44 પ્લેટફોર્મ, આલીશાન રેસ્ટોરાં અને મોટું ફૂડ માર્કેટ… આ તો વળી ‘રેલવે સ્ટેશન’ છે કે કોઈ ‘લક્ઝરી મોલ’?
શું તમે જાણો છો કે, દુનિયાનું સૌથી મોટું રેલવે સ્ટેશન ક્યાં આવેલું છે? ખાસ વાત એ છે કે, દુનિયાનું સૌથી મોટું રેલવે સ્ટેશન કોઈ મહેલ કરતા ઓછું નથી.
જણાવી દઈએ કે, જ્યારે દુનિયામાં પરિવહનના સાધનો ખૂબ જ ઓછા હતા, ત્યારે આ રેલવે સ્ટેશનનું નિર્માણ કરીને અમેરિકાએ આખી દુનિયાને ચોંકાવી નાખી હતી. આ રેલવે સ્ટેશનની વિશેષતા અને સુંદરતા તેને અજોડ બનાવે છે.
આ રેલવે સ્ટેશનનું નામ ગ્રાન્ડ સેન્ટ્રલ ટર્મિનલ (Grand Central Terminal) છે, જે અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક શહેરમાં આવેલું છે. ગ્રાન્ડ સેન્ટ્રલ ટર્મિનલ મિડટાઉન મેનહટનમાં 42મી સ્ટ્રીટ અને પાર્ક એવન્યુના ચાર રસ્તા પર સ્થિત છે, જે અત્યંત ખાસ જગ્યાએ બનાવવામાં આવ્યું છે. ઓફિસો, શાળાઓ, લાઇબ્રેરીઓ અને ઘણા ઐતિહાસિક સ્થળો તેની ચારેય બાજુ આવેલા છે. ટ્રેનો અહીં માત્ર આવતી જ નથી પરંતુ તે ન્યૂયોર્ક અને આસપાસના રાજ્યોના દૈનિક જીવનને પણ જોડે છે.
મોટાભાગના સ્ટેશનોમાં જગ્યાની અછત હોય છે પરંતુ ગ્રાન્ડ સેન્ટ્રલ ટર્મિનલ તેનાથી ઊંધું છે. તેના '44 પ્લેટફોર્મ' અને '67 ટ્રેક' બે ભૂગર્ભ સ્તરો (Underground levels) પર બનેલા છે. આ ડિઝાઇનને કારણે ઘણી ટ્રેનો કોઈપણ પ્રકારની અવ્યવસ્થા વગર ચાલી શકે છે. સવારના વ્યસ્ત સમયે અહીં ભીડ રહે છે પરંતુ વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે છે, જે આટલા મોટા શહેર માટે ખાસ છે.
આ સ્ટેશનમાં રેસ્ટોરાં, દુકાનો, ફૂડ બજાર અને એકાંત-શાંત ખૂણાઓ પણ છે. ઘણા સ્થાનિક લોકો દરરોજ અહીંથી પસાર થાય છે. કેટલાક લોકો તેની પ્રખ્યાત છતને નિહાળવા માટે રોકાય છે, તો કેટલાક લોકો જાણીતી ઘડિયાળ નીચે મિત્રોને મળે છે. ભીડભાડ હોવા છતાં આ જગ્યા ખાનગી અને પોતાની હોય તેવું લાગે છે.
આ સ્ટેશન વર્ષ 1913 માં ખુલ્યું હતું, જ્યારે પરિવહનના આધુનિક સાધનો ઉપલબ્ધ નહોતા. અહીં દરરોજ લાખો મુસાફરો પહોંચે છે અને આરામદાયક મુસાફરી કરે છે. નવાઈની વાત એ છે કે, આટલી ભીડ હોવા છતાં અહીં બધું શાંત રહે છે અને તેનું મેનેજમેન્ટ (વ્યવસ્થાપન) બેજોડ છે. મોટા બાંધકામો ઘણીવાર કંટાળાજનક લાગે છે પરંતુ આ સ્ટેશન એવું નથી. આ સ્ટેશન સાબિત કરે છે કે, સાવચેતીપૂર્વક કરવામાં આવેલું આયોજન લાખો લોકોને આરામ આપી શકે છે.
ગ્રાન્ડ સેન્ટ્રલે શહેરોમાં પરિવહન કેન્દ્રો વિશે વિચારવાની રીતને ઘણી હદ સુધી બદલી નાખી છે. તેણે દર્શાવ્યું કે, સ્ટેશન મોટાપાયે સેવા આપવાની સાથે સુંદર પણ હોઈ શકે છે. ઘણા આધુનિક ટર્મિનલ્સ આમાંથી પ્રેરણા લે છે પરંતુ બહુ ઓછા સ્ટેશનો આ સ્ટેશનના વિશાળ કદ અને ઉષ્માભર્યા વાતાવરણના સંતુલનની બરાબરી કરી શકે છે.
