કાનુની સવાલ: તલાટી કામ ન કરે તો શું કરશો? જાણો ક્યાં ફરિયાદ કરવી અને કાયદો શું કહે છે
કાનુની સવાલ: ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં તલાટી (Talati-cum-Mantri) સરકારી કામકાજમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જમીન રેકોર્ડ, આવકના દાખલા, જન્મ-મૃત્યુ નોંધણી જેવા ઘણા કામો તલાટી દ્વારા કરવામાં આવે છે. પરંતુ ઘણીવાર લોકો ફરિયાદ કરે છે કે તલાટી સમયસર કામ કરતા નથી અથવા અનાવશ્યક વિલંબ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિક શું કરી શકે અને કાયદો શું કહે છે તે જાણવું જરૂરી છે.
સૌપ્રથમ જો તલાટી તમારું કામ ટાળી રહ્યા હોય અથવા યોગ્ય જવાબ ન આપતા હોય તો તમે સંબંધિત ગ્રામ પંચાયત અથવા તાલુકા કચેરીમાં લેખિત ફરિયાદ કરી શકો છો. તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) અથવા મામલતદાર પાસે અરજી કરવાથી પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ગુજરાત સરકારની જાહેર સેવા ગેરંટી કાયદા મુજબ (Right to Public Services), નાગરિકોને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં સેવાઓ મેળવવાનો અધિકાર છે. જો કોઈ સરકારી કર્મચારી, જેમ કે તલાટી, સમયસર સેવા આપતા નથી, તો તેની સામે ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. આ કાયદા હેઠળ નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પસાર થાય તો જવાબદાર અધિકારી સામે દંડની જોગવાઈ પણ છે.
તે સિવાય, તમે ઑનલાઇન પોર્ટલ દ્વારા પણ ફરિયાદ કરી શકો છો. ગુજરાત સરકારના “SWAGAT” અથવા અન્ય જાહેર ફરિયાદ પોર્ટલ પર જઈને તમારી સમસ્યા નોંધાવી શકાય છે. આથી ઉચ્ચ અધિકારીઓ સુધી મુદ્દો પહોંચે છે અને ઝડપી નિરાકરણની શક્યતા વધે છે.
જો મામલો ગંભીર હોય અથવા ભ્રષ્ટાચારની શંકા હોય, તો એન્ટી-કરપ્શન બ્યુરો (ACB) પાસે પણ ફરિયાદ કરી શકાય છે. આ ઉપરાંત RTI (Right to Information) દાખલ કરીને તમે તમારા કામમાં વિલંબ શા માટે થઈ રહ્યો છે તેની માહિતી મેળવી શકો છો.
સામાન્ય નાગરિકોએ હંમેશા પોતાની અરજીની રસીદ રાખવી જોઈએ અને શક્ય હોય તો લેખિતમાં જ કામ કરાવવું જોઈએ. આથી પુરાવા રહે છે અને આગળની કાર્યવાહી સરળ બને છે.
એકંદરે, તલાટી કામ ન કરે તો નાગરિકો પાસે અનેક કાનૂની વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. જરૂરી છે કે લોકો પોતાના અધિકારો વિશે જાગૃત રહે અને યોગ્ય પ્લેટફોર્મ પર પોતાની ફરિયાદ નોંધાવે.
