Breaking News: કેન્દ્રીય કેબિનેટની ‘મોટી જાહેરાત’, PM કિસાન યોજનાથી લઈને ખેલો ઈન્ડિયા સુધી… કરોડોનું બજેટ મંજૂર
દેશમાં ખેતી, રમતગમત અને ઊર્જા ક્ષેત્રે વિકાસને નવી ગતિ આપવા માટે કેન્દ્રીય કેબિનેટે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠકમાં રૂ. 4.5 લાખ કરોડથી વધુની મહત્વકાંક્ષી યોજનાઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેબિનેટે આજે એટલે કે 31 જુલાઈના રોજ ₹4.5 લાખ કરોડથી વધુના નિર્ણયને મંજૂરી આપી દીધી છે. આમાં પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના, પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ, ખેલો ઈન્ડિયા સ્કીમ અને સમુદ્ર મંથન જેવા નામ જોડાયેલા છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, કેન્દ્રીય કેબિનેટે કુલ ₹4.51 લાખ કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ અને યોજનાઓને મંજૂરી આપી છે. કેબિનેટે સમુદ્ર મંથન સ્કીમ માટે ₹84,084 કરોડ મંજૂર કર્યા છે. આ સાથે જ ઓફશોર એક્સપ્લોરેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઈન્સેન્ટિવને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
સરકારે PM સૂર્ય સરોવર યોજના માટે ₹5,070 કરોડ મંજૂર કર્યા છે, જેના હેઠળ 5,000 મેગાવોટ ફ્લોટિંગ સોલર ક્ષમતા વિકસાવવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. આ સિવાય ખેલો ઈન્ડિયા સ્કીમ માટે ₹36,441 કરોડની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. કેબિનેટે PM કિસાન સન્માન નિધિ યોજનાને આગામી 5 વર્ષ સુધી ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય પણ લીધો છે અને આ માટે ₹3.16 લાખ કરોડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે.
પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ
કેબિનેટે પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN) યોજનાને નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી વર્ષ 2030-31 સુધી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. ટૂંકમાં, આ યોજના આગામી પાંચ વર્ષ સુધી ચાલુ રહેશે. આ સમયગાળા માટે સરકારે ₹3.15 લાખ કરોડના કુલ નાણાકીય ફાળવણીને મંજૂરી આપી છે.
PM-KISAN યોજનાની શરૂઆત ફેબ્રુઆરી 2019 માં કરવામાં આવી હતી. યોજના હેઠળ પાત્ર જમીનધારક કિસાન પરિવારોને દર વર્ષે ₹6,000 ની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે. આ રકમ સીધી લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં ₹2,000 ના ત્રણ સમાન હપ્તામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.
ખેલો ઈન્ડિયા સ્કીમનો વિસ્તાર
કેન્દ્રીય કેબિનેટે ખેલો ઈન્ડિયા સ્કીમ (Khelo India Scheme) ના વિસ્તાર અને રાષ્ટ્રીય રમતગમત મહામંડળોને આપવામાં આવતી સહાય (ANSFs) વધારવા માટે મંજૂરી આપી છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી વર્ષ 2030-31 ના સમયગાળા માટે બંને પર કુલ ₹36,441 કરોડ ખર્ચ કરવામાં આવશે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, મંજૂર કરવામાં આવેલી આ ફાળવણી અગાઉની ખેલો ઈન્ડિયા સ્કીમની સરખામણીમાં લગભગ આઠ ગણી છે.
કેબિનેટ રિલીઝ મુજબ, વિસ્તારિત યોજનાને ખેલો ભારત નીતિ 2025 અને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 ના વિઝનને અનુરૂપ તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેની હેઠળ રમતોને શિક્ષણ, ફિટનેસ, ટેકનોલોજી અને હાઈ-પરફોર્મન્સ ટ્રેનિંગ સાથે જોડવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.
સરકારનું કહેવું છે કે, આ પહેલનો હેતુ ભારતની લાંબાગાળાની રમતગમતની મહાત્વાકાંક્ષાઓ માટે મજબૂત પાયો તૈયાર કરવાનો છે. આમાં વર્ષ 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ સાથે ઓલિમ્પિક અને પેરાલિમ્પિક રમતોની યજમાની માટે ભારતની દાવેદારી પણ જોડાયેલ છે.
સમુદ્ર મંથન યોજના
કેબિનેટે સમુદ્ર મંથન-નેશનલ ઓફશોર એક્સપ્લોરેશન સ્કીમ માટે ₹84,084 કરોડની ફાળવણીને મંજૂરી આપી છે. આ યોજનાને નાણાકીય વર્ષ 2030-31 સુધી લાગુ કરવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય હેતુ દરિયાઈ વિસ્તારોમાં તેલ અને ગેસની શોધ ઝડપી કરવાનો તેમજ સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારીને દેશની ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો છે.
આ હેઠળ ડીપવોટર અને અલ્ટ્રા-ડીપવોટર વિસ્તારોમાં ડ્રિલિંગ, સિસ્મિક ડેટા એકત્ર કરવા અને તેના વિશ્લેષણ, નવા વિસ્તારોમાં વૈજ્ઞાનિક ડ્રિલિંગ તથા સિયારાગા ઓફશોર પ્રોડક્શન અને નિકાસ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસ પર ભાર રહેશે. યોજના હેઠળ ઈન્ટિગ્રેટેડ ઓઈલ એન્ડ ગેસ મેન્યુફેક્ચરિંગ એન્ડ સર્વિસીસ ઝોન પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
સરકારને આનાથી 600 MMTOE થી વધુ નવા તેલ અને ગેસ ભંડાર ઉમેરાવાની, સ્થાનિક ઉત્પાદન અને રોકાણ વધવાની તથા મોટા પાયે રોજગારી સર્જાવાની આશા છે. આનાથી Make in India અને આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને પણ પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે.
પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના
કેન્દ્રીય કેબિનેટે પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના (PM-SSY) માટે ₹5,070 કરોડ મંજૂર કર્યા છે. આ હેઠળ દેશમાં 5,000 મેગાવોટ ફ્લોટિંગ સોલર પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવામાં આવશે. પ્રોજેક્ટ્સને નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી વર્ષ 2030-31 વચ્ચે મંજૂરી આપવામાં આવશે, જ્યારે નાણાકીય સહાય વર્ષ 2032-33 સુધી ચાલુ રહેશે.
પાત્ર પ્રોજેક્ટ્સને સફળતાપૂર્વક ચાલુ થયા પછી ₹1 કરોડ પ્રતિ મેગાવોટની કેન્દ્રીય નાણાકીય સહાય મળશે, જ્યારે ફિઝિબિલિટી સ્ટડી માટે પ્રતિ પ્રોજેક્ટ ₹50 લાખ સુધીની સહાય આપવામાં આવશે.
દેશમાં હાલમાં લગભગ 700 મેગાવોટ ફ્લોટિંગ સોલર ક્ષમતા છે. આ યોજનાથી જળાશયો અને ઔદ્યોગિક તળાવોનો વધુ સારો ઉપયોગ થશે, જમીનની જરૂરિયાત ઘટશે અને વાર્ષિક ધોરણે લગભગ 1 કરોડ ટન CO₂ ઉત્સર્જન ઘટવાનો અંદાજ છે.
આ સાથે જ લગભગ 16,000-17,000 રોજગારીની તકો ઊભી થવાની અને સોલર તથા એનર્જી સ્ટોરેજ ઉપકરણોના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળવાની આશા છે.
