કાનુની સવાલ : ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ ની યોજનાઓ સામે પોલીસે BNSS ની કલમ 163 લાગુ કરી, જાણો શું છે આ કલમ
દિલ્લીમાં બીએનએસએસની કલમ 163 લાગુ કરવામાં આવી છે. જેને પહેલા સીઆરપીસી ની કલમ 144 તરીકે ઓળખવામાં આવતી નથી.જેના હેઠળ 5 કે તેનાથી વધારે લોકોને એક જગ્યા પર એકઠા થવા કે, જુલસ કાઢવા કે પ્રદર્શન કરવા પર પ્રતિબંધ રહેશે.
સીજેપી ( Cockroach Janta Party )ના આહ્વાન પર સંસદ તરફ કૂચ કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી. જોકે, નવી દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, 20 જુલાઈના રોજ સીજેપીના સંસદ તરફ પ્રસ્તાવિત કૂચ માટે કોઈ પરવાનગી આપવામાં આવી નથી. વધુ અશાંતિ અટકાવવા માટે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) ની કલમ 163 સમગ્ર વિસ્તારમાં અમલમાં છે.
ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) ની કલમ 163 એ જૂના ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) ની કલમ 144 નું પુનર્નિર્માણિત સંસ્કરણ છે. જો કોઈ વિસ્તારમાં રમખાણો, હિંસા અથવા જાહેર શાંતિનો ભંગ થવાની આશંકા હોય તો તે વહીવટી અધિકારીઓને તાત્કાલિક પ્રતિબંધિત આદેશો જાહેર કરવાની સત્તા આપે છે.
આ કલમની મુખ્ય જોગવાઈઓ નીચે મુજબ છે. પ્રતિબંધ આ હેઠળ, પાંચ કે તેથી વધુ લોકોના એકસાથે ભેગા થવા, સરઘસ કાઢવા, જાહેર સભાઓ કરવા અથવા શસ્ત્રો રાખવા પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ લગાવી શકાય છે.
આ આદેશ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, પોલીસ કમિશનર અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા અધિકૃત કોઈપણ એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા લેખિતમાં જાહેર કરવામાં આવે છે.
તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માનવ જીવન, આરોગ્ય અથવા સલામતી માટે કોઈપણ ખતરો અને કોઈપણ જાહેર ઉપદ્રવને રોકવાનો છે. આ આદેશ સામાન્ય રીતે 2 મહિના માટે લાગુ પડે છે, જેને ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા 6 મહિના સુધી લંબાવી શકાય છે.
જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, પોલીસ કમિશનર અથવા અધિકૃત એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ આ કલમ હેઠળ આદેશ જાહેર કરી શકે છે. આ આદેશ ચોક્કસ વિસ્તાર, સમય અથવા પ્રવૃત્તિ સુધી મર્યાદિત હોઈ શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે ઘણા કેસોમાં સ્પષ્ટતા પણ કરી છે કે આવા આદેશો ફક્ત અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિઓમાં જ યોગ્ય છે અને તેનો ઉપયોગ પ્રમાણસર હોવો જોઈએ. તેથી, નવી દિલ્હી જિલ્લામાં વિરોધ પ્રદર્શન ફક્ત પૂર્વ પરવાનગી સાથે જ જંતર-મંતરના નિયુક્ત સ્થળ પર જ યોજી શકાય છે. આ રીતે, સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં વધારાના પોલીસ દળો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે અને સુરક્ષા કડક કરવામાં આવી છે.
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )
