
પાછલા દિવસોમાં એક નેતાએ પોતાનો ફોન ટેપ થવાની વાત મીડિયા સામે કહી હતી. ફોન ટેપ થવાનો અર્થ એ છે કે તમારા ફોન પર થતી વાતચીતને કોઈના દ્વારા સાંભળવામાં કે રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે. ઘણીવાર આવું કાયદાકીય પ્રક્રિયા હેઠળ થાય છે, તો ઘણીવાર બિનકાયદેસર રીતે સ્પાયવેર અથવા કોઈ એપ દ્વારા ફોન ટેપ કરવામાં આવે છે.

આવા સંજોગોમાં કેવી રીતે ખબર પડે કે તમારો ફોન ટેપ થઈ રહ્યો છે કે નહીં? હકીકતમાં જો તમારા ફોન સાથે આવું થાય છે, તો કેટલાક સંકેતોને ઓળખીને તમે અંદાજ લગાવી શકો છો કે તમારો ફોન ટેપ થઈ રહ્યો છે અને કેટલાક સુરક્ષા સેટિંગ્સ ઓન કરીને પોતાને સુરક્ષિત પણ રાખી શકો છો.

બેટરી અને ફોનના તાપમાનમાં ફેરફાર: જો તમારો સ્માર્ટફોન કોઈપણ ભારે ટાસ્ક વગર પણ ગરમ થઈ રહ્યો છે અથવા તેની બેટરી ઝડપથી ખતમ થઈ રહી છે, તો આ એક સંકેત હોઈ શકે છે કે તમારો ફોન ટેપ થઈ રહ્યો છે. આવું અવારનવાર ત્યારે થાય છે, જ્યારે ફોનના બેકગ્રાઉન્ડમાં કોઈ સ્પાયવેર કે રેકોર્ડિંગ એપ સતત એક્ટિવ હોય. આનાથી પ્રોસેસર અને બેટરી પર અસર પડે છે.

જરૂરિયાત કરતાં વધુ ડેટાનો વપરાશ: ફોન ટેપ અને જાસૂસી કરનારી એપ્સ તમારી વાતચીતની ઓડિયો ફાઇલો અને અન્ય ડેટા સતત બહારના સર્વર પર મોકલે છે. આમાં મોબાઇલ ડેટા સતત વપરાય છે. આવા સંજોગોમાં જો તમારો ઇન્ટરનેટ ડેટા પણ જરૂરિયાત કરતાં વધુ વપરાઈ રહ્યો છે, તો તેને નજરઅંદાજ ન કરો.

કોલ દરમિયાન અજીબ અવાજો આવવા: જો ફોન પર વાત કરતી વખતે તમને અજીબ પ્રકારનો અવાજ સંભળાઈ રહ્યો છે, તો સંભવ છે કે તમારો ફોન ટેપ થઈ રહ્યો હોય. આવું થવા પર વારંવાર ક્લિકનો અવાજ, પોતાના જ અવાજનો પડઘો (ગૂંજ) અથવા બેકગ્રાઉન્ડમાં કોઈ અજીબ શોર સંભળાય છે. આ ઉપરાંત જો ફોનમાં એવી એપ્સ દેખાય, જે તમે ક્યારેય ઇન્સ્ટોલ જ ન કરી હોય અથવા તો ફોન પર અજીબ કોડ કે કેરેક્ટર વાળા શંકાસ્પદ SMS આવે તો તે પણ ખતરાની ઘંટડી હોઈ શકે છે.

શંકા થવા પર શું કરવું અને શું છે સત્ય: તમારા ફોનના ડાયલર પર *#21# અથવા *#62# ડાયલ કરીને ચેક કરો કે તમારા કોલ કે મેસેજ કોઈ અજાણ્યા નંબર પર ફોરવર્ડ તો નથી થઈ રહ્યા ને.

બેંક અને સોશિયલ મીડિયા એપ્સના પાસવર્ડ બદલો અથવા તેનો કોઈ બીજા ફોન પર ઉપયોગ કરો.

ફોનમાંથી કોઈ સ્પાયવેર કે માલવેરને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવા માટે ડેટાનું બેકઅપ લઈને ફોનને ફેક્ટરી રીસેટ કરી દો.

જો તમે iPhone યુઝર છો, તો લોકડાઉન મોડ ઓન કરી લો. આ સેટિંગ સાયબર હુમલા અને સ્પાયવેરથી બચાવવા માટે ફોનના કેટલાક ફીચર્સને મર્યાદિત કરી દે છે.

તેને ચાલુ કરવા માટે Settings > Privacy & Security > Lockdown Mode પર જાઓ અને Turn On Lockdown Mode પર ટેપ કરો. ત્યારબાદ ફોન રીસ્ટાર્ટ થશે અને આ મોડ એક્ટિવ થઈ જશે.

જો મામલો ગંભીર હોય અને જાસૂસીની પૂરી શંકા હોય, તો પ્રમાણિત ડિજિટલ ફોરેન્સિક નિષ્ણાત પાસે ડિવાઇસ ચેક કરાવો અને સાયબર ક્રાઇમ સેલમાં ફરિયાદ કરો.