નકલી અથવા ગેરકાયદેસર દારૂ વેચનારાઓ સામે કાયદાઓ શું છે?
ગુજરાતમાં દારુ વેચવો, ખરીદવો કે તેનું સેવન કરવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે. નિયમોનું ઉલ્લંધન કરનાર તેમજ ગેરકાયદેસર રીતે દારૂનું વેચાણ કે પરિવહન કરવા બદલ જેલ અને ભારે દંડની સજા થઈ શકે છે.
ભાવનગરના નકલી દારૂ કાંડમાં મૃત્યુઆંક વધીને 6 થયો છે. SMCની તપાસ બાદ વરતેજ પોલીસ મથકમાં મુખ્ય બુટલેગર ગૌતમ સોલંકી સહિત કુલ 21 લોકો સામે નામજોગ ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે. મધ્યપ્રદેશના નરેન્દ્ર યાદવ ઉર્ફે ‘ડોક્ટર’એ ઝેરી દારૂ બનાવ્યો હોવાનો ખુલાસો થયો છે. તો આજે આપણે જાણીએ કે, નકલી દારુના વેચાણ પર કાયદો શું કહે છે.
ગુજરાત એક ડ્રાય સ્ટેટ છે. જ્યાં ગુજરાત દારૂબંધી કાયદા હેઠળ દારૂનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વેચાણ અને સેવન સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે. જોકે, આરોગ્યના કારણોસર, પ્રવાસીઓ અને ગાંધીનગરમાં GIFT સિટી જેવા ખાસ વ્યાપારી વિસ્તારોમાં કામ કરતા બહારના લોકોને કડક નિયમો અને પરવાનગીઓ સાથે મર્યાદિત છૂટ આપવામાં આવે છે.
ભારતમાં, નકલી અથવા ગેરકાયદેસર દારૂનું ઉત્પાદન અને વેચાણ કડક કાનૂની કાર્યવાહી દ્વારા સજાપાત્ર છે. રાજ્યના કાયદાઓ અને ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC)/જૂના ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) હેઠળ, ગેરકાયદેસર દારૂનું વેચાણ કરવા પર ત્રણ વર્ષથી લઈને આજીવન કેદ અથવા મૃત્યુદંડ સુધીની સજા, તેમજ ભારે દંડની સજા થઈ શકે છે.
મુખ્ય કાયદા અને સજાની જોગવાઈઓ સામાન્ય ગેરકાયદેસર દારૂ વેચાણ (આબકારી કાયદો) લાઇસન્સ વિના દારૂ રાખવો, વેચવો અથવા પરિવહન કરવું એ સામાન્ય રીતે રાજ્યના આબકારી કાયદા (જેમ કે કલમ 60) ની કલમો હેઠળ ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ અને દંડની સજાને પાત્ર છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ નકલી અથવા ઝેરી દારૂ પીધા પછી મૃત્યુ પામે છે, તો ઘણા રાજ્યો (જેમ કે મધ્યપ્રદેશ, બિહાર, વગેરે) એ તેમના કાયદામાં સુધારો કરીને આજીવન કેદ અથવા મૃત્યુદંડ (ફાંસી) ની જોગવાઈ કરી છે.
ઘણા રાજ્યોમાં સરકાર માટે મોટા ગેરકાયદેસર દારૂના વેપારીઓ અને દાણચોરોની ગેરકાયદેસર રીતે મેળવેલી સંપત્તિ જપ્ત કરવા માટે કડક જોગવાઈઓ છે.
ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમો આવા કિસ્સાઓમાં ખોરાક અથવા પીણામાં ખતરનાક ભેળસેળ (કલમ 272) અને ઝેર દ્વારા નુકસાન પહોંચાડવા અથવા મૃત્યુનું કારણ બનવા જેવી ગંભીર કલમો પણ લાગુ કરવામાં આવે છે (કલમ 328). (photo : Canva)
