Blood in urine : પેશાબમાં લોહી આવવું… UTI, કિડની સ્ટોન, પ્રોસ્ટેટ કેન્સર જેવા હોય શકે છે કારણ, જાણો લક્ષણો વિશે
પેશાબમાં લોહી આવવું (હેમેચુરિયા) એક ગંભીર સંકેત છે જેને અવગણવું ન જોઈએ. તે પેશાબના વિવિધ રોગોનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. જેનાથી અવગત રહેવું તમારે ખૂબ જરૂરી છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું એક ગંભીર સંકેત હોઈ શકે છે અને તેને ક્યારેય અવગણવું જોઈએ નહીં. ઘણી વાર તે નાની સમસ્યાનો ઈશારો હોય છે, પરંતુ કેટલીકવાર તે ગંભીર બીમારીઓનું લક્ષણ પણ બની શકે છે. પેશાબમાં લોહી આવવાના કારણોમાં ચેપ, ઈજા અથવા અંદર રહેલી કોઈ મોટી તકલીફ સામેલ હોઈ શકે છે. તેથી, યોગ્ય સમય પર નિદાન અને સારવાર ખૂબ જ જરૂરી છે.
પેશાબમાં લોહી આવવાની સ્થિતિને ‘હેમેચુરિયા’ કહેવામાં આવે છે. આ પોતે કોઈ રોગ નથી, પરંતુ શરીરમાં ચાલી રહેલી બીજી સમસ્યાનું લક્ષણ છે. આ સમસ્યા સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેમાં જોવા મળે છે, અને દરેકમાં તેના કારણો અલગ હોઈ શકે છે. કેટલીકવાર કારણ સરળતાથી જાણી શકાય છે, જ્યારે ક્યારેક વિગતવાર તપાસ પછી જ તેનું સાચું કારણ જાણવા મળે છે.
સામાન્ય રીતે પેશાબમાં લોહી દેખાવું સ્વાભાવિક નથી. જો સમયસર ધ્યાન ન આપીએ, તો તે મોટી બીમારીનું રૂપ લઈ શકે છે. તેથી, શરૂઆતના લક્ષણો દેખાતા જ ડોક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જરૂરી છે.
પેશાબમાં લોહી આવવાથી કેટલાક સામાન્ય લક્ષણો દેખાઈ શકે છે. જેમ કે પેશાબનો રંગ ગુલાબી, લાલ અથવા ગાઢ થઈ જવો, પેશાબ કરતી વખતે બળતરા કે દુખાવો, વારંવાર પેશાબ કરવાની ઈચ્છા, પેટ કે પીઠમાં દુખાવો, અને ચેપના કારણે તાવ આવવો.
પેશાબમાં લોહી આવવાના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. પેશાબનો ચેપ (UTI) એ સૌથી સામાન્ય કારણોમાંનું એક છે, જેમાં બેક્ટેરિયા પેશાબની નળીમાં ચેપ ફેલાવે છે અને અંદર સોજો અને રક્તસ્ત્રાવ થાય છે. કિડનીની પથરી પણ એક મહત્વનું કારણ છે, જેમાં પથરી હલતી વખતે અંદરના ભાગને ઈજા પહોંચાડે છે અને લોહી આવે છે.
પુરુષોમાં મોટું પ્રોસ્ટેટ પણ પેશાબની નળી પર દબાણ કરી શકે છે, જેના કારણે રક્તસ્ત્રાવ થઈ શકે છે. કિડનીના રોગોમાં ફિલ્ટરિંગ સિસ્ટમ નુકસાન પામે છે, જેથી લોહી પેશાબમાં દેખાય છે. ઉપરાંત, કિડની, મૂત્રાશય અથવા પ્રોસ્ટેટનો કેન્સર પણ પેશાબમાં લોહી આવવાનું કારણ બની શકે છે, અને ઘણીવાર તેમાં દુખાવો પણ ન હોય. ક્યારેક વધુ કસરત અથવા ઈજાના કારણે પણ પેશાબમાં થોડા સમય માટે લોહી દેખાઈ શકે છે.
સ્ત્રીઓમાં પેશાબની નળી ટૂંકી હોવાને કારણે તેમને ચેપ થવાની શક્યતા વધારે હોય છે. પુરુષોમાં ઉંમર વધતા પ્રોસ્ટેટની સમસ્યાઓ અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ વધી શકે છે.
સારવાર હંમેશા કારણ પર આધારિત હોય છે. પેશાબના ચેપ માટે એન્ટિબાયોટિક્સ અને વધુ પાણી પીવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. કિડનીની પથરી માટે દવાઓ, વધુ પ્રવાહી અથવા કેટલીકવાર સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે. પ્રોસ્ટેટ સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે દવા અથવા સર્જરી કરવામાં આવે છે. કિડની રોગ માટે ખાસ સારવાર જરૂરી હોય છે, જ્યારે કેન્સરના કેસમાં સર્જરી, કીમોથેરાપી અથવા રેડિયેશન થેરાપીનો ઉપયોગ થાય છે.
પેશાબમાં લોહી આવવાથી બચવા માટે કેટલીક સરળ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ. દરરોજ પૂરતું પાણી પીવું, સ્વચ્છતા જાળવવી, લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકીને ન રાખવું, સ્વસ્થ આહાર લેવો અને નિયમિત કસરત કરવી ખૂબ જરૂરી છે. જો તમને પેશાબમાં એક વખત પણ લોહી દેખાય, તો તેને અવગણશો નહીં. ખાસ કરીને જો તેની સાથે દુખાવો, તાવ, અથવા વજનમાં ઘટાડો થાય, તો તરત જ ડોક્ટરની સલાહ લો. તમારા શરીરના નાના સંકેતોને સમજવાથી મોટી બીમારીઓથી બચી શકાય છે અને સ્વસ્થ જીવન જીવવું સરળ બને છે.
