
ફંડ્સઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, જાન્યુઆરી 1980થી ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન લગભગ અડધા ટ્રેડિંગ દિવસોમાં સોનાનો ભાવ તેની અગાઉની સૌથી ઊંચી સપાટીથી 10%થી વધુ નીચે રહ્યો હતો. સેન્સેક્સમાં પણ આવી સ્થિતિ લગભગ 48% દિવસોમાં જોવા મળી હતી. એટલે કે સોનામાં પણ શેરબજારની જેમ ભાવ ઘટવાનું જોખમ રહે છે.

સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થાય ત્યારે ફરી જૂના સ્તરે પહોંચવામાં ઘણો સમય લાગી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જાન્યુઆરી 1980માં સોનાના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ જૂન 1982 સુધીમાં ભાવમાં લગભગ 57%નો ઘટાડો થયો હતો. જૂના ભાવ સુધી પાછા પહોંચવામાં નવેમ્બર 1989 સુધીનો સમય લાગ્યો હતો. એટલે કે રોકાણકારોએ લગભગ 10 વર્ષ રાહ જોવી પડી હતી.

આવી જ સ્થિતિ અન્ય સમયગાળામાં પણ જોવા મળી હતી. ફેબ્રુઆરી 1996માં નોંધાયેલી ઊંચી સપાટી પછી સોનાના ભાવમાં આશરે 31% ઘટાડો થયો હતો. તેને ફરી જૂના સ્તરે પહોંચવામાં લગભગ 6 વર્ષ અને 4 મહિના લાગ્યા હતા. જ્યારે નવેમ્બર 2012ની ટોચ પછી થયેલા 29%ના ઘટાડામાંથી બહાર આવવામાં લગભગ 6 વર્ષ અને 7 મહિના લાગ્યા હતા.

આ આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સોનામાં પણ શેરબજારની જેમ ઘટાડાનું જોખમ રહેલું છે. જ્યારે સોનાના ભાવમાં 5%, 10% અથવા 20%નો ઘટાડો થયો, ત્યારે તેની સ્થિતિ શેરબજારથી ખાસ અલગ નહોતી. જોકે, 30%થી વધુનો મોટો ઘટાડો થયો હોય તેવા કિસ્સાઓમાં સેન્સેક્સમાં સોનાની સરખામણીએ વધુ વખત ઘટાડો નોંધાયો હતો. એટલે કે, સોનું પણ સંપૂર્ણપણે જોખમમુક્ત રોકાણ નથી.

તાજેતરના આંકડા પણ સોનામાં રહેલા જોખમને સમજાવે છે. 16 નવેમ્બર 2026ના રોજ ભારતમાં 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ આશરે ₹1,35,430 હતો. જ્યારે 30 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ ભાવ ₹1,79,140ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. આમ, ટોચના ભાવની સરખામણીએ સોનામાં લગભગ 24%નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.

તો શું લાંબા ગાળા માટે સોનામાં રોકાણ કરવું યોગ્ય છે? ફંડ્સઇન્ડિયાના અભ્યાસ મુજબ, 1980થી અત્યાર સુધીના ઐતિહાસિક 10 વર્ષના સમયગાળામાં સોનાએ સરેરાશ વાર્ષિક આશરે 10% વળતર આપ્યું છે. એટલું જ નહીં, અભ્યાસમાં સામેલ કોઈપણ પૂર્ણ થયેલા 10 વર્ષના સમયગાળામાં સોનાનું વળતર નકારાત્મક રહ્યું નથી.

પરંતુ સોનામાં રોકાણ કરવાનો હેતુ માત્ર નફો મેળવવાનો નથી. તે તમારા રોકાણના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવામાં મદદ કરે છે. શેરબજારમાં ઘટાડો આવે ત્યારે સોનું ક્યારેક સારું પ્રદર્શન કરી શકે છે. જોકે, સોનું હંમેશાં શેરબજારના નુકસાનથી બચાવશે એવી કોઈ ખાતરી નથી.

રોકાણકારો માટે શીખવા જેવી વાત એ છે કે સોનું ભલે લાંબા ગાળે સારું વળતર આપી શકે, પરંતુ તેમાં પણ જોખમ રહેલું છે. તેથી તમામ નાણાં માત્ર સોનામાં રોકવાને બદલે શેર, સોનું અને અન્ય રોકાણ વિકલ્પો વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન જાળવવું વધુ સમજદારીભર્યું છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)