કાનુની સવાલ : મહિલાઓ માટે કરાયા 10 કાનુની ફેરફાર, ઘરેલું હિંસાથી લઈ સંપત્તિના અધિકાર સામેલ
એવું કહેવામાં આવે કે, આપણે 12મી સદીમાં જીવી રહ્યા છીએ પરંતુ આજે પણ સમાજમાં મહિલાઓનું શોષણ ઓછું થયુ નથી. પરંતુ મહિલાઓ પ્રતિ થનારી હિંસા રોકવા માટે અનેક નિયમો અને કાનુન લાવવામાં આવ્યા છે. જેના હેઠળ આના વિરુદ્ધ લડાઈ લડી શકાય. તો આજે આપણે વર્ષ 2025માં કરાયેલા મહિલાઓના 10 કાનુની ફેરફાર વિશે વાત કરીશું.
મહિલાઓને પોતાની હસ્તગત કરેલી મિલકત માટે વસિયતનામા લખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે અદાલતોએ નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. 2025ના નિયમો અનુસાર, જો કોઈ મહિલા વસિયતનામા વિના મૃત્યુ પામે છે, તો વારસાના નિયમો હવે તેના માતાપિતાના પક્ષમાં કરવામાં આવ્યા છે, જેથી મિલકત ફક્ત તેના સાસરિયાઓ સુધી મર્યાદિત ન રહે.
2025માં કાર્યસ્થળ પર યૌન ઉત્પીડન સાથે સંબંધિત નિયમોને વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. હવે ખાનગી અને સરકારી બંને ક્ષેત્રો માટે આંતરિક ફરિયાદ સમિતિ હોવી ફરજિયાત છે, અને નિયમિત રિપોર્ટિંગ સીધા પોર્ટલ પર કરવું આવશ્યક છે. જે કંપનીઓ પાલનમાં વિલંબ કરે છે તેમને દંડ ફટકારવામાં આવે છે.
ડિજિટલ ગુનાઓ સામે 'ભારતીય ન્યાય સંહિતા'ની જો આપણે વાત કરીએ તો, જુલાઈ 2024થી લાગુ કરાયેલા કાનુનની અસર 2025માં વ્યાપક રુપથી જોવા મળી હતી. ઓનલાઈન ગુંડાગીરી, પીછો કરવો અને મહિલાઓના ખાનગી ફોટાના દુરુપયોગ સામે હવે ઝીરો ટોલરેન્સની નીતિ અપનાવવામાં આવી છે. આ કેસોમાં ઓડિયો-વિડિયો પુરાવાને હવે પ્રાથમિક પુરાવા ગણવામાં આવે છે.
મહિલાઓ વિરુદ્ધ ગુનાઓ, ખાસ કરીને બળાત્કાર અને POCSO કેસોના ઝડપી નિકાલ માટે, 2025 સુધીમાં દેશભરમાં 773 થી વધુ વિશેષ ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ સંપૂર્ણપણે સક્રિય કરવામાં આવી છે. તેમનો ધ્યેય નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ચુકાદો આપવાનો છે.
કામ કરતી મહિલાઓ માટે પ્રસૂતિ લાભના નિયમોનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો છે. ઘણા રાજ્યોમાં, ખાનગી ક્ષેત્રને હવે કાયદેસર રીતે ક્રેશ સુવિધાઓ અને ફ્લેક્સિબલ વર્કિંગ અવર્સ આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે જેથી કારકિર્દી અને પારિવારિક જીવન સંતુલિત થઈ શકે.
મહિલાઓને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવવા માટે, મોટાભાગના રાજ્યો 2025 સુધી મહિલાઓના નામે મિલકત નોંધણી માટે નોંધપાત્ર સ્ટેમ્પ ડ્યુટી મુક્તિ આપવાનું ચાલુ રાખે છે. ઘણા રાજ્યોમાં, આ દર પુરુષો કરતાં 2% થી 3% ઓછો છે, જેનાથી મિલકત માલિકીમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધી રહી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના નવા ચુકાદાઓ અનુસાર, 2025 માં છૂટાછેડા અથવા અલગ થવાના કિસ્સામાં વચગાળાના ભરણપોષણ આપવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. કોર્ટ હવે પતિની વાસ્તવિક આવક તેમજ તેની લાઈફસ્ટાઈલનું મૂલ્યાંકન કરે છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે મહિલાને યોગ્ય નાણાકીય સહાય મળે.
કાયદા પ્રત્યે જાગૃતિના અભાવને કારણે, 2025 માં કાનૂની સહાય ક્લિનિક્સની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. હવે કોઈપણ મહિલા તેની નાણાકીય પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, સરકારી પેનલ વકીલ પાસેથી મફત કાનૂની સલાહ અને કોર્ટ સહાય મેળવી શકે છે.
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva)
