સોનાના ભાવ ઈતિહાસ રચશે કે અચાનક મોટો કડાકો બોલાશે ? ગ્રહોની ચાલ અને માર્કેટનો ‘મોટો ઈશારો’
સોનાના ભાવે ફરી એકવાર રેકોર્ડતોડ તેજી સાથે આખા બજારને ચોંકાવી દીધા છે. ભાવ ત્રણ મહિનાની નવી સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી ગયા છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ ઊભો થયો છે કે, શું સોનું નવા રેકોર્ડ લેવલે પહોંચશે કે પછી ઊંચા ભાવેથી કોઈ કડાકો આવશે? બજારના ગણિતથી લઈને ગ્રહોની ચાલ સુધી, આગામી દિવસોમાં સોનાનો ગ્રાફ એકતરફી રહેવાને બદલે ખાસ સંકેત આપી રહ્યો છે.
સોનાના ભાવે ફરી એકવાર સૌને ચોંકાવી દીધા છે. થોડા જ કારોબારી સત્રોમાં આવેલી ઝડપી તેજી બાદ સોનું ત્રણ મહિનાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયું છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ સપ્ટેમ્બર મહિનાને લઈને છે. શું તેજીનો આ સિલસિલો જળવાઈ રહેશે કે પછી ઊંચા ભાવે પ્રોફિટ બુકિંગ (નફો વસૂલવો) જોવા મળી શકે છે? બજારની પરિસ્થિતિઓ અને ગ્રહોના સંકેતો એકતરફી તેજી નહીં પરંતુ ઝડપી ઉતાર-ચઢાવવાળો મહિનો દર્શાવી રહ્યા છે.
24 ઓગસ્ટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાજર સોનું 4,650 ડોલર પ્રતિ ઔંસની ઉપર પહોંચી ગયું. આ મે મહિનાના મધ્ય પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર હતું. પાછલા અઠવાડિયે જ સોનામાં પાંચ ટકાથી વધુની તેજી નોંધાઈ હતી. ભારતમાં પણ તેની અસર સ્પષ્ટ દેખાઈ. 24 ઓગસ્ટે MCX પર સોનું લગભગ 1,63,870 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચી ગયું હતું. બીજી તરફ, IBJA અનુસાર 999 શુદ્ધતાવાળા સોનાનો સવારનો ભાવ 1,62,603 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો. સાંજનો ભાવ 1,62,154 રૂપિયા રહ્યો. આમાં જીએસટી અને જ્વેલરીનો મેકિંગ ચાર્જ જોડાયેલ નથી.
જો કે, 25 ઓગસ્ટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઊંચા સ્તરેથી હળવો ઘટાડો પણ જોવા મળ્યો. સોનું લગભગ 0.2 ટકા ઘટીને 4,640 ડોલરની આસપાસ આવી ગયું. આમ જોવા જઈએ તો, તેજી મજબૂત છે પરંતુ ઉપલા સ્તરે બજારમાં અચકાટ પણ જોવા મળી રહ્યો છે. આ તેજી પાછળ માત્ર તહેવારોની માંગ નથી. એનું મોટું કારણ વૈશ્વિક બજારમાં ડોલરની નબળાઈ છે. ડોલર ઘટે છે ત્યારે અન્ય ચલણમાં સોનું સરખામણીએ સસ્તું પડે છે. આનાથી તેની માંગ વધી શકે છે.
અમેરિકી સરકારની લાંબાગાળાના બોન્ડની ખરીદી વધારવાની યોજનાએ પણ ડોલર અને સરકારી દેવાને લઈને ચિંતા વધારી છે. આ ઉપરાંત અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને નવા પ્રતિબંધોની આશંકાએ સુરક્ષિત સંપત્તિ તરીકે સોનાની માંગ વધારી છે. હવે બજારની નજર અમેરિકાના મોંઘવારીના આંકડા અને ફેડરલ રિઝર્વના વલણ પર છે. જો મોંઘવારી વધી અને વ્યાજ દરો ઊંચા રાખવાના સંકેત મળ્યા તો સોનાની તેજીને ઝટકો લાગી શકે છે. સોનામાંથી નિયમિત વ્યાજ મળતું નથી. તેથી બોન્ડ યીલ્ડ વધવા પર તેની ચમક થોડા સમય માટે ફીકી પડી શકે છે. ભારતમાં રૂપિયા અને ડોલરનો ભાવ પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સોનું સ્થિર રહે તો પણ રૂપિયો નબળો પડે તો ઘરઆંગણે કિંમત ઉપર જઈ શકે છે.
મીડિયા અને માર્કેટ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, સેન્ટ્રલ બેંક (કેન્દ્રીય બેંકો) ની માંગ, અમેરિકી દેવા અંગેની ચિંતા, નબળો ડોલર અને જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ સોનાને ટેકો આપી શકે છે. તેમનું માનવું છે કે, 4,700 ડોલરની ઉપર ટકી રહેવાથી તેજીનો આગળનો રસ્તો ખુલશે. બીજી તરફ TD Securities નું આંકલન વધુ સાવચેત કરનારું છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, સોનું મોંઘવારી સામે રક્ષણ આપવાનું માધ્યમ બનેલું છે પરંતુ વ્યાજ દરોમાં વધારો તેની તેજી રોકી શકે છે. આ સંસ્થા હાલમાં ખૂબ ઊંચા લક્ષ્યાંક સુધી તરત જ પહોંચવાની અપેક્ષાને ઉતાવળ ગણાવી રહી છે. આનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે, નિષ્ણાતોના મતે તેજીનો આધાર હાજર છે પરંતુ વર્તમાન ઊંચાઈ પર મોટા ઘટાડા કરતાં પહેલા પ્રોફિટ બુકિંગ અને ત્યારબાદ નવી દિશા નક્કી થવાની શક્યતા વધુ દેખાઈ રહી છે.
મેદિની જ્યોતિષમાં સોનાનો સંબંધ મુખ્યત્વે સૂર્ય અને બૃહસ્પતિ (ગુરુ) સાથે જોવામાં આવે છે. 'શુક્ર' બજારની માંગ, વૈભવ અને આભૂષણના વેપારનો સંકેત આપે છે. 'બુધ' વેપાર અને રોજબરોજ બદલાતા ભાવ સાથે જોડાયેલો માનવામાં આવે છે. ભારતની સ્વતંત્રતા કુંડળીમાં વૃષભ લગ્ન છે. તેના બીજા ભાવ એટલે કે ધન અને બજાર મૂલ્યના સ્વામી બુધ છે. સોનાના કારક બૃહસ્પતિની ભૂમિકા પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
15 ઓગસ્ટ 2026 થી બનેલા વર્ષફળમાં સિંહ લગ્ન છે. લગ્નના સ્વામી સૂર્ય છે અને વર્ષ કુંડળીમાં બૃહસ્પતિ કર્ક રાશિમાં ઉચ્ચ સ્થિતિમાં છે. આ કિંમતી ધાતુઓના ભાવને નીચે મજબૂત ટેકો મળવાનો સંકેત આપે છે. જો કે, ધન ભાવમાં કન્યા રાશિનો શુક્ર અને 15 ઓગસ્ટથી 9 ઓક્ટોબર સુધી ચાલનારી રાહુની મુદ્દા દશા ચિત્રને અસ્થિર બનાવે છે. 'રાહુ' બજારમાં અચાનક ઉછાળો, અફવા, ડર અને ઝડપી પ્રોફિટ બુકિંગ સાથે જોડાયેલો છે. તેથી સપ્ટેમ્બરમાં સોનું સતત સીધી રેખામાં વધે, એવો સંકેત નથી. 28 ઓગસ્ટના ચંદ્રગ્રહણ પછી સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં બજારની ચાલ અસામાન્ય રહી શકે છે. પહેલા અઠવાડિયામાં ઊંચા સ્તરેથી ઘટાડો કે ભાવમાં મોટો બદલાવ શક્ય છે. મહિનાના મધ્ય સુધીમાં સૂર્યના મજબૂત પ્રભાવથી સોનાને ફરી ટેકો મળી શકે છે. 17 સપ્ટેમ્બરની આસપાસ સૂર્યના કન્યા રાશિમાં પ્રવેશ કર્યા પછી બજારનું જોર તેજીથી હટીને આંકડાઓ, ડોલર અને વ્યાજ દરો પર આવી શકે છે.
સપ્ટેમ્બરમાં સોનાની મોટી તેજી પૂરેપૂરી પૂરી થતી દેખાતી નથી. તેમ છતાંય ઓગસ્ટ જેવી એકતરફી ચાલ પુનરાવર્તિત થવી મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. મહિનાની શરૂઆતમાં અને છેલ્લા ભાગમાં પ્રોફિટ બુકિંગનું દબાણ બની શકે છે, જ્યારે વચ્ચેના દિવસોમાં ફરીથી મજબૂતી દેખાઈ શકે છે. કુલ મળીને સપ્ટેમ્બરનો સંકેત એ છે કે, ઊંચા ભાવ જળવાઈ શકે છે પરંતુ વચ્ચે-વચ્ચે મોટો ઘટાડો અને વાપસી બંને જોવા મળશે. વાસ્તવિક દિશા અમેરિકી મોંઘવારી, ફેડનું વલણ, ડોલર, બોન્ડ યીલ્ડ, જીઓ-પોલિટિકલ ઘટનાઓ અને રૂપિયાની ચાલથી નક્કી થશે.
