
ગુજરાતીઓના નાસ્તામાં ફાફડા અને જલેબીનું નામ આવે એટલે મોઢામાં પાણી આવી જાય. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રના બજારમાં મળતા પીળા, કરકરા અને સ્વાદિષ્ટ ફાફડા લોકોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. સામાન્ય રીતે ફાફડા ખાવા માટે લોકો બજારનો રસ્તો પકડે છે, પરંતુ હવે તમે આ સ્વાદિષ્ટ નાસ્તો ઘરે પણ સરળતાથી બનાવી શકો છો. યોગ્ય સામગ્રી અને બનાવવાની સાચી રીત અપનાવવામાં આવે તો ઘરના ફાફડા પણ બજાર જેવા સ્વાદિષ્ટ બની શકે છે.

ફાફડા બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી: બે થી ત્રણ વ્યક્તિ માટે એક કપ બેસન એટલે કે ચણાનો લોટ, સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું, અડધી નાની ચમચી અજમો, એક ચપટી હિંગ, જરૂર મુજબ પાણી અને બે મોટી ચમચી તેલની જરૂર પડશે. ફાફડાને પીળો રંગ આપવા માટે થોડી હળદર ઉમેરી શકાય છે. લોટમાં એક ચપટી ખાવાનો સોડા ઉમેરવો હોય તો તે પણ વૈકલ્પિક છે. આ ઉપરાંત ફાફડા તળવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં તેલ લેવું.

સૌપ્રથમ લોટ તૈયાર કરો: એક મોટા વાસણમાં બેસન લો. તેમાં મીઠું, અજમો અને હિંગ ઉમેરો. ત્યારબાદ તેમાં બે મોટી ચમચી તેલનું મોણ નાખીને બધી સામગ્રી બરાબર મિક્સ કરો. ઇચ્છા મુજબ થોડી હળદર પણ ઉમેરી શકો છો. હવે થોડું-થોડું પાણી નાખીને મધ્યમ કઠણ લોટ બાંધો. લોટ વધારે ઢીલો ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવું, કારણ કે યોગ્ય લોટથી જ ફાફડા સરસ આકારમાં બને છે.

લોટને સારી રીતે મસળવો જરૂરી છે: લોટ બાંધી લીધા પછી તેને લગભગ પાંચથી સાત મિનિટ સુધી સારી રીતે મસળો. આ પ્રક્રિયાથી લોટ એકસરખો અને સરળતાથી આકાર આપી શકાય એવો બને છે. ત્યારબાદ લોટને થોડો સમય ઢાંકીને રાખી શકાય છે. હવે લોટના નાના-નાના લુઆ તૈયાર કરો. પાટલી અથવા સાફ સપાટી પર હાથની હથેળીથી દરેક લુઆને લાંબા અને પાતળા પટ્ટાના આકારમાં દબાવો. પટ્ટા વધારે જાડા ન રાખવા, જેથી ફાફડા સરખી રીતે તળાઈ શકે.

હવે ફાફડાને તળવાની રીત જાણો: એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેલનું તાપમાન યોગ્ય થાય પછી ફાફડાના પટ્ટાને ધીમેથી તેલમાં નાખો. ફાફડાને મધ્યમથી ધીમા તાપે તળો, જેથી તે સરખી રીતે ચડી શકે અને કરકરા બને. ફાફડા હળવા પીળા રંગના થાય ત્યારે તેને બહાર કાઢી લો. વધારે તાપે તળવાથી ફાફડા ઝડપથી ઘેરા રંગના થઈ શકે છે, તેથી તાપમાનનું ખાસ ધ્યાન રાખવું. તૈયાર ફાફડાને જાળી પર અથવા તેલ શોષી લે એવા કાગળ પર કાઢો.

સૌરાષ્ટ્રના સ્વાદ સાથે પીરસો: ફાફડા તૈયાર થઈ જાય પછી તેને ગરમાગરમ પીરસી શકાય છે. તેની સાથે તળેલાં લીલાં મરચાં, કાચા પપૈયાનો સંભારો અને પપૈયાની સંભારો પીરસવાથી સ્વાદમાં વધારો થાય છે. કેટલાક લોકોને ફાફડા સાથે જલેબી ખાવાનું પણ ખૂબ પસંદ હોય છે. સવારના નાસ્તામાં અથવા સાંજના સમયે ચા સાથે ફાફડા એક સરસ વિકલ્પ બની શકે છે. ઘરે મહેમાનો આવે ત્યારે પણ આ નાસ્તો બનાવીને પીરસી શકાય છે.

ફાફડા વધુ કરકરા બનાવવા માટે ખાસ ટિપ્સ: ફાફડા બનાવતી વખતે લોટને સારી રીતે મસળવો અને પટ્ટા પાતળા રાખવા ખૂબ જરૂરી છે. તેલ વધારે ગરમ ન હોવું જોઈએ અને એકસાથે ઘણા ફાફડા તળવાનું ટાળવું જોઈએ. આથી તેલનું તાપમાન જળવાઈ રહે છે અને ફાફડા સરખી રીતે તળાય છે. ફાફડા તળ્યા પછી તેને સંપૂર્ણ ઠંડા થવા દો અને ત્યારબાદ હવાબંધ ડબ્બામાં ભરીને રાખો. આમ કરવાથી તે લાંબા સમય સુધી કરકરા રહેવામાં મદદ મળે છે.

આ રીતે થોડા સરળ પગલાં અનુસરીને તમે ઘરે જ સૌરાષ્ટ્રના બજાર જેવા સ્વાદિષ્ટ અને કરકરા ફાફડા બનાવી શકો છો. ફાફડાનો અસલ ગુજરાતી સ્વાદ માણવો હોય તો તેની સાથે તીખાં મરચાં અને ખાટો-મીઠો પપૈયાનો સંભારો પીરસવાનું ભૂલશો નહીં. હવે જ્યારે પણ ફાફડા ખાવાની ઇચ્છા થાય ત્યારે બજારમાં જવાની જરૂર નથી, તમે તમારા રસોડામાં જ આ લોકપ્રિય ગુજરાતી નાસ્તો તૈયાર કરી શકો છો. All photo credit : Whisk AI