ફ્લેટમાં રહેતા લોકો પણ ઘટાડી શકશે વીજળીનું બિલ, ધાબા વગર જ તમારા ઘરની બાલ્કનીમાં જ લગાવો સોલાર
શું વીજળીનું બિલ કાયમ માટે અડધું થઈ શકે? માત્ર સોલાર પેનલ બાલ્કનીમાં લટકાવવાથી કામ ચાલશે કે કરવો પડશે મોટો ફેરફાર? જાણી લો છત વગર સોલારથી ઘર ચલાવવાનું અસલી સત્ય અને અચૂક રીત.
કેવું રહેશે જો તમારી બાલ્કની જ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા લાગે? બાલ્કની સોલાર ટેકનોલોજી (Balcony Solar Technology) ની મદદથી હવે આ શક્ય બન્યું છે. આ સિસ્ટમની ખાસિયત એ છે કે તેને ધાબા કે છત પર ફિટ કરવાને બદલે બાલ્કનીમાં લટકાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. આ સિવાય, તેને સીધા ઘરમાં પ્લગ-ઇન કરતાની સાથે જ વીજળી બનવા લાગે છે. આ ટેકનોલોજી વીજળીનું બિલ શૂન્ય નહીં, પરંતુ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું ચોક્કસ કરી શકે છે.
સામાન્ય રીતે સોલાર પેનલ્સ માત્ર ઘર કે બિલ્ડિંગના ધાબા પર જ લાગેલી જોવા મળે છે. આ જ કારણે સોલાર સિસ્ટમને માત્ર એવા લોકો માટે જ ઉપયોગી માનવામાં આવતી હતી જેમના પોતાના વ્યક્તિગત મકાન કે ધાબા હોય. જોકે, બાલ્કની સોલાર ટેકનોલોજી આ ચિત્ર બદલી રહી છે. જર્મની જેવા દેશોમાં તમને એવા ઘણા ઘરો કે ફ્લેટ્સ જોવા મળશે જ્યાં ધાબા પર નહીં પરંતુ ઘરની બાલ્કનીઓમાં સોલાર પેનલ્સ લગાવેલી હોય છે.
આ સિસ્ટમને વીજળી બનાવવા માટે ધાબાની જરૂર નથી પડતી અને જો તમારી પાસે નાની બાલ્કની હોય તો પણ તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો. આની બીજી મોટી ખાસિયત એ છે કે આના માટે કોઈ ખાસ વાયરિંગ કરાવવું પડતું નથી, તેને સીધા પાવર સોકેટમાં પ્લગ કરીને ચાલુ કરી શકાય છે.
શું છે બાલ્કની સોલાર અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે? નામ પ્રમાણે જ આ સોલાર સિસ્ટમ ધાબાની જગ્યાએ ફ્લેટ કે મકાનની બાલ્કનીમાં લગાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે. આમાં એક નાનું માઇક્રોઇન્વર્ટર (Microinverter) હોય છે, જે સૂર્યપ્રકાશમાંથી બનતી DC વીજળીને ઘરગથ્થુ AC વીજળીમાં રૂપાંતરિત કરે છે. તેના પ્લગને કોઈ પણ વધારાના વાયરિંગ વગર સામાન્ય પાવર સોકેટમાં લગાવી શકાય છે અને તે જ સોકેટ દ્વારા આખા ઘરમાં વીજળીનો પુરવઠો મળવા લાગે છે. આ વીજળીથી ઘરમાં ચાલતા પંખા, ફ્રિજ, ટીવી અને લાઈટો તરત જ ચલાવી શકાય છે.
વીજળી બિલમાં કેટલી થશે બચત? બાલ્કની સોલાર સિસ્ટમનો મોટો ફાયદો એ છે કે તે ઘરમાં દિવસભર બિનજરૂરી ખર્ચાતી વીજળી (Phantom Load) ને સંભાળી લે છે. આશરે 300 થી 800 વોટના નાના બાલ્કની સોલાર સેટઅપથી તમે મહિનાના વીજળી બિલમાં 15% થી 30% સુધીની સીધી બચત કરી શકો છો. જો બાલ્કનીમાં પૂરતી જગ્યા હોય તો વીજળીનું બિલ અડધું (50%) કરી શકે તેટલી વીજળી પણ બનાવી શકાય છે. આના માટે ન તો ધાબાની જરૂર છે, ન તો મકાન માલિક પાસે કોઈ મોટા ફેરફાર કરવાની પરવાનગી લેવી પડે છે. આથી ભાડે રહેતા લોકો માટે પણ પોતાની વીજળી બનાવવાનો આ ઉત્તમ વિકલ્પ છે.
વિશ્વભરમાં ક્યાં થઈ રહ્યો છે આનો ઉપયોગ? આ ટેકનોલોજીને વિશ્વભરમાં ખૂબ પસંદ કરવામાં આવી રહી છે કારણ કે તે લોકોના વીજળી બિલ અને સરકાર માટે વીજળીની માંગ બંને ઘટાડે છે. નોંધનીય છે કે જર્મની જેવા દેશોમાં 2 ગીગાવાટથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતા બાલ્કની સોલાર પ્લાન્ટ્સ કાર્યરત છે. અમેરિકામાં પણ તેના સુરક્ષા ધોરણો નક્કી કરવા માટે કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા માટે ઘરના વાયરિંગમાં અર્થિંગ (Earthing) યોગ્ય હોવું ખૂબ જરૂરી છે.
ભારતમાં બાલ્કની સોલારનું ભવિષ્ય: હાલમાં ભારતમાં 'પીએમ સૂર્યઘર યોજના' હેઠળ માત્ર રૂફટોપ સોલાર (ધાબા પર લાગતી પેનલ્સ) પર જ સબસિડી આપવામાં આવી રહી છે. આ સિવાય ભારતમાં બાલ્કની સોલાર ટેકનોલોજીને લઈને હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટ સરકારી નીતિ કે સબસિડી લાગુ કરવામાં આવી નથી.
આમ છતાં, શહેરોની સોસાયટીઓમાં આ ટેકનોલોજી ખૂબ જ સફળ થઈ શકે તેમ છે. શહેરોમાં હાઇ-રાઇઝ (ઉંચી) સોસાયટીઓ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે. આ સોસાયટીઓમાં રહેતા લોકોને જો બાલ્કનીમાં સોલાર પેનલ લગાવવાની તક મળે, તો વીજળી બિલની મોટી ચિંતા દૂર થઈ શકે છે. સાથે જ, સરકારને પણ ઉનાળામાં પીક અવર્સ દરમિયાન વધતી વીજળીની માંગમાંથી મોટી રાહત મળી શકે છે.
