History of city name : તેરા કિલ્લાના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ, જાણો સમસ્ત વાર્તા
તેરા કિલ્લો ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં, અબડાસા તાલુકાના તેરા ગામ પાસે સ્થિત એક ઐતિહાસિક ગઢ છે. આ પ્રાચીન કિલ્લો ત્રિતેરા તરીકે ઓળખાતા ત્રણ જળાશયો ચત્તાસર, છત્તાસર અને સુમરાસરના કિનારે વસેલો છે.
એક પ્રચલિત માન્યતા મુજબ, આ ગામને "તેરા" નામ એ કારણે મળ્યું કે ભૂતકાળમાં તેનું વેચાણ તેરા (13) હજાર કોરીમાં થયું હતું. બીજી માન્યતા પ્રમાણે, "તેરા" શબ્દ "ટ્રેટેરા" પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ છે ત્રણ તળાવોના સંગમસ્થળે આવેલી વસાહત.
સન 1718 થી 1741 દરમિયાન દેશળજી પ્રથમના શાસનકાળમાં, તેરા જાગીર રૂપે આપવામાં આવતા જાડેજા શાસકો દ્વારા આ કિલ્લાનું નિર્માણ કરાયું હતું. બાદમાં, 1741 થી 1760 દરમિયાન મહારાવ લખપતજીના રાજમાં થયેલા યુદ્ધ દરમિયાન કિલ્લાને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું. (Credits: - Wikipedia) (Credits: - gujarat tourism)
તેરા જાગીરના સુમરાજી ઠાકોરે કચ્છના રાવ સાથે અશિષ્ટ વર્તન કરતાં, મહારાવ લખપતજીએ તેરામાં સૈન્ય મોકલ્યું. આ યુદ્ધમાં કચ્છના ઇતિહાસમાં પહેલી વાર તોપોનો ઉપયોગ થયો હતો. તોપગોળાથી કિલ્લાનો મોટો ભાગ ધરાશાયી થયો.લગભગ ત્રણ મહિનાની ઘેરાબંધી બાદ સુમરાજીએ માફી માંગી અને શરણાગતિ સ્વીકારી. બાદમાં, 1819ના ભૂકંપથી કિલ્લાને ફરી ભારે નુકસાન થયું, જેના પુનઃનિર્માણ બાદમાં કરવામાં આવ્યું. આજના સમયમાં આ કિલ્લો કચ્છનું એક પ્રખ્યાત પર્યટન સ્થળ છે.
તેરા ગામની સ્થાપના આશરે પાંચ સદી અગાઉ કચ્છના ભાયાત શાસક પરિવારો જાડેજા અને સુમરા રાજવી વંશજોએ કરી હતી. હાલ જોવા મળતા મોટાભાગના નિર્માણકાર્યો રાવ દેશલજીના શાસનકાળ (1819 થી1860) દરમિયાન પૂર્ણ થયા. દેશલજીએ તેરાને આશરે ૫૦ ગામોનો જાગીર રૂપે હક પણ આપ્યો હતો.
દરબારગઢ ગામના ઉત્તર ભાગમાં સ્થિત છે અને તેનું ભવ્ય તથા દૃઢ બાંધકામ ત્યાંના સ્થાનિક શાસકોની પ્રભાવશાળી સત્તા અને સામર્થ્યનું પ્રતીકરૂપ છે. મહેલની અંદર મહાકાવ્ય રામાયણ પરથી પ્રેરિત દિવાલચિત્રો કચ્છીની સમૃદ્ધ કલાત્મક પરંપરાનું અદભૂત ઉદાહરણ છે.તેરાની સૌથી આગવી ઓળખ તેના ત્રણ કૃત્રિમ તળાવો છે, જે પરસ્પર સાથે જોડાયેલા છે. આ જળાશયોની પરસ્પર સંકળાયેલ રચના પરંપરાગત એન્જિનિયરિંગ કુશળતા અને પાણી સંસાધન સંચાલનની અનોખી પદ્ધતિને ઉજાગર કરે છે, જે પ્રાચીન કાળના જળ સંરક્ષણ જ્ઞાનનું મહત્વપૂર્ણ દર્પણ છે.
તેરાએ ગુજરાતના પ્રથમ હેરિટેજ ગામનો દરજ્જો મેળવ્યો છે. આ માન તેને અનોખું બનાવે છે અને અન્ય ગામો માટે પ્રેરણાનું સ્રોત છે. કચ્છની સંસ્કૃતિ, કલા અને ઇતિહાસને અનુભવું હોય તો તેરા કિલ્લો અને તેનું આસપાસનું ગામ એક અનિવાર્ય પ્રવાસ સ્થળ છે.
( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.)
