કેવા હોય છે Satellite Phones? અન્ય મોબાઈલથી કેટલા અલગ અને કેવી રીતે કરે છે કામ, તમે નહીં જાણતા હોવ

સેટેલાઇટ ફોન સીધા ઉપગ્રહો સાથે જોડાઈને દુનિયાના કોઈપણ ખૂણેથી સંચાર શક્ય બનાવે છે, જ્યારે સામાન્ય મોબાઈલ સેલ ટાવર પર નિર્ભર રહે છે. આથી, સેટેલાઇટ ફોન સૈન્ય અને આપત્તિ રાહત જેવી સેવાઓ માટે અનિવાર્ય છે.

| Updated on: Apr 20, 2026 | 3:40 PM
1 / 7
Satellite Phones vs Normal Mobile: સેટેલાઇટ ફોન શું છે, અને તેઓ સામાન્ય મોબાઇલથી કેવી રીતે અલગ પડે છે. આ પ્રશ્ન આજે ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે, ખાસ કરીને Srinagar Airport પર બનેલી તાજેતરની ઘટનાના કારણે. અહીં બે વ્યક્તિઓ સેટેલાઇટ ફોન સાથે પકડાયા હતા, અને હાલ સુરક્ષા એજન્સીઓ તેમની પૂછપરછ કરી રહી છે. ભારતમાં આ પ્રકારના ઉપકરણો અંગે નિયમો ખૂબ કડક છે, એટલે આ ઘટના ફરીથી ધ્યાન ખેંચી રહી છે.

Satellite Phones vs Normal Mobile: સેટેલાઇટ ફોન શું છે, અને તેઓ સામાન્ય મોબાઇલથી કેવી રીતે અલગ પડે છે. આ પ્રશ્ન આજે ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે, ખાસ કરીને Srinagar Airport પર બનેલી તાજેતરની ઘટનાના કારણે. અહીં બે વ્યક્તિઓ સેટેલાઇટ ફોન સાથે પકડાયા હતા, અને હાલ સુરક્ષા એજન્સીઓ તેમની પૂછપરછ કરી રહી છે. ભારતમાં આ પ્રકારના ઉપકરણો અંગે નિયમો ખૂબ કડક છે, એટલે આ ઘટના ફરીથી ધ્યાન ખેંચી રહી છે.

2 / 7
સેટેલાઇટ ફોન મૂળભૂત રીતે એવા ફોન છે, જે સીધા પૃથ્વીના પરિભ્રમણમાં રહેલા સેટેલાઇટ્સ સાથે કનેક્ટ થાય છે. દેખાવમાં તેઓ થોડા જૂના મોડલના મોબાઇલ જેવા લાગે છે. મોટી એન્ટેના, સીમિત બટનો અને નાની સ્ક્રીન સાથે. પરંતુ તેમનો મુખ્ય ફરક અંદર છુપાયેલ ટેકનોલોજીમાં છે.

સેટેલાઇટ ફોન મૂળભૂત રીતે એવા ફોન છે, જે સીધા પૃથ્વીના પરિભ્રમણમાં રહેલા સેટેલાઇટ્સ સાથે કનેક્ટ થાય છે. દેખાવમાં તેઓ થોડા જૂના મોડલના મોબાઇલ જેવા લાગે છે. મોટી એન્ટેના, સીમિત બટનો અને નાની સ્ક્રીન સાથે. પરંતુ તેમનો મુખ્ય ફરક અંદર છુપાયેલ ટેકનોલોજીમાં છે.

3 / 7
સામાન્ય મોબાઇલ ફોન કામ કરવા માટે નજીકના સેલ ટાવર પર આધાર રાખે છે. એટલે કે, જ્યાં નેટવર્ક કવરેજ ન હોય જેમ કે ઘન જંગલો, ઊંચા પર્વતો અથવા દરિયા વચ્ચે ત્યાં મોબાઇલ કામ કરતો નથી. તેના વિપરીત, સેટેલાઇટ ફોન માટે સેલ ટાવરની જરૂર પડતી નથી. તેઓ સીધા સેટેલાઇટ સાથે કનેક્ટ થઈને વૉઇસ કૉલ્સ અને ડેટા ટ્રાન્સફર કરે છે. આ કારણે, દુનિયાના લગભગ કોઈપણ ખૂણે સંપૂર્ણ નેટવર્ક વિનાના વિસ્તારમાં પણ તમે સંપર્કમાં રહી શકો છો.

સામાન્ય મોબાઇલ ફોન કામ કરવા માટે નજીકના સેલ ટાવર પર આધાર રાખે છે. એટલે કે, જ્યાં નેટવર્ક કવરેજ ન હોય જેમ કે ઘન જંગલો, ઊંચા પર્વતો અથવા દરિયા વચ્ચે ત્યાં મોબાઇલ કામ કરતો નથી. તેના વિપરીત, સેટેલાઇટ ફોન માટે સેલ ટાવરની જરૂર પડતી નથી. તેઓ સીધા સેટેલાઇટ સાથે કનેક્ટ થઈને વૉઇસ કૉલ્સ અને ડેટા ટ્રાન્સફર કરે છે. આ કારણે, દુનિયાના લગભગ કોઈપણ ખૂણે સંપૂર્ણ નેટવર્ક વિનાના વિસ્તારમાં પણ તમે સંપર્કમાં રહી શકો છો.

4 / 7
આ ખાસિયતને કારણે સેટેલાઇટ ફોનનો ઉપયોગ સામાન્ય લોકો કરતાં વધુ કરીને સેનામાં, રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન્સમાં, જંગલ અથવા સમુદ્રમાં કામ કરતા લોકો દ્વારા થાય છે. પરંતુ આ જ કારણ છે કે ઘણા દેશોમાં, ખાસ કરીને ભારતમાં, તેના ઉપયોગ પર કડક નિયંત્રણ છે.

આ ખાસિયતને કારણે સેટેલાઇટ ફોનનો ઉપયોગ સામાન્ય લોકો કરતાં વધુ કરીને સેનામાં, રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન્સમાં, જંગલ અથવા સમુદ્રમાં કામ કરતા લોકો દ્વારા થાય છે. પરંતુ આ જ કારણ છે કે ઘણા દેશોમાં, ખાસ કરીને ભારતમાં, તેના ઉપયોગ પર કડક નિયંત્રણ છે.

5 / 7
ભારતમાં યોગ્ય લાઇસન્સ વિના સેટેલાઇટ ફોન રાખવો કે તેનો ઉપયોગ કરવો ગેરકાયદેસર છે. આ માટે પહેલેથી સરકારી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. સુરક્ષા કારણોસર સરકાર આ નિયમોને ખૂબ ગંભીરતાથી અમલમાં મૂકે છે, કારણ કે આ ફોન પરંપરાગત ટેલિકોમ નેટવર્કને બાયપાસ કરે છે.

ભારતમાં યોગ્ય લાઇસન્સ વિના સેટેલાઇટ ફોન રાખવો કે તેનો ઉપયોગ કરવો ગેરકાયદેસર છે. આ માટે પહેલેથી સરકારી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. સુરક્ષા કારણોસર સરકાર આ નિયમોને ખૂબ ગંભીરતાથી અમલમાં મૂકે છે, કારણ કે આ ફોન પરંપરાગત ટેલિકોમ નેટવર્કને બાયપાસ કરે છે.

6 / 7
કિંમતની વાત કરીએ તો સેટેલાઇટ ફોન સામાન્ય મોબાઇલ કરતા ઘણા વધારે મોંઘા હોય છે. સામાન્ય રીતે તેમની કિંમત ₹2 લાખથી ₹2.5 લાખ વચ્ચે હોય છે. આ ઊંચી કિંમત પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટી માટે જરૂરી ટેકનોલોજી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બહુ જ ખર્ચાળ હોય છે.

કિંમતની વાત કરીએ તો સેટેલાઇટ ફોન સામાન્ય મોબાઇલ કરતા ઘણા વધારે મોંઘા હોય છે. સામાન્ય રીતે તેમની કિંમત ₹2 લાખથી ₹2.5 લાખ વચ્ચે હોય છે. આ ઊંચી કિંમત પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટી માટે જરૂરી ટેકનોલોજી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બહુ જ ખર્ચાળ હોય છે.

7 / 7
સારાંશમાં કહીએ તો, સેટેલાઇટ ફોન એક એવી ટેકનોલોજી છે જે તમને દુનિયાના લગભગ કોઈપણ ખૂણેથી જોડાયેલા રાખી શકે છે. પરંતુ તેની શક્તિ અને સંવેદનશીલતાને કારણે, ભારતમાં તેના ઉપયોગ માટે કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

સારાંશમાં કહીએ તો, સેટેલાઇટ ફોન એક એવી ટેકનોલોજી છે જે તમને દુનિયાના લગભગ કોઈપણ ખૂણેથી જોડાયેલા રાખી શકે છે. પરંતુ તેની શક્તિ અને સંવેદનશીલતાને કારણે, ભારતમાં તેના ઉપયોગ માટે કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

Published On - 3:40 pm, Mon, 20 April 26

Follow Us