
માનવી જીવન ભાગદોડ વાળા થઈ ગયું છે, દરેક વ્યક્તિના જીવનમાં તણાવ રહે છે. પછી ભલે તે કામ વિશે હોય કે પરસ્પર સંબંધો વિશે, નાણાકીય સ્થિતિને કારણે હોય કે સતત બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે. જે મગજ પર બોજ નાખે છે.

ડૉ. દલજીત સિંહ જણાવ્યું કે સતત તણાવ લેવાથી મગજ અકાળ વૃદ્ધ થઈ શકે છે. જ્યારે આપણે તણાવ લઈએ છીએ, ત્યારે શરીર કોર્ટિસોલ નામનું તણાવ હોર્મોન મોટી માત્રામાં મુક્ત કરે છે. આ હોર્મોન સતર્ક રહેવામાં અને તાત્કાલિક પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ જો તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, તો મગજના કોષો પર દબાણ વધવા લાગે છે. જેના કારણે આપણી યાદશક્તિ, શીખવાની ક્ષમતા અને વિચારવાની શક્તિ ધીમે ધીમે નબળી પડવા લાગે છે.

વધુ પડતા તણાવથી ભૂલી જવાની સમસ્યા થાય છે - વધુ પડતા તણાવથી મગજના હિપ્પોકેમ્પસ નામના ભાગને અસર થાય છે. આ ભાગ યાદશક્તિ અને લાગણીઓને સંભાળે છે. સતત તણાવને કારણે હિપ્પોકેમ્પસ સંકોચાવા લાગે છે. આ જ કારણ છે કે જે લોકો સતત તણાવમાં રહે છે.

વધુ પડતા તણાવને કારણે ડિમેન્શિયાનું જોખમ - જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી તણાવમાં રહે છે, જેમ મશીન સતત દોડ્યા પછી પણ થાકતું નથી, પરંતુ તે ચોક્કસપણે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. મગજમાં પણ આવી જ પરિસ્થિતિ જોવા મળે છે જ્યારે મગજના ચેતા થાકી જાય છે અને નબળા પડી જાય છે. આ જ કારણ છે કે જે લોકો વધુ પડતો તણાવ લે છે તેમને ડિપ્રેશન, ચિંતા અને ડિમેન્શિયા જેવા ગંભીર રોગોનું જોખમ વધી જાય છે.

મગજ પર સતત તણાવના લક્ષણો- નાની નાની બાબતો પર ગુસ્સો આવવો, યોગ્ય રીતે ઊંઘ ન આવવી, હંમેશા થાક લાગવો, ધ્યાન કેન્દ્રિત ના થવું, નકારાત્મક વિચારસરણી, વારંવાર ભય, ચિંતા અને ગભરાટ. આ શરૂઆતના સંકેતો છે કે તણાવ તમારા મગજને અસર કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, તેને હળવાશથી લેવું યોગ્ય નથી.

તણાવ અટકાવવા માટેની કેટલીક સરળ આદતો - રોજ ધ્યાન અને યોગ કરવાથી મન શાંત થાય છે અને તણાવ હોર્મોનને નિયંત્રિત કરે છે. ચાલવા અથવા સાયકલ ચલાવવા જેવી હળવી કસરતો કરો, જે તણાવ ઘટાડે છે. આ ઉપરાંત, 7 થી 8 કલાકની સારી ઊંઘ લેવી જોઈએ. ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ, લીલા શાકભાજી, ફળો અને બદામ મગજને મજબૂત બનાવે છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે તણાવ સંપૂર્ણપણે ઘટાડી શકાતો નથી પરંતુ તેને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. આવું કરવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે સતત તણાવ માત્ર મૂડ બગાડે છે એટલું જ નહીં પરંતુ મગજની ઉંમર પણ વધારે છે. તમારી દિનચર્યામાં નાના ફેરફારો કરીને, મગજને અકાળ વૃદ્ધત્વથી બચાવી શકાય છે.

(નોંધ: આ લેખમાં આપેલી માહિતી અને ઉકેલો સામાન્ય સમજ પર આધારિત છે. અમે તેમને સમર્થન આપતા નથી. તેમને અપનાવતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લો.)