Tax Implications of Minor : શું 18 વર્ષથી ઓછી ઉમરના કોઈ પણ સગીરની આવક પર TAX ભરવો પડે છે?

ભારતમાં 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોની આવક પર ટેક્ષ લાગુ થાય છે કે નહીં તે આ લેખમાં સમજાવવામાં આવ્યું છે. જો બાળક પોતાની મહેનતથી આવક મેળવે તો તે પર કર લાગુ થાય છે.

| Updated on: May 28, 2025 | 4:39 PM
1 / 5
TAX વડે કોઈ પણ દેશનો વિકાસ થતો હોય છે. ત્યારે સરકાર દ્વારા આ માટે વિશેષ કાર વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે.  આજે આપણે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સગીરની આવક વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, સગીરની આવક, એટલે કે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વ્યક્તિ, કરપાત્ર હોઈ શકે છે. ભારતીય આવકવેરા કાયદા હેઠળ, સગીરની આવક સામાન્ય રીતે તેમના માતાપિતાની આવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે અને તે મુજબ કર લાદવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો બાળક કોઈ આવક કમાઈ રહ્યું હોય, તો તેને માતાપિતાની આવક તરીકે ગણવામાં આવે છે.

TAX વડે કોઈ પણ દેશનો વિકાસ થતો હોય છે. ત્યારે સરકાર દ્વારા આ માટે વિશેષ કાર વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે.  આજે આપણે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સગીરની આવક વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, સગીરની આવક, એટલે કે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વ્યક્તિ, કરપાત્ર હોઈ શકે છે. ભારતીય આવકવેરા કાયદા હેઠળ, સગીરની આવક સામાન્ય રીતે તેમના માતાપિતાની આવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે અને તે મુજબ કર લાદવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો બાળક કોઈ આવક કમાઈ રહ્યું હોય, તો તેને માતાપિતાની આવક તરીકે ગણવામાં આવે છે.

2 / 5
કઈ પરિસ્થિતિઓમાં સગીરની આવક કરપાત્ર છે તેની વાત કરવામાં આવે તો, જો કોઈ સગીર પોતાની મહેનત - જેમ કે અભિનય, નૃત્ય, મોડેલિંગ, યુટ્યુબ ચેનલ, બ્લોગિંગ અથવા વ્યવસાય દ્વારા પૈસા કમાય છે - તો આવી કમાણી તેની પોતાની આવક ગણવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે આવક માતાપિતાની આવકમાં ઉમેરવામાં આવશે નહીં, અને સગીરને તેની પોતાની આવક પર કર ચૂકવવો પડશે.

કઈ પરિસ્થિતિઓમાં સગીરની આવક કરપાત્ર છે તેની વાત કરવામાં આવે તો, જો કોઈ સગીર પોતાની મહેનત - જેમ કે અભિનય, નૃત્ય, મોડેલિંગ, યુટ્યુબ ચેનલ, બ્લોગિંગ અથવા વ્યવસાય દ્વારા પૈસા કમાય છે - તો આવી કમાણી તેની પોતાની આવક ગણવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે આવક માતાપિતાની આવકમાં ઉમેરવામાં આવશે નહીં, અને સગીરને તેની પોતાની આવક પર કર ચૂકવવો પડશે.

3 / 5
જો કોઈ સગીર પોતાની પ્રતિભા, જ્ઞાન, કલા અથવા કોઈપણ મહેનતના આધારે આવક કમાઈ રહ્યો હોય, તો તે આવક પણ તેની પોતાની ગણાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, એવું માનવામાં આવે છે કે આવક કુદરતી ભેટ કે લાભને બદલે વ્યક્તિગત પ્રયત્નોનું પરિણામ છે, અને તેના પર કર પણ તે મુજબ નક્કી કરવામાં આવે છે.

જો કોઈ સગીર પોતાની પ્રતિભા, જ્ઞાન, કલા અથવા કોઈપણ મહેનતના આધારે આવક કમાઈ રહ્યો હોય, તો તે આવક પણ તેની પોતાની ગણાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, એવું માનવામાં આવે છે કે આવક કુદરતી ભેટ કે લાભને બદલે વ્યક્તિગત પ્રયત્નોનું પરિણામ છે, અને તેના પર કર પણ તે મુજબ નક્કી કરવામાં આવે છે.

4 / 5
રોકાણ કે બચતમાંથી થતી આવકનું શું થશે તેની વાત કરવામાં આવે તો, જો કોઈ સગીર ફિક્સ ડિપોઝિટ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે અન્ય રોકાણોમાંથી આવક કમાઈ રહ્યો હોય, અને આ રોકાણો તેના માતાપિતા દ્વારા કરવામાં આવ્યા હોય, તો આવી આવક માતાપિતાની આવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે. આ નિયમ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કર ટાળવા માટે બાળકોના નામે રોકાણ ન કરવામાં આવે.

રોકાણ કે બચતમાંથી થતી આવકનું શું થશે તેની વાત કરવામાં આવે તો, જો કોઈ સગીર ફિક્સ ડિપોઝિટ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે અન્ય રોકાણોમાંથી આવક કમાઈ રહ્યો હોય, અને આ રોકાણો તેના માતાપિતા દ્વારા કરવામાં આવ્યા હોય, તો આવી આવક માતાપિતાની આવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે. આ નિયમ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કર ટાળવા માટે બાળકોના નામે રોકાણ ન કરવામાં આવે.

5 / 5
શું સગીરને કર પર કોઈ મુક્તિ મળે છે ? આનો જવાબ છે, હા, માતાપિતાને તેમના બાળકની આવક પર કર મુક્તિનો નાનો લાભ મળે છે. જો બાળકની આવક તેમની આવક સાથે મર્જ કરવામાં આવી રહી હોય, તો તેઓ દર વર્ષે પ્રતિ બાળક ₹ 1,500 ની કપાત મેળવી શકે છે. આ મુક્તિ ફક્ત એવા કિસ્સાઓમાં લાગુ પડે છે જ્યાં સગીરની આવક માતાપિતાની આવક સાથે જોડાઈ હોય. (નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેઈનમાં ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે ફક્ત આપની જાણકારી માટે છે.)

શું સગીરને કર પર કોઈ મુક્તિ મળે છે ? આનો જવાબ છે, હા, માતાપિતાને તેમના બાળકની આવક પર કર મુક્તિનો નાનો લાભ મળે છે. જો બાળકની આવક તેમની આવક સાથે મર્જ કરવામાં આવી રહી હોય, તો તેઓ દર વર્ષે પ્રતિ બાળક ₹ 1,500 ની કપાત મેળવી શકે છે. આ મુક્તિ ફક્ત એવા કિસ્સાઓમાં લાગુ પડે છે જ્યાં સગીરની આવક માતાપિતાની આવક સાથે જોડાઈ હોય. (નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેઈનમાં ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે ફક્ત આપની જાણકારી માટે છે.)

Follow Us