Geyser Safety Tips: મહિનાઓથી બંધ ગીઝર સીધું ON ન કરતા! ઠંડી શરૂ થાય તે પહેલાં જાણી લો આ સેફ્ટી ટિપ્સ
શિયાળામાં ગરમ પાણી માટે ગીઝર ચાલુ કરતાં પહેલાં કેટલીક જરૂરી બાબતો તપાસવી જરૂરી છે. વાયરિંગ, અર્થિંગ, પાણીના લીકેજ, સેફ્ટી સિસ્ટમ અને ગેસ ગીઝરના વેન્ટિલેશન અંગે કઈ સાવચેતી રાખવી? જાણો ગીઝર સુરક્ષિત રીતે વાપરવા માટેની મહત્ત્વની ટિપ્સ.
શિયાળાની શરૂઆત થતાં જ ઘરોમાં ગરમ પાણીની જરૂરિયાત વધવા લાગે છે. સવારે નાહવા માટે હોય કે બાળકોને તૈયાર કરવા માટે, ગીઝર રોજિંદા જીવનનો મહત્ત્વનો ભાગ બની જાય છે. જોકે ઘણા મહિનાઓ સુધી બંધ રહેલું ગીઝર ઠંડી શરૂ થતાં જ સીધું ચાલુ કરી દેવું યોગ્ય નથી. ગીઝર ચાલુ કરતાં પહેલાં કેટલીક જરૂરી તપાસ કરવી સમજદારીભર્યું છે.
ઇલેક્ટ્રિક ગીઝરનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેના સ્વિચ, પ્લગ અને બહાર દેખાતા વાયરનું નિરીક્ષણ કરો. ક્યાંય વાયર કપાયેલો હોય, ઇન્સ્યુલેશન ઊખડી ગયું હોય, સ્વિચ ઢીલો હોય કે બળ્યાની ગંધ આવતી હોય તો ગીઝર ચાલુ ન કરો. બાથરૂમમાં ભેજ હોવાથી વીજળી સાથે જોડાયેલી ખામી વધુ જોખમી બની શકે છે.
ગીઝર માટે યોગ્ય ક્ષમતાનું ઇલેક્ટ્રિકલ કનેક્શન અને સુરક્ષિત સોકેટ હોવું જરૂરી છે. એક્સ્ટેન્શન બોર્ડ અથવા ઢીલા જોડાણોનો ઉપયોગ કરવાને બદલે યોગ્ય ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્ટોલેશન કરાવો. કોઈ ખામી જણાય તો લાયકાત ધરાવતા ઇલેક્ટ્રિશિયનની મદદ લો.
ગીઝરની સુરક્ષા માટે યોગ્ય અર્થિંગ ખૂબ જરૂરી છે. અર્થિંગમાં ખામી હોય તો ઇલેક્ટ્રિકલ લીકેજની સ્થિતિમાં કરંટ લાગવાનું જોખમ વધી શકે છે. તેથી શિયાળામાં ગીઝરનો નિયમિત ઉપયોગ શરૂ કરતાં પહેલાં અર્થિંગની તપાસ કરાવવી જોઈએ.
આ ઉપરાંત, ઇલેક્ટ્રિકલ સર્કિટમાં RCCB અથવા યોગ્ય પ્રકારનું રેસિડ્યુઅલ કરંટ પ્રોટેક્શન ઉપકરણ લગાવેલું છે કે નહીં તે પણ નિષ્ણાત પાસે ચેક કરાવો. આ ઉપકરણ વીજળીના લીકેજની કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં સપ્લાય બંધ કરવામાં મદદ કરે છે. જોકે, તે ખામીયુક્ત વાયરિંગ કે ખરાબ અર્થિંગનો વિકલ્પ નથી.
ગીઝર ચાલુ કરતાં પહેલાં તેની સાથે જોડાયેલી પાણીની પાઇપ, જોડાણો અને વાલ્વની બહારથી તપાસ કરો. ક્યાંય પાણી ટપકતું હોય, પાઇપમાં તિરાડ દેખાતી હોય અથવા કનેક્શનની આસપાસ ભેજ જમા થતી હોય તો સમસ્યાને અવગણશો નહીં.
પાણીનું લીકેજ અને વીજળીની ખામી એકસાથે હોય તો જોખમ વધી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ગીઝરનો ઉપયોગ બંધ રાખો અને યોગ્ય ટેક્નિશિયન પાસે તપાસ કરાવો. ગીઝરની અંદરના ભાગો જાતે ખોલીને રિપેર કરવાનો પ્રયાસ ન કરવો.
ગીઝરમાં સેફ્ટી વાલ્વ અને થર્મોસ્ટેટ જેવા ભાગો મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સેફ્ટી વાલ્વ ટાંકીની અંદરનું વધારાનું દબાણ નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે થર્મોસ્ટેટ પાણીનું તાપમાન નિયંત્રિત કરે છે.
જો વાલ્વમાં ખામી હોય અથવા થર્મોસ્ટેટ યોગ્ય રીતે કામ ન કરતું હોય તો ગીઝરની કામગીરી પર અસર પડી શકે છે. તેથી લાંબા સમયથી બંધ રહેલા ગીઝરની સર્વિસિંગ વખતે આ ભાગોની પણ તપાસ કરાવો. વાલ્વને જાતે ખોલવો, બ્લોક કરવો કે તેની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવો નહીં.
ઘરમાં ગેસથી ચાલતું ગીઝર હોય તો તેની સુરક્ષા માટે વેન્ટિલેશન પર ખાસ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. ગેસ ગીઝરમાં બળતણ બળવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન કાર્બન મોનોક્સાઇડ જેવા જોખમી વાયુઓ ઉત્પન્ન થઈ શકે છે. આ વાયુ રંગહીન અને ગંધહીન હોવાથી તેની હાજરી સરળતાથી જાણી શકાતી નથી.
ગેસ ગીઝર બંધ બાથરૂમ અથવા હવાની અવરજવર ન હોય તેવી જગ્યામાં ચલાવવાનું ટાળો. તેને યોગ્ય જગ્યાએ ઇન્સ્ટોલ કરાવો અને ઉત્પાદકની સૂચનાઓ મુજબ વેન્ટિલેશનની વ્યવસ્થા રાખો. ગેસની ગંધ આવે તો ઉપકરણનો ઉપયોગ બંધ કરો, સુરક્ષિત રીતે ગેસ સપ્લાય બંધ કરી શકાય તો કરો, જગ્યા છોડો અને સુરક્ષિત સ્થળેથી સંબંધિત ગેસ સેવા અથવા ઇમરજન્સી વિભાગનો સંપર્ક કરો.
આ પાંચ તપાસ ઉપરાંત ગીઝરની સમયાંતરે સર્વિસિંગ કરાવવી પણ જરૂરી છે. પાણીમાં રહેલા ખનિજ પદાર્થો ટાંકી અને હીટિંગ એલિમેન્ટમાં જમા થઈ શકે છે, જેના કારણે ગીઝરની કાર્યક્ષમતા ઘટી શકે છે. સર્વિસિંગ દરમિયાન નિષ્ણાત ગીઝરની સ્થિતિ તપાસી જરૂરી સફાઈ અથવા રિપેર અંગે સલાહ આપી શકે છે.
ગીઝર ચાલુ કર્યા પછી બળ્યાની ગંધ, અસામાન્ય અવાજ, પાણીનું લીકેજ, વારંવાર વીજળીનું સેફ્ટી સ્વિચ ટ્રિપ થવું કે પાણી અસામાન્ય રીતે ગરમ થવું જેવી સમસ્યા દેખાય તો તેનો ઉપયોગ તરત બંધ કરો અને નિષ્ણાતની મદદ લો. ખાસ કરીને લાંબા સમયથી બંધ પડેલા ગીઝરને ફરી શરૂ કરતાં પહેલાં યોગ્ય સર્વિસિંગ કરાવવી એ સુરક્ષિત ઉપયોગ તરફનું મહત્ત્વનું પગલું છે. (All Image Credit Source: AI, Social Media)
