PF ખાતામાં ‘નોમિની’ ન હોય તો ‘પૈસા’ કોને મળે છે? જાણી લો EPFOનો ‘નિયમ’
જો તમારા પીએફ (PF) ખાતામાં નોમિની (Nominee) નું નામ નથી, તો અણધારી ઘટનાના સમયે પરિવાર માટે પૈસા મેળવવાનું મુશ્કેલ બની શકે છે. એવામાં ચાલો જાણીએ કે, આવી સ્થિતિમાં PFના પૈસા કોને અને કેવી રીતે મળે છે.
કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) નોકરિયાત કર્મચારીઓના ભવિષ્ય નિધિ (PF) ખાતાનું સંચાલન કરે છે. EPFO સમયસમય પર પોતાના સભ્યોને ખાતામાં નોમિની (Nominee) ઉમેરવાની સલાહ આપે છે. આવું કરવાથી સભ્યનું મૃત્યુ થવા પર તેના પરિવારના પાત્ર સભ્યો સરળતાથી PF ની રકમ મેળવી શકે છે.
જો કોઈ EPFO સભ્યએ પોતાના ખાતામાં નોમિની દાખલ નથી કર્યો અને તેનું મૃત્યુ થઈ જાય છે, તો PF અને વીમાની જમા રકમ ખતમ થઈ જતી નથી. જો કે, આવી સ્થિતિમાં દાવો (ક્લેમ) કરવાની પ્રક્રિયા વધુ જટિલ બની જાય છે અને તેમાં વધુ સમય લાગી શકે છે. આ ઉપરાંત, જો EPFO ખાતું ત્રણ વર્ષ સુધી ઉપયોગમાં લેવામાં ન આવે, તો તે નિષ્ક્રિય (Inoperative) થઈ જાય છે. તેથી પરિવારના સભ્યો અને કાનૂની વારસદારોને સમયસર દાવો દાખલ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે, જેથી બિનજરૂરી વિલંબથી બચી શકાય.
જો તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો અને માહિતી સાચી રીતે સબમિટ કરવામાં આવે, તો સામાન્ય રીતે EPFO સાત દિવસની અંદર દાવો પતાવી દે છે. જો ખાતામાં નોમિની દાખલ ન હોય, તો તમામ પાત્ર પરિવારના સભ્યો અથવા કાનૂની વારસદારોએ દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા પડશે. EPFO ના નિયમો અનુસાર, આવા કિસ્સાઓમાં બધા પાત્ર વારસદારોને PF લાભોનો સમાન હિસ્સો મળે છે. જો મૃત સભ્યનો કોઈ નોમિની કે કાનૂની વારસદાર ન હોય, તો આગામી કાયદેસર રીતે લાયક વ્યક્તિ નિયમો અનુસાર PF રકમ મેળવવા માટે હકદાર છે.
પુરુષ સભ્યના કિસ્સામાં તેના પરિવારના પાત્ર સભ્યોમાં પત્ની, પરિણીત કે અપરિણીત બાળકો, માતા-પિતા, પુત્રની વિધવા અને પુત્રના બાળકોનો સમાવેશ થાય છે. મહિલા સભ્યના કિસ્સામાં તેના પરિવારના પાત્ર સભ્યોમાં પતિ, પતિના માતા-પિતા, પરિણીત કે અપરિણીત બાળકો, માતા-પિતા, પુત્રની વિધવા અને પુત્રના બાળકોનો સમાવેશ થાય છે.
ઈ-નોમિનેશનની પ્રક્રિયા માટે આધાર સાથે લિંક થયેલ UAN (Universal Account Number), આધાર સાથે જોડાયેલ મોબાઈલ નંબર, EPFO ખાતામાં અપડેટ કરેલ ફોટો અને સરનામું તેમજ નોમિનીનું આધાર કાર્ડ, તેના બેંક ખાતાની વિગતો અને નોમિનીનો ફોટો હોવો જરૂરી છે.
