શું ઓસ્કાર ટ્રોફી વેચી શકાય છે ? જાણો તેની પાછળની રસપ્રદ કહાની
ઓસ્કાર ટ્રોફી માત્ર એક એવોર્ડ નહીં પરંતુ પ્રતિષ્ઠા અને સિદ્ધિનું પ્રતિક છે, જેના વેચાણ પર કડક નિયમો લાગુ છે અને આ નિયમો તેની કિંમત અને મહત્વને જાળવવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે.
વિશ્વના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં ગણાતો ઓસ્કાર એવોર્ડ માત્ર એક ટ્રોફી નથી, પરંતુ તે સિદ્ધિ, મહેનત અને પ્રતિભાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે Academy Awards દરમિયાન વિજેતાઓને આ ટ્રોફી આપવામાં આવે છે. આ ચમકતી ટ્રોફી પાછળ એક રસપ્રદ ઇતિહાસ અને કડક નિયમો જોડાયેલા છે, જેનાથી ઘણા લોકો અજાણ છે.
ઘણા લોકો આ એવોર્ડને ‘ઓસ્કાર’ તરીકે ઓળખે છે, પરંતુ તેનું અધિકૃત નામ “Academy Award of Merit” છે. આ ટ્રોફી લગભગ 13.5 ઇંચ ઊંચી અને આશરે 3.8 કિલો વજનની હોય છે. બ્રોન્ઝથી બનેલી આ ટ્રોફી પર સોનાની પ્લેટિંગ કરવામાં આવે છે, જે તેને વિશેષ આકર્ષક બનાવે છે. આ ટ્રોફી માત્ર એક પુરસ્કાર નહીં, પરંતુ સિનેમા ક્ષેત્રમાં સર્વોચ્ચ માન્યતા તરીકે જોવામાં આવે છે.
‘ઓસ્કાર’ નામ પાછળ પણ એક રસપ્રદ ઘટના છે. કહેવાય છે કે એકેડમીની લાઇબ્રેરિયન Margaret Herrickએ આ ટ્રોફીને જોઈને કહ્યું હતું કે આ તેમના કાકા ઓસ્કાર જેવી લાગે છે. આ ટિપ્પણી બાદ આ નામ ધીમે ધીમે પ્રચલિત બન્યું. બાદમાં 1939માં આ નામને સત્તાવાર રીતે સ્વીકારવામાં આવ્યું અને ત્યારથી આ એવોર્ડ ‘ઓસ્કાર’ તરીકે જ ઓળખાય છે.
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે શું આ ટ્રોફી વેચી શકાય છે? હકીકતમાં, Academy of Motion Picture Arts and Sciencesએ આ અંગે કડક નિયમ બનાવ્યા છે. જો કોઈ વિજેતા પોતાની ટ્રોફી વેચવા માંગે, તો તે સીધા બજારમાં અથવા નિલામીમાં વેચી શકતો નથી. નિયમ મુજબ તેને પહેલા એકેડમીને માત્ર 1 ડોલરમાં પરત આપવાની ફરજ પડે છે. આ નિયમનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે આ એવોર્ડને વ્યાપારી વસ્તુ તરીકે નહીં, પરંતુ સન્માનના પ્રતિક તરીકે જાળવે.
પરંતુ આ નિયમ 1951 પહેલા આપવામાં આવેલી ટ્રોફી પર લાગુ પડતો નથી. તેથી કેટલીક જૂની ટ્રોફીઓ નિલામીમાં વેચાઈ છે. સૌથી જાણીતી ઘટના ત્યારે બની હતી જ્યારે Michael Jacksonએ ફિલ્મ Gone with the Wind માટે મળેલી ઓસ્કાર ટ્રોફી લગભગ 15 લાખ ડોલરમાં ખરીદી હતી. આ ટ્રોફી મૂળ રીતે ફિલ્મના પ્રોડ્યુસર David O. Selznickને મળેલી હતી. તે ઉપરાંત Citizen Kane માટે મળેલી ટ્રોફી પણ લાખો ડોલરમાં વેચાઈ હતી. આ પ્રકારની નિલામીઓએ દર્શાવ્યું કે ઓસ્કાર ટ્રોફી કેટલી કિંમતી બની શકે છે.
જ્યારે આ પ્રકારની નિલામીઓ વધવા લાગી, ત્યારે એકેડમીએ સમજ્યું કે આ ટ્રોફીનું વ્યાપારીકરણ થઈ રહ્યું છે. તેથી 1951 પછીના તમામ વિજેતાઓ માટે કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા, જેથી આ એવોર્ડની પ્રતિષ્ઠા જાળવવામાં આવી શકે.
આ રીતે જોવામાં આવે તો ઓસ્કાર ટ્રોફી માત્ર એક એવોર્ડ નહીં પરંતુ ગૌરવ અને સિદ્ધિનું પ્રતિક છે. આજના સમયમાં તેને વેચવું લગભગ અશક્ય છે, કારણ કે તેના પર કડક નિયમો લાગુ છે. જોકે, જૂના સમયમાં કેટલીક ટ્રોફીઓ નિલામીમાં વેચાઈ હતી, જે આજે ઇતિહાસનો રસપ્રદ ભાગ બની ગઈ છે. (All Image Credit- Social Media)
