સોનામાં રોકાણ કરવું કે ચાંદી પર દાવ લગાવવો ? ‘Gold Silver Ratio’ ની અસલી રમત શરૂ થઈ
બજારમાં સોનાના ભાવમાં મોટો કડાકો બોલાયો છે પણ અસલી રમત તો 'ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો'માં શરૂ થઈ છે. આ રેશિયો એક એવા લેવલ પર પહોંચ્યો છે કે, માર્કેટનું આખું ગણિત બદલાઈ જશે. એવામાં શું હવે સોનું વધુ ઘટીને સસ્તું થશે કે પછી આગામી દિવસોમાં ચાંદી ગોલ્ડને પછાડીને ડબલ વળતર આપશે? આ સંકેતો વચ્ચે રોકાણકારોએ અત્યારે સોનામાં રોકાણ કરવું જોઈએ કે ચાંદી પર દાવ લગાવવો જોઈએ?
સોનાનો ભાવ બુધવાર 7 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ 1 મહિનાની નીચલી સપાટીની આસપાસ ₹1,52,520 પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો. કમોડિટી માર્કેટમાં ગોલ્ડ અને સિલ્વર કન્સોલિડેશનના ફેઝમાં છે. જો કે, ત્યારબાદ પણ ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો 68 પર પહોંચી ગયો છે. આ દર્શાવે છે કે, તુલનાત્મક રીતે ગોલ્ડ હજુ પણ મોંઘું છે. એક સામાન્ય રોકાણકાર માટે આના 2 અર્થ થાય છે. પહેલો એ કે, ગોલ્ડ સસ્તું થઈ શકે છે. બીજો એ કે, આવનારા દિવસોમાં 'સિલ્વર' ગોલ્ડને આઉટપરફોર્મ કરી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો 68 પર પહોંચી ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે, 1 ઔંસ ગોલ્ડ ખરીદવા માટે આશરે 68 ઓંસ સિલ્વરની કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે. આ રેશિયો સામાન્ય રીતે ગોલ્ડ અને સિલ્વરની રિલેટિવ સ્ટ્રેન્થ (Relative Strength) સમજવા માટે વાપરવામાં આવે છે. આ રેશિયો વધે છે, તો ગોલ્ડને સિલ્વરની સરખામણીએ મજબૂત માનવામાં આવે છે.
ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો કોઈ પ્રાઇસ ટાર્ગેટ નથી. આ માત્ર બંને મેટલની કિંમતોનો ગુણોત્તર બતાવે છે. રેશિયો જ્યારે ઉપર જાય છે; તો આનો અર્થ એ છે કે, ગોલ્ડ સિલ્વરની સરખામણીએ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે. હવે જો આ નીચે આવે છે, તો સિલ્વરનું ગોલ્ડની સરખામણીએ સારું પ્રદર્શન દર્શાવે છે.
આને બીજા દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, ગોલ્ડે વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં આશરે $5,595 પ્રતિ ઔંસનો પિક બનાવ્યો હતો. ઓક્ટોબરમાં આ આશરે $4,138ની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. ટૂંકમાં, પિકથી લગભગ 26% નું કરેક્શન આવી ચૂક્યું છે. એવામાં ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયોના આધારે સોનાના ભાવ ઘટવાની આશા રાખી શકાય નહીં.
ગોલ્ડની સૌથી મોટી સ્ટ્રક્ચરલ સ્ટ્રેન્થ એ જ છે કે, હજુ પણ સેન્ટ્રલ બેંક મોટા ખરીદદાર બન્યા રહ્યા છે. વર્ષ 2026ના બીજા ક્વાર્ટરમાં સેન્ટ્રલ બેંકોએ આશરે 289 ટન ગોલ્ડ ખરીદ્યું. આખા વર્ષની ખરીદી 700-900 ટન વચ્ચે રહેવાનું અનુમાન છે. આ આંકડો વર્ષ 2022 પહેલાના આશરે 400-500 ટનના સરેરાશથી ઘણો વધારે છે. આ જ કારણ છે કે, 26% ના કરેક્શન છતાં એક્સપર્ટ્સ ગોલ્ડની લોંગટર્મ સ્ટોરીને પૂરી થયેલી નથી માનતા.
અજય કેડિયાનું આ મામલે કહેવું છે કે, ગોલ્ડ અને સિલ્વરમાં સપોર્ટિવ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્લો, જીઓ-પોલિટિકલ અનિશ્ચિતતા અને મર્યાદિત સપ્લાયથી દિવાળી તેમજ વર્ષ 2026ના અંત સુધી વધુ ઉછાળાની શક્યતા દેખાઈ રહી છે. સોનાને સેન્ટ્રલ બેંકના સંચય, ETF ઇનફ્લો, રિઝર્વ ડાયવર્સિફિકેશન અને રૂપિયામાં સંભવિત કડાકાથી સપોર્ટ મળી રહ્યો છે. એક્સપર્ટને આશા છે કે, સોનું ₹1,80,000 પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે. આનો અર્થ છે કે, રેફરન્સ પ્રાઇસથી લગભગ 18% નો ઉછાળો થઈ શકે છે.
આ સાથે જ તેમનું કહેવું છે કે, ચાંદીમાં વધુ સંભાવના છે પરંતુ વોલેટિલિટી પણ ખૂબ વધારે છે. સતત સપ્લાયની અછત, માઇન-સપ્લાયમાં મર્યાદિત ફ્લેક્સિબિલિટી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, પાવર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ક્લીન એનર્જીથી ભવિષ્યની ડિમાન્ડ મુખ્ય કારણો બનેલા છે. ચાંદી લગભગ ₹3,00,000 પ્રતિ કિલોગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે, જે લગભગ 28% ના ઉછાળાની શક્યતા દર્શાવે છે.
જો 65-66ની આસપાસ ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો 60-62 તરફ ઘટે છે, તો આ ચાંદી માટે ફાયદાકારક બની રહેશે. ઇન્વેસ્ટર્સે ધીમે-ધીમે પોઝિશન બનાવવી જોઈએ, લીવરેજથી બચવું જોઈએ અને અલગ-અલગ પ્રકારનું બુલિયન એલોકેશન જાળવી રાખવું જોઈએ, જેમાં વધુ ગ્રોથની સંભાવના માટે ચાંદીને તુલનાત્મક રીતે વધુ હિસ્સો આપવો જોઈએ.
Published On - 7:41 pm, Fri, 9 October 26
