એકસાથે બે મોટા ધડાકા! તેલના ખેલથી લઈને પ્રોપર્ટીના બજાર સુધી, રોકાણકારો માટે ખુલશે કમાણીનો ‘નવો દરવાજો’
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) કંઈક એવું નવું લાવવા જઈ રહ્યું છે કે, જેની અસર સીધી તમારા ખિસ્સા પર પડશે. ટૂંકમાં કહીએ તો, શેરબજારમાં રોકાણ કરવાની રીત હવે બદલાવા જઈ રહી છે.
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ 13 એપ્રિલ 2026 થી 'ડેટ્ડ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ' (Dated Brent Crude Oil Futures Contract) લોન્ચ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ નવા કોન્ટ્રાક્ટ દ્વારા એક્સચેન્જ તેના કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટને વધુ મજબૂત બનાવશે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાચા તેલના બેન્ચમાર્ક સાથે જોડાયેલું હશે.
એક્સચેન્જના જણાવ્યા અનુસાર, આ કોન્ટ્રાક્ટ S&P ગ્લોબલ એનર્જી (પ્લેટ્સ) ડેટ્ડ બ્રેન્ટ આકલન પર આધારિત હશે અને તેને “BRCRUDEOIL” સિમ્બોલ હેઠળ ટ્રેડ કરવામાં આવશે. આ લોન્ચિંગ માટે બજાર નિયામક સેબી (SEBI) પાસેથી મંજૂરી મળી ગઈ છે. NSE એ જણાવ્યું હતું કે, આ કોન્ટ્રાક્ટનો ઉદ્દેશ્ય બજારમાં રોકાણકારો અને વેપારીઓને કાચા તેલના ભાવમાં થતી વધઘટ સામે રક્ષણ એટલે કે 'હેજિંગ' (Hedging) નો વધુ સારો વિકલ્પ પૂરો પાડવાનો છે.
આ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ દર મહિને લિસ્ટ કરવામાં આવશે. તેમાં ટ્રેડિંગ સોમવારથી શુક્રવાર દરમિયાન સવારે 9 થી રાત્રે 11:30 અથવા 11:55 વાગ્યા સુધી થશે, જે અમેરિકાના ડે-લાઇટ સેવિંગ સમય પર નિર્ભર રહેશે. આ કોન્ટ્રાક્ટનું સેટલમેન્ટ રોકડ (Cash) માં કરવામાં આવશે. અંતિમ કિંમત 'પ્લેટ્સ ડેટ્ડ બ્રેન્ટ'ના માસિક સરેરાશના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે, જેને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ડોલર-રૂપિયા વિનિમય દર મુજબ રૂપિયામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. એક્સચેન્જે એમ પણ કહ્યું કે, કોન્ટ્રાક્ટની ગુણવત્તા સંબંધિત તમામ શરતો S&P ગ્લોબલ એનર્જી પ્લેટ્સના નિયમો અનુસાર હશે.
વધુમાં નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જે આ મહિનાની શરૂઆતમાં Nifty REITs અને Realty Index લોન્ચ કર્યો છે. આ પગલા બાદ ભારતમાં રિયલ એસ્ટેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ (REIT) પર આધારિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓ શરૂ થવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. અનેક ફંડ હાઉસીસ આ ઇન્ડેક્સ સાથે જોડાયેલા પેસિવ ફંડ લાવવા પર વિચાર કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રકારની પ્રથમ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓ વર્ષ 2026 ના બીજા ભાગમાં આવી શકે છે. તે સમય સુધીમાં નિયમો હેઠળ REIT આધારિત યોજનાઓ લોન્ચ કરવાની પરવાનગી મળી જશે.
એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે, તેઓ આ નવા ઇન્ડેક્સને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણના નવા વિકલ્પો તૈયાર કરી રહ્યા છે. Navi AMC ના CEO આદિત્ય મુલકીએ જણાવ્યું હતું કે, કંપની હાલમાં કોઈ તાત્કાલિક જાહેરાત કરી રહી નથી પરંતુ આ ઇન્ડેક્સનો અભ્યાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આવી જ રીતે, DSP Investment Managers પણ આ ઇન્ડેક્સ પર આધારિત ફંડની શક્યતાઓ તપાસી રહી છે.
આ પગલું સેબી (SEBI) ના એ નિર્ણય પછી આવ્યું છે, જેમાં જાન્યુઆરી 2026 માં REITs ને ઈક્વિટી શ્રેણીમાં એડ (Add) કરવામાં આવ્યા હતા. જો કે, આ પહેલા તેમને હાઇબ્રિડ માનવામાં આવતા હતા. હવે 1 જુલાઈ 2026 થી તેમને ઈક્વિટી ઇન્ડેક્સમાં એડ (Add) કરી શકાશે. આ ફેરફારથી REIT માં રોકાણ વધવાની અપેક્ષા છે. તેનાથી બજારમાં તેમની ખરીદ-વેચાણ સરળ બનશે અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડની ભાગીદારી પણ વધશે. સાથે જ ઇન્ડેક્સ ફંડ અને ETF દ્વારા તેમાં સ્થિર રોકાણ આવવાની શક્યતા છે.
Nifty REITs અને Realty Index માં કુલ 15 કંપનીઓ છે. આમાં પાંચ લિસ્ટેડ REITs નો હિસ્સો લગભગ 64 ટકા છે, જ્યારે બાકીનો હિસ્સો રિયલ એસ્ટેટ કંપનીઓનો છે. આ ઇન્ડેક્સમાં DLF અને Phoenix Mills જેવી કંપનીઓ મુખ્ય છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં આ ઇન્ડેક્સે લગભગ 12.4 ટકા વળતર (Return) આપ્યું છે અને તેની ડિવિડન્ડ યીલ્ડ આશરે 3.3 ટકા છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓનું કહેવું છે કે, REIT નું બજાર અત્યારે નાનું છે અને તેમાં લિક્વિડિટી પણ મર્યાદિત છે. એવામાં શરૂઆતના તબક્કામાં આ યોજનાઓને પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
