ભારતમાં હવે હાઈવે બનાવવાની પદ્ધતિ વધુ એડવાન્સ્ડ અને હાઈટેક થવા જઈ રહી છે. સરકાર હાઈવે નિર્માણમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને સ્માર્ટ મશીનોના ઉપયોગ પર વિશેષ ભાર મૂકી રહી છે. નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ મોટા હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સમાં આધુનિક સ્માર્ટ મશીનોની મદદથી કામ કરવું ફરજિયાત બનાવી દીધું છે.

NHAI ના નવા નિયમો અનુસાર, 20 કિલોમીટરથી વધુ લંબાઈ અને ₹500 કરોડથી વધુ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ ધરાવતા તમામ હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સમાં ‘ઓટોમેટેડ એન્ડ ઈન્ટેલિજન્ટ મશીન-એડેડ કન્સ્ટ્રક્શન’ લાગુ કરવું પડશે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે આવા મેગા પ્રોજેક્ટ્સમાં માત્ર શ્રમિકો અને સામાન્ય મશીનો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે અદ્યતન AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અનિવાર્ય બનશે.

AI અને સ્માર્ટ મશીનોની ભૂમિકા શું રહેશે?

હાઈવે નિર્માણ દરમિયાન ડામર અને કોંક્રીટની ગુણવત્તા, જમીનનું લેવલ, રસ્તાની જાડાઈ (Thickness) અને કોમ્પેક્શન પર સતત નજર રાખવી પડે છે. મેન્યુઅલ મોનિટરિંગમાં સહેજ પણ ક્ષતિ રહી જાય તો રસ્તો સમય પહેલાં તૂટી જવાનો ભય રહે છે:

• AI અને સ્માર્ટ મશીનો નિર્માણ દરમિયાન તમામ ટેકનિકલ માપદંડોને ચોકસાઈપૂર્વક ટ્રેક કરશે.
• આ મશીનો રસ્તાના બાંધકામનો રિયલ-ટાઇમ ડેટા રેકોર્ડ કરશે, જેથી કામ નિર્ધારિત સરકારી સ્ટાન્ડર્ડ મુજબ થઈ રહ્યું છે કે નહીં તે જાણી શકાશે.
• એન્જિનિયરો માટે કામનું સુપરવિઝન સરળ બનશે અને ક્યાંય પણ ક્ષતિ જણાશે તો તેને તાત્કાલિક સાઇટ પર જ સુધારી શકાશે.

હાઈવેની ગુણવત્તા અને આયુષ્યમાં સુધારો થશે

NHAI નું આ પગલું ભારતમાં બનતા હાઈવેની ક્વોલિટી સુધારવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ઘણીવાર રસ્તો બન્યાના થોડા જ સમયમાં કે ચોમાસામાં ખાડા પડી જવાની ફરિયાદો સામે આવે છે, જેનું મોટું કારણ બાંધકામ સમયે યોગ્ય કોમ્પેક્શન અને ક્વોલિટી કંટ્રોલનો અભાવ હોય છે. સ્માર્ટ મશીનો અને AI બેઝ્ડ સિસ્ટમ દરેક તબક્કાની પારદર્શક દેખરેખ રાખશે, જેથી માનવ ભૂલો (Human Errors) નું પ્રમાણ નહિવત થઈ જશે.

કામની ગતિ વધશે

ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી માત્ર ક્વોલિટી જ નહીં પરંતુ નિર્માણની ઝડપમાં પણ મોટો વધારો થશે. ભારે આધુનિક મશીનો એવા કામ ખૂબ જ ઓછા સમયમાં પૂર્ણ કરી શકે છે, જેમાં પહેલાં દિવસો અને વિશાળ માનવબળ લાગતું હતું.

જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે હાઈવે નિર્માણમાંથી માણસોની જરૂરિયાત પૂરી થઈ જશે. સિવિલ એન્જિનિયરો, ટેકનિકલ નિષ્ણાતો અને ઓપરેટરોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ જ રહેશે; તફાવત માત્ર એટલો રહેશે કે હવે તેઓ AI અને ઓટોમેશન સાથે મળીને હાઈટેક સુપરવિઝન કરશે.

ડીઝલ પર સરકારનો મોટો નિર્ણય : એક્સપોર્ટ લેવી અને વિન્ડફોલ ટેક્સ બંનેમાં ધરખમ ઘટાડો, ઓઇલ કંપનીઓને મોટી રાહત