ઘી બનાવવાની સૌથી સરળ રીત, ઓછી મલાઈમાં પણ ભરાઈ જશે બરણી
રોજિંદી થોડી-થોડી મલાઈ એકઠી કરીને પણ ઘરે શુદ્ધ દેશી ઘી બનાવી શકાય છે. જાણો મલાઈમાંથી માખણ અને પછી ઘી બનાવવાની સરળ પદ્ધતિ.
ઘરે બનેલા શુદ્ધ દેશી ઘીના સ્વાદની વાત જ અલગ હોય છે. તેની સુગંધ અને સ્વાદ બજારમાં મળતા ઘી કરતાં ઘણા શ્રેષ્ઠ લાગે છે. જોકે, ઘણા લોકોને લાગે છે કે ઘરે ઘી બનાવવા માટે ખૂબ વધારે મલાઈની જરૂર પડે છે. પરંતુ એવું નથી. તમે દરરોજ દૂધમાંથી નીકળતી થોડી-થોડી મલાઈ એકઠી કરીને પણ સરળતાથી ઘી તૈયાર કરી શકો છો. આ માટે તમારે કોઈ મોંઘા મશીનની જરૂર નહીં પડે. માત્ર મલાઈને યોગ્ય રીતે સ્ટોર કરવાની અને માખણ બનાવવાની રીત ખબર હોવી જોઈએ.
સૌ પ્રથમ આ રીતે મલાઈ એકઠી કરો: ઘી બનાવવાનું પહેલું પગથિયું મલાઈ ભેગી કરવાનું છે. આ માટે દરરોજ દૂધ ઉકાળ્યા પછી તેને ઠંડુ થવા દો. જ્યારે દૂધ ઉપર મલાઈનો જાડો થર જામી જાય, ત્યારે તેને ચમચી વડે કાઢીને એક સ્વચ્છ અને ઢાંકણાવાળા ડબ્બામાં મૂકી દો. આ ડબ્બાને ફ્રિજમાં રાખો. આ જ રીતે રોજની મલાઈ તેમાં ભેગી કરતા રહો. જો તમે ઘણા દિવસો સુધી મલાઈ એકઠી કરવા માંગતા હોવ, તો તેને ફ્રીઝરમાં રાખવી વધુ યોગ્ય રહેશે. ધ્યાનમાં રાખો કે મલાઈ કાઢતી વખતે ચમચી સ્વચ્છ અને સાવ સૂકી હોવી જોઈએ.
મલાઈમાંથી આ રીતે માખણ બનાવો: જ્યારે પૂરતી મલાઈ જમા થઈ જાય, ત્યારે તેને ફ્રિજમાંથી કાઢીને થોડીવાર રૂમ ટેમ્પરેચર (સામાન્ય તાપમાન) પર રહેવા દો. હવે તેને એક મોટા વાસણમાં લો. જો મલાઈ ખૂબ ઘટ્ટ હોય, તો તેમાં થોડું ઠંડુ પાણી અથવા દહીં ઉમેરી શકાય છે. ત્યારબાદ વલોણા કે હેન્ડ બ્લેન્ડરની મદદથી મલાઈને સારી રીતે વલોવી લો. થોડીવારમાં મલાઈમાંથી માખણ અલગ થવા લાગશે અને નીચે છાશ જેવું પ્રવાહી બચી જશે. હવે માખણને હાથ કે ગળણીની મદદથી અલગ કાઢી લો. તેને ઠંડા પાણીથી હળવા હાથે ધોઈ લો, જેથી બાકી રહેલી છાશ નીકળી જાય.
ધીમી આંચ પર પકવીને ઘી તૈયાર કરો: હવે જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં કાઢેલું માખણ ઉમેરો અને ધીમીથી મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો. શરૂઆતમાં માખણ ઓગળશે અને તેમાં ફીણ વળવા લાગશે. ધીમે-ધીમે તેમાં રહેલું પાણી વરાળ બનીને ઊડી જશે. આ દરમિયાન તેને વચ્ચે-વચ્ચે હલાવતા રહો, જેથી માખણ કડાઈના તળિયે ચોંટી ન જાય.
થોડા સમય પછી ફીણ ઓછા થવા લાગશે અને નીચે દૂધના ઘન કણો (કીટ્ટો) દેખાવા લાગશે. જ્યારે ઘીનો રંગ સોનેરી થઈ જાય અને તેમાંથી સરસ સુગંધ આવવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો. તેને વધારે સમય સુધી પકવવાનું ટાળો, કારણ કે આવું કરવાથી ઘી બળી શકે છે અને તેનો સ્વાદ કડવો થઈ શકે છે.
આ રીતે ઘી સ્ટોર કરો: તૈયાર ઘીને થોડું ઠંડુ થવા દો. ત્યારબાદ તેને સ્વચ્છ અને સૂકા મલમલના કપડા કે ઝીણી ગળણીથી ગાળીને કાચની બરણીમાં ભરી લો. ધ્યાન રાખો કે બરણીમાં સહેજ પણ ભેજ ન હોવો જોઈએ. ઘી સંપૂર્ણ ઠંડુ થઈ જાય પછી જ ઢાંકણ બંધ કરો. ઘી કાઢવા માટે હંમેશા સ્વચ્છ અને સૂકી ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો.
આ રીતે તમે દરરોજ થોડી-થોડી મલાઈ એકઠી કરીને ઘરે શુદ્ધ દેશી ઘી બનાવી શકો છો. જોકે, ઘીનું પ્રમાણ દૂધમાં રહેલા ફેટ અને મલાઈની ગુણવત્તા પર આધાર રાખે છે. તેથી ઓછી મલાઈમાંથી અત્યંત વધારે ઘી મળવાની અપેક્ષા ન રાખવી. યોગ્ય રીતે મલાઈ સ્ટોર કરવાથી અને માખણ કાઢવાથી ઘી બનાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ સરળ બની જાય છે.
