
શરીરને સ્વચ્છ અને સ્વસ્થ રાખવા માટે મોટાભાગના લોકો રોજ નહાય છે. સાબુ, બોડી વોશ અને શેમ્પૂથી શરીરના લગભગ દરેક ભાગની સફાઈ કરવામાં આવે છે. એવામાં શું તમે જાણો છો કે, શરીરનો એક ભાગ એવો પણ છે કે, જ્યાં સફાઈ કર્યા પછી પણ ગંદકી રહી શકે છે? નવાઈની વાત એ છે કે, મોટાભાગના લોકો આ ભાગની સફાઈ પર ખાસ ધ્યાન આપતા નથી. ખાસ વાત એ છે કે, આ ભાગ પર કરોડોની સંખ્યામાં બેક્ટેરિયા વિકસે છે.

જો તમે વિચારી રહ્યા છો કે, શરીરનો સૌથી ગંદો ભાગ નખ, પગ કે પ્રાઈવેટ પાર્ટ છે, તો એવું નથી. સ્ટડીઝ અનુસાર, નાભિ (ડૂંટી) શરીરના એવા ભાગોમાં જોડાયેલ છે કે, જ્યાં સૌથી વધુ પ્રકારના બેક્ટેરિયા જોવા મળી શકે છે. એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, નાભિમાં 2000 થી વધુ પ્રકારના બેક્ટેરિયા હાજર હોઈ શકે છે.

આમાંથી ઘણા સામાન્ય અને નુકસાન ન પહોંચાડનારા હોય છે, કારણ કે આપણી ત્વચા પર કુદરતી રીતે જ ઘણા પ્રકારના નાના-નાના જીવો (બેક્ટેરિયા) હોય છે. જો આ ભાગની નિયમિત સફાઈ કરવામાં ન આવે, તો ગંદકી, પરસેવો અને ડેડ સ્કિન જમા થવાથી ઈન્ફેક્શનનું જોખમ વધી શકે છે.

નાભિનો આકાર ઊંડો અને નાનો હોવાને કારણે તેમાં પરસેવો, ધૂળ, તેલ અને ડેડ સ્કિન સરળતાથી જમા થઈ જાય છે. ઘણી વખત નહાતી વખતે પણ આ ભાગની બરાબર સફાઈ થઈ શકતી નથી. ભેજ જળવાઈ રહેવાને કારણે બેક્ટેરિયા અને ફૂગ (ફંગસ) ના વિકાસ માટે આ એક અનુકૂળ જગ્યા બની શકે છે. જો નાભિની નિયમિત સફાઈ ન કરવામાં આવે, તો ત્યાંથી દુર્ગંધ આવવી, ખંજવાળ, લાલાશ કે રૅશેસ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

નહાતી વખતે નાભિને પણ શરીરના અન્ય ભાગોની જેમ જ હળવા સાબુ અને પાણીથી સાફ કરવી જોઈએ. જો નાભિ ઊંડી હોય, તો અઠવાડિયામાં એકવાર સાફ રૂ (કોટન) અથવા કોટન સ્વેબને સહેજ નવશેકા પાણીમાં ભીનું કરીને ધીમે-ધીમે સફાઈ કરી શકાય છે. આ પછી આ ભાગને સારી રીતે સૂકવવો પણ જરૂરી છે, જેથી ભેજ ન રહે.

જો નાભિમાંથી સતત દુર્ગંધ આવે, દુખાવો થાય, સોજો દેખાય, પીળા કે સફેદ રંગનું પ્રવાહી (ફ્લુઈડ) નીકળે અથવા સખત ખંજવાળ અને રૅશેસ થાય, તો તેને નજરઅંદાજ ન કરવો જોઈએ. આવા લક્ષણો ચેપ (ઇન્ફેક્શન) નો સંકેત હોઈ શકે છે અને ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.