Chopping Board Expiry Date: ચોપિંગ બોર્ડની એક્સપાયરી ડેટ શું હોય છે, તેને ક્યારે બદલવું જરૂરી બને છે?
રસોડામાં શાકભાજી કે ફળ સમારવા વપરાતું ચોપિંગ બોર્ડ જૂનું થતાં તેના ઊંડા કાપામાં હાનિકારક બેક્ટેરિયા અને ફૂગ જમા થવા લાગે છે. ચોપિંગ બોર્ડને ક્યારે બદલવું જોઈએ, લાકડાં-પ્લાસ્ટિકના બોર્ડનું આયુષ્ય કેટલું હોય અને ફૂડ પોઇઝનિંગથી બચવા કઈ સાવચેતી રાખવી? જાણો નિષ્ણાતોની મહત્વપૂર્ણ ટિપ્સ.
રસોડામાં શાકભાજી, ફળો અને અન્ય ખાદ્યસામગ્રી કાપવા માટે ચોપિંગ બોર્ડનો નિયમિત ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. દરરોજના વપરાશને કારણે તેના પર છરીના તીક્ષ્ણ નિશાનો પડવા લાગે છે અને ધીમે-ધીમે તેની સપાટી ખરાબ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે ચોપિંગ બોર્ડને કેટલા સમય બાદ બદલી નાખવું જોઈએ અને જૂના બોર્ડનો ઉપયોગ કરવાથી સ્વાસ્થ્યને શું નુકસાન થઈ શકે છે?
વાસ્તવમાં ચોપિંગ બોર્ડ બદલવાની કોઈ નિશ્ચિત એક્સપાયરી તારીખ કે કેલેન્ડર સમય મર્યાદા હોતી નથી. તેને બદલવાનો નિર્ણય તેની વર્તમાન સ્થિતિ જોઈને લેવો જોઈએ. સમય જતાં તેના પર પડતા ઊંડા ઘસરકાઓમાં બેક્ટેરિયા અને સૂક્ષ્મ જીવાણુઓ પનપવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.
ક્યારે બદલી નાખવું જોઈએ ચોપિંગ બોર્ડ?: શાકભાજી કાપતી વખતે સપાટી પર છરીના સામાન્ય નિશાન પડવા સ્વાભાવિક છે. પરંતુ જ્યારે બોર્ડ પર ઊંડા કાપા અને ખાંચા પડી જાય, ત્યારે તેને અંદરથી સાફ કરવા અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. આ ખાંચાઓમાં ખોરાકના બારીક કણો, ભેજ અને હાનિકારક બેક્ટેરિયા ફસાઈ રહે છે. જો સાબુ અને ગરમ પાણીથી ઘસ્યા પછી પણ બોર્ડ બરાબર સાફ ન થતું હોય, તો તેને તુરંત બદલી નાખવું જ હિતાવહ છે.
લાકડા અને પ્લાસ્ટિકના બોર્ડનું આયુષ્ય કેટલું? ચોપિંગ બોર્ડ લાકડું, વાંસ (બામ્બૂ) અને પ્લાસ્ટિક જેવા વિવિધ મટિરિયલમાંથી બનાવવામાં આવે છે. તેમનું આયુષ્ય તેના વપરાશ અને સાચવણીની રીત પર નિર્ભર કરે છે: લાકડાનું બોર્ડ: જો લાકડાના બોર્ડમાં તિરાડો પડી ગઈ હોય, વાંકું વળી ગયું હોય કે તે તૂટવા લાગ્યું હોય, તો તેને બદલી નાખવું જોઈએ. પ્લાસ્ટિકનું બોર્ડ: પ્લાસ્ટિક બોર્ડ પર જ્યારે ખૂબ વધારે ઊંડા કાપા પડી જાય અને તેની ગંદકી દૂર ન થઈ શકે, ત્યારે નવું બોર્ડ વસાવી લેવું જોઈએ. માત્ર સમય વીતી ગયો હોવાથી નહીં, પરંતુ તેની ભૌતિક સ્થિતિ જોઈને નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
દુર્ગંધ કે ફૂગ દેખાય તો ભૂલથી પણ ન વાપરો: જો ચોપિંગ બોર્ડમાંથી સતત અણગમતી દુર્ગંધ આવતી હોય, તેના પર કાળા કે લીલા રંગની ફૂગ વળી ગઈ હોય અથવા અતિશય ભેજને કારણે સપાટી ચીકણી થઈ ગઈ હોય, તો તેને અવગણવી ભારે પડી શકે છે. જો બોર્ડને યોગ્ય રીતે સાફ અને સૂકું રાખવું શક્ય ન બને, તો તેને તાત્કાલિક કચરાપેટીમાં ફેંકી દેવું જોઈએ. ઉપયોગ કર્યા બાદ બોર્ડને સાબુ અને પાણીથી સારી રીતે ધોઈને સંપૂર્ણપણે સુકાવા દેવું જરૂરી છે.
ચોપિંગ બોર્ડની યોગ્ય જાળવણી માટે જરૂરી ટિપ્સ: અલગ-અલગ બોર્ડનો ઉપયોગ: કાચું ચિકન, માંસ કે માછલી સમારવા માટે અને શાકભાજી કે સલાડ કાપવા માટે ક્યારેય એક જ બોર્ડ ન વાપરવું. બંને માટે અલગ-અલગ બોર્ડ રાખવાથી બેક્ટેરિયલ ક્રોસ-કન્ટામિનેશનથી બચી શકાય છે. ગરમ પાણીથી સફાઈ: દરેક વપરાશ પછી બોર્ડને હળવા ગરમ પાણી અને લિક્વિડ સાબુ વડે વ્યવસ્થિત સ્ક્રબ કરીને ધોવું. સંપૂર્ણ સૂકવવું: ધોયા બાદ ચોપિંગ બોર્ડને ભીનું ન મૂકી રાખતાં તેને સ્વચ્છ કપડાથી લૂછીને એવી જગ્યાએ ઊભું રાખવું જ્યાં પૂરતી હવા મળતી હોય. નિયમિત ચકાસણી: સમયાંતરે બોર્ડની સપાટી પર પડેલા કાપા, તિરાડો અને ગંદકીની તપાસ કરતા રહેવું, જેથી ખોરાકમાં જીવાણુઓ પ્રવેશવાનું જોખમ શૂન્ય કરી શકાય.
