Alcohol and liver health : એક મહિના સુધી દારૂ પીવાનું બંધ કર્યા પછી તમારા લીવરમાં કયા ફેરફારો દેખાય ? જાણી લો
એક મહિના સુધી દારૂ પીવાનું બંધ કરવાથી લીવરને સ્વસ્થ થવાની અદભૂત તક મળે છે. આ સમયગાળામાં ફેટી લીવર ઘટે છે. મહત્વનું છે કે આ સમયગાળા દરમ્યાન અનેક ફેરફારો જોવા મળે છે.
જ્યારે તમે દારૂ પીઓ છો, ત્યારે તમારા લીવરને તેને પચાવવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે. નિયમિત અને વધુ માત્રામાં દારૂ પીવાથી લીવરનાં કોષોને નુકસાન પહોંચે છે, ચરબીનો સંચય થાય છે અને સોજો ઊભો થાય છે. સદનસીબે, જો નુકસાનનું મુખ્ય કારણ દૂર કરવામાં આવે તો લીવર પાસે પોતાને ફરીથી સુધારવાની અને પુનઃઉત્પાદિત થવાની ક્ષમતા હોય છે.
માત્ર એક મહિના સુધી દારૂ પીવાનું બંધ કર્યા પછી ઘણા લોકોમાં લીવર ફંક્શન ટેસ્ટમાં સુધારો જોવા મળે છે, લીવરની ચરબીમાં ઘટાડો થાય છે અને સામાન્ય સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો અનુભવાય છે. જોકે, આરોગ્ય વેબસાઇટ Healthline અનુસાર, આ સુધારાની હદ વ્યક્તિ કેટલા સમયથી અને કેટલી માત્રામાં દારૂ પીતી હતી તેમજ લીવરને કેટલું નુકસાન થયું છે તે પર આધારિત હોય છે.
વધુ પડતા દારૂના સેવનથી લીવરનાં કોષોમાં ચરબી એકઠી થવા લાગે છે, જેના કારણે ફેટી લીવર રોગ થઈ શકે છે. જો સમયસર દારૂ છોડવામાં આવે તો આ સ્થિતિ ઘણી વખત ઉલટાવી શકાય છે. દારૂ છોડ્યા પછી લીવરને દારૂ પચાવવાની પ્રાથમિકતા રહેતી નથી, તેથી ચરબીના ચયાપચયની પ્રક્રિયા સામાન્ય બનવા લાગે છે અને ધીમે ધીમે ચરબીનો સંચય ઘટે છે. હળવા ફેટી લીવર ધરાવતા લોકોમાં એક મહિનામાં જ નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળી શકે છે. પરંતુ વર્ષો સુધી ભારે દારૂ પીતા રહેલા લોકોમાં સુધારો થવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
લીવર એન્ઝાઇમ્સ લીવર કોષોની અંદર રહેલા પ્રોટીન છે. જ્યારે લીવર કોષોને નુકસાન થાય છે અથવા સોજો આવે છે, ત્યારે આ એન્ઝાઇમ્સ લોહીમાં પ્રવેશી જાય છે અને રક્ત પરીક્ષણમાં તેમનું સ્તર વધેલું જોવા મળે છે. નિયમિત દારૂ પીતા લોકોમાં આ સ્તર ઘણીવાર વધારે હોય છે. અનેક અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે એક મહિના સુધી દારૂથી દૂર રહેવાથી લીવર એન્ઝાઇમ્સના સ્તરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે, જો લીવર પહેલાથી જ ગંભીર રીતે નુકસાન પામેલું હોય, જેમ કે સિરોસિસમાં, તો એન્ઝાઇમ્સનું સ્તર ઝડપથી સામાન્ય થતું નથી.
લીવર માત્ર દારૂની પ્રક્રિયા જ નહીં, પરંતુ બ્લડ શુગર અને બ્લડ ફેટના નિયંત્રણમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. નિયમિત દારૂ પીવાથી મેટાબોલિક ગડબડ થઈ શકે છે, જેના કારણે ઇન્સ્યુલિન પ્રતિરોધ વધે છે અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડનું સ્તર ઊંચું જાય છે. BMJ Open જર્નલમાં પ્રકાશિત એક અભ્યાસ મુજબ, એક મહિના સુધી દારૂથી દૂર રહેનાર લોકોમાં ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતા સુધરે છે, લોહીમાં શર્કરાનું સ્તર ઘટે છે અને લિપિડ પ્રોફાઇલમાં પણ સુધારો જોવા મળે છે.
લેબ ટેસ્ટ ઉપરાંત, ઘણા લોકો દારૂ છોડ્યા પછી થોડા અઠવાડિયામાં જ શરીરમાં સકારાત્મક ફેરફારો અનુભવતા હોય છે. ગાઢ ઊંઘ આવવી, ઓછો થાક લાગવો અને વધુ સ્પષ્ટ વિચારો આવવા જેવી બાબતો સામાન્ય રીતે નોંધાય છે. જોકે, ભારે દારૂ પીનારાઓ અથવા દારૂના વ્યસન ધરાવતા લોકો માટે અચાનક દારૂ છોડવું જોખમી બની શકે છે. તેમને ધ્રુજારી, ગભરાટ, ઘબરામણ અથવા ઝડપી ધબકારા જેવી લક્ષણો થઈ શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં તબીબી દેખરેખ હેઠળ દારૂ છોડવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
