
પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ઉથલપાથલ વચ્ચે રશિયાએ ભારતને ક્રૂડ ઓઈલ તેમજ નેચરલ ગેસનો પુરવઠો વધારવાની ઓફર કરી છે. રશિયાના પ્રથમ નાયબ વડાપ્રધાન ડેનિસ મન્ટુરોવે (Denis Manturov) નવી દિલ્હીની મુલાકાત દરમિયાન ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો યોજી હતી. તેમણે અજિત ડોભાલ, એસ. જયશંકર, નિર્મલા સીતારમણ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી હતી.

આ બેઠકોમાં ઊર્જા સહયોગ એક મુખ્ય મુદ્દો રહ્યો હતો. રશિયન નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, ત્યાંની કંપનીઓ પાસે ભારતને તેલ અને લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) નો પુરવઠો સતત વધારવાની ક્ષમતા છે. આ પહેલ એવા સમયે આવી છે, જ્યારે વેસ્ટ એશિયા સંકટને કારણે વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ બજાર પ્રભાવિત થયા છે. ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં (Strait of Hormuz) સપ્લાય ખોરવાવાને કારણે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વના તેલ અને LNG પ્રવાહના લગભગ પાંચમા ભાગનું સંચાલન કરે છે. ભારત તેની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આ જ ક્ષેત્રમાંથી મેળવે છે, જેના કારણે તે આ અસ્થિરતાથી સીધો પ્રભાવિત થયો છે.

ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી પંચની બેઠક (Meeting of the Intergovernmental Commission) માં બંને દેશોએ વેપાર, ઔદ્યોગિક સહયોગ અને રોકાણની તકો પર પણ ચર્ચા કરી હતી. રશિયા તરફથી કહેવામાં આવ્યું છે કે, વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર વધારવા માટે સાનુકૂળ સંજોગો ઊભા કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ઊર્જા ઉપરાંત, રશિયાએ ખાતરના પુરવઠામાં થયેલી પ્રગતિ વિશે માહિતી આપી અને જણાવ્યું કે, વર્ષ 2025 ના અંત સુધીમાં ભારતને મળતા પુરવઠામાં 40 ટકાનો વધારો થયો છે.

આ સાથે જ, ભવિષ્યમાં પણ ભારતની માંગ પૂરી કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, વાતચીતમાં વેપાર, ઊર્જા, ખાતર, કનેક્ટિવિટી, ટેકનોલોજી, ઇનોવેશન અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ જેવા અનેક ક્ષેત્રો પર ચર્ચા થઈ હતી.

બંને પક્ષોએ ડિસેમ્બરમાં યોજાયેલી 23મી ભારત-રશિયા વાર્ષિક સમિટની પ્રગતિની પણ સમીક્ષા કરી હતી, જેમાં વ્લાદિમીર પુતિને ભારતની મુલાકાત લીધી હતી અને વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને 100 અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. બેઠકોમાં વેસ્ટ એશિયાની સ્થિતિ સહિત વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. રશિયાએ સિવિલ ન્યુક્લિયર એનર્જીમાં ભારત સાથે સહયોગ વધારવાની શક્યતાઓ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.
Published On - 1:20 pm, Sat, 4 April 26