
શેરબજારમાં તેજી દરમિયાન મોટાભાગના રોકાણકારોનું ધ્યાન સીધું સ્ટોક્સ પર રહે છે. એવામાં જ્યારે બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ વધે છે ત્યારે એક સવાલ સામે આવે છે કે, શું પૂરા પૈસા ઇક્વિટીમાં રાખવા યોગ્ય છે? આ જ કારણ છે કે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં Hybrid Funds ખૂબ પોપ્યુલર થઈ ગયા છે.

Hybrid Funds એવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ હોય છે, જે એક જ જગ્યાએ ઇક્વિટી સાથે ડેટ, આર્બિટ્રેજ કે બીજા એસેટ ક્લાસમાં રોકાણ કરી શકે છે. આનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર રિટર્ન કમાવાનો નથી. આનો ઉદ્દેશ્ય પોર્ટફોલિયોના રિસ્કને અમુક હદ સુધી સંતુલિત કરવાનો હોય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇન્ડસ્ટ્રીના મોટા ફંડ્સ લિસ્ટ (Top Mutual Funds)માં હવે Hybrid Fundsની મજબૂત હાજરી જોવા મળે છે.

ET Wealthના આંકડા અનુસાર, ટોપ 10 મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમમાં પાંચ Hybrid Funds છે. બીજી તરફ, Individual Mutual Fund Assetsનો લગભગ 17% હિસ્સો હાઇબ્રિડ કેટેગરીમાં છે. સૌથી મોટા ફંડ્સની વાત કરીએ તો, Parag Parikh Flexi Cap Fundનો AUM લગભગ ₹1.47 લાખ કરોડ છે. ત્યારબાદ HDFC Flexi Cap Fundનો AUM લગભગ ₹1.13 લાખ કરોડ છે.

HDFC Mid Cap Fundનો AUM લગભગ ₹1.09 લાખ કરોડ અને HDFC Balanced Advantage Fundનો AUM ₹1.07 લાખ કરોડ છે. આનો અર્થ એ છે કે, રોકાણકારોનો રસ માત્ર નેટ ઇક્વિટી ફંડ્સ સુધી સીમિત નથી. તેઓ એવા ફંડ ઓપ્શનની શોધમાં છે, જેમાં બજારની અલગ-અલગ પરિસ્થિતિઓમાં પોર્ટફોલિયોને સંભાળવાની ગુંજાઇશ હોય.

હાઇબ્રિડ કેટેગરીનો AUM ઓગસ્ટ 2020ના લગભગ ₹3.1 લાખ કરોડથી વધીને ઓગસ્ટ 2026માં લગભગ ₹11 લાખ કરોડ થઈ ગયો છે. આ વધારા પાછળ એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર વર્ષ 2023માં ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ (Debt Mutual Funds)ના ટેક્સ નિયમોમાં થયેલો બદલાવ માનવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ઘણા રોકાણકારોએ એવા વિકલ્પ પર ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું, જ્યાં ઇક્વિટી અને અન્ય એસેટ્સનું મિશ્રણ મળી શકે.

માત્ર ટેક્સ નિયમોમાં બદલાવ પૂરી કહાની નથી. બજારમાં ઉતાર-ચઢાવના સમયગાળામાં Hybrid Fundsનું સૌથી મોટું આકર્ષણ એ છે કે, તે પૂરા પોર્ટફોલિયોને માત્ર શેરબજારની ચાલ પર નિર્ભર નથી રાખતું. માની લો કે, કોઈ રોકાણકારનો પૂરો પોર્ટફોલિયો ઇક્વિટી શેરમાં છે. બજારમાં અચાનક મોટો કડાકો આવે છે, તો પોર્ટફોલિયોનું વૅલ્યુ નીચે જઈ શકે છે.

આની સરખામણીમાં Hybrid Fundમાં અલગ-અલગ એસેટ ક્લાસ હોવાથી રિસ્ક અમુક હદ સુધી વહેંચાઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે, ઘણા ફાઇનાન્શિયલ એડવાઇઝર આને પોર્ટફોલિયોના “સ્ટેબિલાઇઝર”ની ભૂમિકામાં જુએ છે. જો કે, આનું બીજું પાસું પણ છે. જો લોંગ-ટર્મ સુધી શેરબજાર શાનદાર પરફોર્મ કરે છે, તો Hybrid Fundsનું રિટર્ન કોઈ નેટ ઇક્વિટી ફંડ્સ (Equity Fund) કરતાં ઓછું પણ રહી શકે છે.

ટોપ સ્કીમ્સની વાત કરીએ તો, Hybrid Fundsમાં SBI Aggressive Hybrid Fund પ્રમુખ નામ છે. એનો AUM લગભગ ₹88,668 કરોડ છે. ICICI Prudential Multi Asset Allocation Fundનો AUM લગભગ ₹87,833 કરોડ છે. આ સિવાય Kotak Arbitrage Fundનો AUM લગભગ ₹75,712 કરોડ અને ICICI Prudential Balanced Advantage Fundનો લગભગ ₹75,399 કરોડ છે.

આ આંકડાઓથી એક વાત સ્પષ્ટ છે કે, રોકાણકારો માત્ર “સૌથી વધુ રિટર્ન” વાળી સ્ટ્રેટેજી નથી શોધી રહ્યા. બજારની અનિશ્ચિતતામાં પોર્ટફોલિયોને ટકાવી રાખવો પણ તેમના માટે જરૂરી બની ગયો છે.

જણાવી દઈએ કે, હાઇબ્રિડ ફંડ અને સ્ટોકની ભૂમિકા અલગ છે. અલગ-અલગ કંપનીઓના શેર સિલેક્શન વાળો રોકાણકાર કંપનીની કમાણી, વેલ્યુએશન, સેક્ટર અને ગ્રોથ પર દાવ લગાવે છે. Hybrid Fundમાં ફંડ મેનેજર અલગ-અલગ એસેટ ક્લાસ વચ્ચે પોર્ટફોલિયોને મેનેજ કરે છે. આ જ કારણ છે કે, રોકાણકારો માટે હાઇબ્રિડ ફંડને “સ્ટોકનો ઓપ્શન” માનવાને બદલે પોર્ટફોલિયોમાં રિસ્ક બેલેન્સ કરનારા એક ઓપ્શન તરીકે જોવું વધારે યોગ્ય રહેશે.