સોનાએ આપ્યું છપ્પરફાડ રિટર્ન ! SGB રોકાણકારોને મળ્યો કમાણીનો સોનેરી મોકો, 1 લાખના બની ગયા ₹3.57 લાખ ! જાણો RBIનો નવો ભાવ
સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) ના રોકાણકારો માટે ખુશખબર! RBI એ 2019-20 સીરીઝ-8માટે રિડેમ્પ્શન પ્રાઇસ જાહેર કરી દીધી છે. માત્ર 5 વર્ષમાં રોકાણકારોના પૈસા 3.5 ગણાથી પણ વધુ થઈ ગયા છે! પરંતુ શું સમય પહેલા પૈસા ઉપાડવા પર ટેક્સ લાગશે? જાણો
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) 2019-20 સીરીઝ-8 એ રોકાણકારો માટે કમાણીનો નવો ઇતિહાસ રચી દીધો છે. જે રોકાણકારોએ વર્ષ 2020 માં આ સરકારી બોન્ડ સ્કીમમાં વિશ્વાસ મૂકીને પૈસા રોક્યા હતા, તેમને આજે માત્ર સોનાના ભાવમાં આવેલી અભૂતપૂર્વ તેજીના કારણે જ 257 ટકાથી પણ વધુનું ચક્રવૃદ્ધિ જેવું તગડું રિટર્ન મળી રહ્યું છે. આ કમાણીએ પરંપરાગત ફિક્સ ડિપોઝિટ કે અન્ય સુરક્ષિત રોકાણોના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે.
જો સાદા ગણિતથી સમજીએ તો, જો કોઈ રોકાણકારે જાન્યુઆરી 2020 માં આ બોન્ડ સીરીઝમાં ઓનલાઇન માધ્યમથી ₹1 લાખનું રોકાણ કર્યું હતું, તો આજે તેની કિંમત વધીને આશરે ₹3.57 લાખ થઈ ચૂકી છે. સોનાના આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બજારોમાં સતત વધતી માંગ અને મજબૂત ભાવના કારણે માત્ર 5 વર્ષના ટૂંકા સમયગાળામાં રોકાણકારોના પૈસા સાડા ત્રણ ગણાથી પણ વધુ વધી ગયા છે.
આ સ્કીમની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે, રોકાણકારોને મળેલું ₹3.57 લાખનું આ મૂલ્ય માત્ર સોનાના ભાવ વધારા (Capital Appreciation) નું છે. આ કમાણી ઉપરાંત, ભારત સરકાર તરફથી રોકાણકારોને મૂળ રોકાણ પર દર વર્ષે મળતું 2.5% નું નિશ્ચિત વાર્ષિક વ્યાજ સંપૂર્ણપણે અલગ છે, જે સીધું રોકાણકારના બેંક ખાતામાં જમા થતું રહ્યું છે. આમ, આ સ્કીમે બેવડો ફાયદો કરાવ્યો છે.
રિઝર્વ બેંક દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા સત્તાવાર દરો મુજબ, SGB 2019-20 સીરીઝ-VIII માટે રિડેમ્પ્શન પ્રાઇસ ₹14,170 પ્રતિ યુનિટ (ગ્રામ) નક્કી કરવામાં આવી છે. જે રોકાણકારો પોતાના બોન્ડ સમય પહેલા વટાવીને પ્રોફિટ બુક કરવા માગે છે, તેઓ 21 જુલાઈ 2026 થી આ નવતર અને ઊંચા ભાવે પોતાના બોન્ડ રિડીમ કરીને રોકડ રકમ મેળવી શકશે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના ચોક્કસ નિયમો મુજબ, સમય પહેલા બોન્ડ વટાવવાની કિંમત મનસ્વી રીતે નક્કી નથી થતી. આ માટે 'ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન લિમિટેડ' (IBJA) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતા 999 શુદ્ધતા (24 કેરેટ) વાળા સોનાના છેલ્લા ત્રણ કારોબારી દિવસોના ક્લોઝિંગ પ્રાઇસની સરળ સરેરાશ (Simple Average) કાઢવામાં આવે છે અને તે મુજબ જ વ્યાજબી દર જાહેર કરાય છે.
નિયમ અનુસાર સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડની કુલ મેચ્યોરિટી અવધિ 8 વર્ષની હોય છે. જોકે, આરબીઆઈ રોકાણકારોને ફ્લેક્સિબિલિટી આપતા ઇશ્યૂ તારીખથી 5 વર્ષ પૂરા થયા બાદ વ્યાજ ચૂકવણીની તારીખે તેને સમય પહેલાં ભુલાવવાની (Pre-mature Redemption) પરવાનગી આપે છે. આ સીરીઝે પોતાના સફળતાપૂર્વક 5 વર્ષ પૂરા કરી લીધા હોવાથી હવે રોકાણકારો માટે આ વિકલ્પ ખુલ્લો મુકાયો છે.
જો તમે 8 વર્ષ પૂરા થતાં પહેલાં આ બોન્ડને વટાવવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો ટેક્સના સુધારેલા નિયમો ખાસ ધ્યાનમાં રાખવા જરૂરી છે. નવા ટેક્સ નીતિ મુજબ, જો રોકાણકાર 5 વર્ષ પછી સમય પહેલાં પ્રોફિટ બુક કરીને બોન્ડ રિડીમ કરે છે, તો તેને સોનાના ભાવ વધારા પર થતા નફા પર કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ (Capital Gains Tax) ચૂકવવો પડશે.
આરબીઆઈના સ્પષ્ટ નિયમ મુજબ, કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સમાંથી 100% મુક્તિ માત્ર એવા જ ઓરિજિનલ સબસ્ક્રાઇબર્સને મળે છે જેઓ પૂરા 8 વર્ષની મેચ્યોરિટી સુધી બોન્ડ હોલ્ડ કરી રાખે છે. આ ઉપરાંત, જો કોઈ વ્યક્તિએ સેકન્ડરી માર્કેટ (સ્ટોક એક્સચેન્જ) માંથી આ બોન્ડ ખરીદ્યા હશે, તો તેમને 8 વર્ષ સુધી રોકાણ જાળવી રાખવા છતાં ટેક્સ ફ્રી રિડેમ્પ્શનનો લાભ મળતો નથી.
