Gold Rules : ઘરમાં વધારેમાં વધારે કેટલું સોનું રાખી શકાય? પરણિત અને અપરણિત મહિલા માટે પણ છે અલગ અલગ નિયમ, જાણો
ભારતમાં સોનાને માત્ર એક રોકાણ જ નહીં પરંતુ એક મૂલ્યવાન સંપત્તિ માનવામાં આવે છે જે પેઢીઓથી પસાર થાય છે, લગ્નોમાં ભેટમાં આપવામાં આવે છે અને સમય જતાં ધીમે ધીમે એકઠા થાય છે. જો કે, જ્યારે સોના સંબંધિત આવકવેરા નિયમોની વાત આવે છે, ત્યારે ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્નો હોય છે. શું સોનું રાખવા પર કોઈ મર્યાદા છે? અને જો તમે તેને ઓળંગી જાઓ તો શું થાય છે?
ભારતમાં સોનાને માત્ર એક રોકાણ જ નહીં પરંતુ એક મૂલ્યવાન સંપત્તિ માનવામાં આવે છે જે પેઢીઓથી પસાર થાય છે, લગ્નોમાં ભેટમાં આપવામાં આવે છે અને સમય જતાં ધીમે ધીમે એકઠા થાય છે. જો કે, જ્યારે સોના સંબંધિત આવકવેરા નિયમોની વાત આવે છે, ત્યારે ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્નો હોય છે. શું સોનું રાખવા પર કોઈ મર્યાદા છે? અને જો તમે તેને ઓળંગી જાઓ તો શું થાય છે?
એ નોંધવું જોઈએ કે ભારતમાં સોના રાખવા પર કોઈ કાનૂની મર્યાદા નથી, જો કે તે તમારી જાહેર અને કાયદેસર આવકમાંથી ખરીદવામાં આવે. જો કે CBDT (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સ) એ સોના રાખવા પર મર્યાદા નક્કી કરી છે.
આ મુજબ એક પરિણીત મહિલા 500 ગ્રામ સુધી, એક અપરિણીત મહિલા 250 ગ્રામ સુધી અને એક પુરુષ પરિવારના સભ્ય 100 ગ્રામ સુધી સોનું રાખી શકે છે. આ મર્યાદાથી વધુ સોનું જપ્ત કરવામાં આવતું નથી, ભલે દસ્તાવેજો તાત્કાલિક ઉપલબ્ધ ન હોય.
આ માર્ગદર્શિકા સ્પષ્ટ કરે છે કે સામાન્ય રીતે કેટલું સોનું જપ્ત કરવામાં આવશે નહીં. આવકવેરા અધિકારીઓ શોધ અને જપ્તી દરમિયાન આ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરે છે.
જો કોઈ પરિવાર પાસે તેમની આવકની તુલનામાં વધુ પડતું સોનું હોય તેવું લાગે છે, તો અધિકારીઓ તેનું કારણ પૂછી શકે છે, ભલે તે નિર્ધારિત મર્યાદામાં હોય. ભારતમાં ઘણા પરિવારો પાસે આ 'સુરક્ષિત મર્યાદા' કરતાં વધુ સોનું હોય છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેમાં જૂના દાગીના અને લગ્નની ભેટોનો સમાવેશ થાય છે. સદનસીબે આ મર્યાદાથી વધુ સોનું રાખવાથી કોઈ શંકા થતી નથી.
જો સોનું મોટું હોય, તો તમને તેના સ્ત્રોતનો પુરાવો માંગવામાં આવી શકે છે, જેમ કે ખરીદી બિલ, વારસાના રેકોર્ડ અથવા આવકના રેકોર્ડ. જો તમે સોનાના સ્ત્રોતનું સચોટ વર્ણન કરો છો, તો કોઈ સમસ્યા નથી.
આ જ કારણ છે કે જ્યારે સોનાની વાત આવે છે, ત્યારે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તેના જથ્થાને નહીં, પરંતુ તેના સ્ત્રોતને સાબિત કરવો. ખરીદીના બિલ, બેંક અથવા ડિજિટલ ચુકવણીના રેકોર્ડ હોવાને સૌથી મજબૂત પુરાવા માનવામાં આવે છે. જો બિલ ઉપલબ્ધ ન હોય તો પણ તમે તમારી ભૂતકાળની આવક, કૌટુંબિક રેકોર્ડ અથવા રજિસ્ટર્ડ વેલ્યુઅરના રિપોર્ટ દ્વારા સોનાનો સ્ત્રોત સાબિત કરી શકો છો. ઘણા કિસ્સાઓમાં, લેખિત નિવેદન અથવા સોગંદનામું પણ સ્વીકારવામાં આવે છે.
આવકવેરા કાયદા અનુસાર, ₹2 લાખ કે તેથી વધુની ખરીદી સંપૂર્ણપણે રોકડમાં કરી શકાતી નથી, અને પાન કાર્ડ જરૂરી છે. ઝવેરીઓએ પણ KYC નિયમોનું પાલન કરવું પડશે અને સચોટ રેકોર્ડ જાળવવા પડશે.
એકંદરે, સોનાની માલિકી પર કોઈ મર્યાદા નથી, પરંતુ તમારે તેનો હિસાબ રાખવા સક્ષમ હોવા જોઈએ. મોટાભાગના લોકોને ઘણા દસ્તાવેજોની જરૂર નથી, પરંતુ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ રેકોર્ડ રાખવા મહત્વપૂર્ણ છે, ખાસ કરીને કારણ કે સોનાના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે.
