ગુજરાતથી નીકળીને સમગ્ર ભારતમાં કેસરીયો લહેરાવનાર PM મોદી ચાણક્યના કયા સિદ્ધાંતોને માને છે? જેણે ખોલ્યા સફળતાના દ્વાર!
આચાર્ય ચાણક્યએ 'અર્થશાસ્ત્ર'માં એક સશક્ત રાષ્ટ્ર માટે સાત સ્તંભો જણાવ્યા હતા. આજે પીએમ મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત જે રીતે આગળ વધી રહ્યું છે, તેના સાતેય અંગો ચાણક્યના સિદ્ધાંતો સાથે આબેહૂબ મળતા આવે છે. વાંચો આ ખાસ વિશ્લેષણ.
આશરે 2500 વર્ષ પહેલાં મહાન રાજનીતિજ્ઞ આચાર્ય ચાણક્યએ રાષ્ટ્રના નિર્માણ માટે 'સપ્તાંગ સિદ્ધાંત' આપ્યો હતો. આજે જ્યારે આપણે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની કાર્યશૈલી જોઈએ છીએ, ત્યારે તે માત્ર સંયોગ નહીં પરંતુ એક સુનિયોજિત રણનીતિ લાગે છે. ચાલો, રાજકીય વિશ્લેષણ દ્વારા સમજીએ કે આ સાત સ્તંભો કેવી રીતે મોદી સરકારના કિલ્લાને અભેદ્ય બનાવે છે:
સ્વામી (નેતૃત્વ): સાહસિક નિર્ણયોની શક્તિ: ચાણક્ય મુજબ રાજ્યનું ભવિષ્ય તેના રાજાના વિઝન પર નિર્ભર છે. પીએમ મોદી પાસે 'વિકસિત ભારત 2047' જેવું દીર્ઘકાલીન લક્ષ્ય છે. નોટબંધી, GST અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે લીધેલા કડક નિર્ણયો તેમના નિર્ણાયક નેતૃત્વની ઓળખ છે.
અમાત્ય (કાર્યકારી ટીમ): નિષ્ણાતોનો સંગમ: ચાણક્યએ મંત્રીઓને 'રાજ્યની આંખ' કહી હતી. મોદી સરકારમાં અમિત શાહની આંતરિક વ્યુહરચના અને એસ. જયશંકરની વૈશ્વિક કૂટનીતિ એ યોગ્યતા અને વફાદારીનું ઉત્તમ સંતુલન દર્શાવે છે.
જનપદ (જનતાનો આધાર): લાભાર્થી વર્ગનો અતૂટ વિશ્વાસ: લોકશાહીમાં જનતાનું સમર્થન જ સર્વોપરી છે. ઉજ્જવલા, આયુષ્માન અને મફત રાશન જેવી યોજનાઓ દ્વારા સરકારે એક એવો 'લાભાર્થી વર્ગ' તૈયાર કર્યો છે, જે જાતિ-ધર્મથી ઉપર ઉઠીને સીધો સરકાર સાથે જોડાયેલો છે.
દુર્ગ (સંગઠન): ભાજપની મજબૂત કિલ્લેબંધી: પ્રાચીન કાળમાં પથ્થરના કિલ્લા હતા, આજે ભાજપનું 'બૂથ સ્તર' સુધી ફેલાયેલું સંગઠન એ આધુનિક દુર્ગ છે. આ સંગઠન માત્ર ચૂંટણી જ નથી જીતતું પણ સરકારી નીતિઓને છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચાડવાનું માધ્યમ પણ બને છે.
કોશ (અર્થતંત્ર): આર્થિક સ્વાવલંબન: ચાણક્યનો મંત્ર હતો- 'અર્થ જ ધર્મનું મૂળ છે.' વધતું GST કલેક્શન અને ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ભારતની વૈશ્વિક પકડ આ 'કોશ'ને સમૃદ્ધ કરે છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ખર્ચ અને આર્થિક સ્થિરતા ભારતને મજબૂત રાષ્ટ્ર બનાવી રહી છે.
દંડ (સુરક્ષા): આક્રમક રણનીતિ: 'દંડ' એટલે સૈન્ય શક્તિ. સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક અને સરહદો પર મજબૂત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એ દર્શાવે છે કે ભારત હવે માત્ર પ્રતિક્રિયા નથી આપતું પણ સક્રિય પગલાં પણ ભરે છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર 'ઝીરો ટોલરન્સ' એ ચાણક્યની નીતિનું આધુનિક સ્વરૂપ છે.
મિત્ર (કૂટનીતિ): વૈશ્વિક સંતુલન: આજની જટિલ રાજનીતિમાં ભારતની 'સ્ટ્રેટેજિક ઓટોનોમી' પ્રશંસનીય છે. એક તરફ અમેરિકા સાથે ગાઢ સંબંધો અને બીજી તરફ રશિયા સાથેની જૂની મિત્રતા- આ સંતુલન ચાણક્યની તે વિચારધારાને અનુસરે છે જેમાં મિત્ર તે જ છે જે રાષ્ટ્રની શક્તિ વધારે.
રાજનીતિના જાણકારો માને છે કે આ સાત સ્તંભોની મજબૂતી જ વિપક્ષ માટે પીએમ મોદીના કિલ્લાને ભેદવો મુશ્કેલ બનાવી રહી છે.
