કાનુની સવાલ: લગ્ન પછી પત્નીએ પોતાના નામ પાછળ પતિનું નામ જોડવું ફરજિયાત છે? જાણો ભારતીય કાયદાની સાચી હકીકત
કાનુની સવાલ: આજના સમયમાં ઘણી મહિલાઓ પોતાના વ્યવસાય, કારકિર્દી અને ઓળખને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાનું મૂળ નામ જ રાખવાનું પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને જે મહિલાઓ લગ્ન પહેલા જાણીતી હોય છે અથવા પ્રોફેશનલ ક્ષેત્રમાં કામ કરતી હોય છે, તેઓ માટે નામ બદલવું વ્યવહારુ પણ નથી હોતું.
ભારતમાં લગ્ન પછી મહિલાઓ પોતાનું નામ બદલવું જોઈએ કે પતિનું નામ જોડવું ફરજિયાત છે કે નહીં, તે વિષય ઘણીવાર ચર્ચાનો વિષય બને છે. ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા અને આધુનિક વિચારસરણી વચ્ચે ઘણા લોકો આ અંગે ગૂંચવણ અનુભવે છે. પરંતુ ભારતીય કાયદો આ મુદ્દે શું કહે છે તે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે.
સૌ પ્રથમ સ્પષ્ટ કરી દઈએ કે ભારતીય કાયદા મુજબ કોઈ પણ મહિલાને લગ્ન પછી પતિનું નામ કે સરનામું (surname) અપનાવવું ફરજિયાત નથી. એટલે કે, પત્ની પોતાની ઓળખ, નામ અને સરનામું યથાવત રાખી શકે છે. આ સંપૂર્ણપણે વ્યક્તિગત પસંદગીનો મુદ્દો છે, કાયદાકીય ફરજ નથી.
ભારતમાં નામ બદલવાની પ્રક્રિયા માટે કોઈ ખાસ કાયદો નથી જે લગ્ન સાથે સીધો જોડાયેલો હોય. જો કોઈ મહિલા લગ્ન પછી પોતાનું નામ બદલવા માંગે, તો તે ગેઝેટ નોટિફિકેશન, આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ અને બેંક ડોક્યુમેન્ટ્સમાં ફેરફાર કરી શકે છે. પરંતુ જો તે નામ બદલવા માંગતી ન હોય, તો તેના પર કોઈ કાયદાકીય દબાણ નથી.
ભારતના સંવિધાન મુજબ દરેક નાગરિકને પોતાની ઓળખ જાળવવાનો અધિકાર છે. તેમાં નામ અને વ્યક્તિગત ઓળખ પણ સામેલ છે. ઘણા કોર્ટના નિર્ણયો પણ દર્શાવે છે કે મહિલાઓને પોતાની ઓળખ રાખવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે અને તેમને પતિનું નામ અપનાવવા માટે મજબૂર કરી શકાય નહીં.
આજના સમયમાં ઘણી મહિલાઓ પોતાના વ્યવસાય, કારકિર્દી અને ઓળખને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાનું મૂળ નામ જ રાખવાનું પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને જે મહિલાઓ લગ્ન પહેલા જાણીતી હોય છે અથવા પ્રોફેશનલ ક્ષેત્રમાં કામ કરતી હોય છે, તેઓ માટે નામ બદલવું વ્યવહારુ પણ નથી હોતું.
તેથી, જો તમે લગ્ન પછી નામ બદલવા અંગે વિચારી રહ્યા છો, તો આ જાણવું જરૂરી છે કે આ સંપૂર્ણપણે તમારો વ્યક્તિગત નિર્ણય છે. સમાજની પરંપરાઓ એક બાબત છે, પરંતુ કાયદો તમને સ્વતંત્રતા આપે છે કે તમે તમારી ઓળખ કેવી રીતે રાખવી છે.
