એક તરફ ભારતના લોકોને સોનું નહીં ખરીદવાની અપીલ, બીજી તરફ કોથળા ભરી ભરીને સોનું ખરીદી રહ્યુ છે આ દેશ, જાણો શું થશે વૈશ્વિક અસર
એક તરફ મિડલ ઇસ્ટના તણાવના કારણે ભારત સહિત અનેક દેશો મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ વૈશ્વિક બજારમાં નંબર વન બનવાની હોડમાં સ્પર્ધા જામતી જતી હોય તેવુ જોવા મળી રહ્યુ છે. એક તરફ પોતાના અર્થતંત્રને બચાવવા ભારત સરકાર ભારતીયોને સોનું નહીં ખરીદવાની સલાહ આપી રહી છે. ત્યાં દુનિયાનો એક દેશ નંબર વન બનવા માટે સોનાના ઢગલા ને ઢગલા ખરીદતુ જ જઇ રહ્યુ છે. તો ચાલો જાણીએ કે આ દેશ કયો છે અને આમ કરવા પાછળ શું ગણિત લગાવી રહ્યુ છે.
ચીન પોતાના દેશમાં વધુમાં વધુ સોનું ભેગુ કરતુ જઇ રહ્યું છે. એપ્રિલ 2026 સુધીમાં ચીનની સેન્ટ્રલ બેંકે સતત 18 મહિના સુધી તેના સોનાના ભંડારમાં વધારો કર્યો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફક્ત રોકાણ નથી, પરંતુ ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ભવિષ્યના આર્થિક સંકટ સામે રક્ષણ આપવા માટે લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે.
ચીન વૈશ્વિક સોના બજારમાં એક મુખ્ય શક્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. ચીનની સેન્ટ્રલ બેંક મોટા પાયે સોનાની ખરીદી કરી રહી છે, અને આ વલણ એપ્રિલ 2026 સુધી સતત 18મા મહિના સુધી ચાલુ રહ્યું. આ આક્રમક ખરીદીએ વૈશ્વિક બજાર અને ડોલર આધારિત નાણાકીય વ્યવસ્થા વિશે નવા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
ચીનની સેન્ટ્રલ બેંક, પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇનાએ ફક્ત એપ્રિલ 2026 માં 8 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું. આ સાથે, ચીનનો સત્તાવાર સોનાનો ભંડાર વધીને 72.8 મિલિયન ટ્રોય ઔંસ થયો છે. માર્ચના અંત સુધીમાં આ અનામતનું કુલ મૂલ્ય આશરે $342.76 બિલિયન હોવાનો અંદાજ હતો.
નિષ્ણાતો માને છે કે ચીનની ખરીદી ફક્ત એક સરળ રોકાણ નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક વિચારસરણીને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ચીન સતત યુએસ ડોલર પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે તે હવે તેના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારના મોટા ભાગને સોનામાં રૂપાંતરિત કરી રહ્યું છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં, યુએસ અને ચીન વચ્ચે વધતા તણાવ, પ્રતિબંધો અને વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાએ બેઇજિંગને નવી વ્યૂહરચના અપનાવવાની ફરજ પાડી છે. ચીન માને છે કે સોનું એક એવી સંપત્તિ છે જેને કોઈ પણ દેશ સ્થિર કરી શકતો નથી. આનો અર્થ એ છે કે જો ભવિષ્યમાં આર્થિક પ્રતિબંધો અથવા વૈશ્વિક કટોકટી વધે છે, તો સોનું ચીન માટે રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે કામ કરશે.
બીજું મુખ્ય કારણ ચીનના પોતાના ચલણ, યુઆનને મજબૂત બનાવવાનું માનવામાં આવે છે. ચીન ડોલરને બદલે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં યુઆનનો ઉપયોગ વધારવા માંગે છે. આ સંદર્ભમાં, મજબૂત સોનાનો ભંડાર તેની નાણાકીય વિશ્વસનીયતા વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, સોનાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધઘટ હોવા છતાં, ચીનની ખરીદી ચાલુ રહી છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે બેઇજિંગ ટૂંકા ગાળાના નફાને બદલે લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતોના મતે ચીન હાલમાં બજારમાં ખલેલ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું નથી, પરંતુ ધીમે ધીમે મજબૂત અને સુરક્ષિત અનામત બનાવી રહ્યું છે. જોકે, વૈશ્વિક સોનાના બજાર પર સતત વધતી માંગની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. ચીનની સાથે, સામાન્ય રોકાણકારો તરફથી પણ ખરીદી વધી રહી છે, જેનાથી સોનાના ભાવને સતત ટેકો મળી રહ્યો છે.
Published On - 8:24 am, Thu, 14 May 26
