ગેસ તો બધા જ છે, પણ LPG, CNG અને PNG વચ્ચેનો એ તફાવત જે 99% લોકો નથી જાણતા !

આજના સમયમાં આપણે ગેસ વગરના જીવનની કલ્પના પણ કરી શકતા નથી. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે રસોડામાં આવતો લાલ બાટલો અને ગાડીમાં પુરાવાતા ગેસમાં શું તફાવત છે? લોકો ઘણીવાર આ બધાને એક જ સમજે છે, પણ હકીકતમાં તેમની બનાવટ અને જોખમો સાવ અલગ છે.

LPG (લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ) – રસોડાનો જૂનો સાથી

LPG એ પ્રોપેન અને બ્યુટેનનું મિશ્રણ છે. તે કાચા તેલની રિફાઈનરીમાંથી પેટા-પેદાશ તરીકે મળે છે.

• ખાસિયત: તેને દબાણ આપીને પ્રવાહી (Liquid) બનાવવામાં આવે છે, જેથી નાના સિલિન્ડરમાં વધુ ગેસ સમાઈ શકે.
• જોખમ: આ ગેસ હવા કરતા ભારે હોય છે. જો લીક થાય તો તે જમીન પર જમા થાય છે, જે આગ લાગવાનું જોખમ વધારે છે.

CNG (કમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ) – ગાડીઓ માટે ક્લીન ફ્યુઅલ

CNG માં મુખ્યત્વે ‘મિથેન’ હોય છે. તેને ખૂબ જ ઊંચા દબાણ (200-250 બાર) પર સિલિન્ડરમાં ભરવામાં આવે છે, છતાં તે પ્રવાહી નહીં પણ ગેસ સ્વરૂપે જ રહે છે.

• ફાયદો: તે પેટ્રોલ-ડીઝલ કરતા સસ્તું છે અને પર્યાવરણને ઓછું નુકસાન કરે છે. પરંતુ તેના ટેન્ક ભારે હોવાથી તે લાંબા અંતરની ટ્રકોમાં ઓછું વપરાય છે.

PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ) – સૌથી સુરક્ષિત અને સરળ

PNG પણ મિથેન જ છે, પણ તફાવત તેની ડિલિવરીમાં છે. તે પાઈપલાઈન દ્વારા સીધું તમારા રસોડા સુધી પહોંચે છે.

• સુરક્ષાનું રહસ્ય: PNG હવા કરતા હળવી હોય છે. જો ભૂલેચૂકે લીક થાય, તો તે હવામાં ઉપર ઉડી જાય છે, જેથી આગ લાગવાનું જોખમ LPG કરતા ઘણું ઓછું છે. વળી, બાટલો બદલવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળે છે.

LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) – ઉદ્યોગોનો પાવર

આ મિથેન ગેસને -162°C જેટલા અતિશય નીચા તાપમાને ઠંડો કરીને પ્રવાહી બનાવવામાં આવે છે.

• ઉપયોગ: તેને મોટા જહાજો દ્વારા વિદેશથી મંગાવવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ પાવર પ્લાન્ટ અને મોટા ઉદ્યોગોમાં થાય છે. તેને ઘરેલુ વપરાશમાં લેવો મુશ્કેલ છે કારણ કે તેને સતત ઠંડો રાખવો પડે છે.

મુખ્ય તફાવત એક નજરમાં