Indian Railways : દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે ખુશખબર ! હવે UDID કાર્ડથી મળશે રિઝર્વ કોચમાં મુસાફરીની મંજૂરી

ભારતીય રેલવેએ દિવ્યાંગ મુસાફરો સંબંધિત નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. 20 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ રેલવેના પ્રકાશન મુજબ, માન્ય UDID કાર્ડ ધરાવતો દિવ્યાંગ વ્યક્તિ મેલ અને એક્સપ્રેસ ટ્રેનોના આરક્ષિત કોચમાં મુસાફરી કરી શકે છે.

ભારતીય રેલવેએ માન્ય યુનિક ડિસેબિલિટી ID (UDID) ઓળખ કાર્ડ ધરાવતો દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ (PwDs) ને મેલ અને એક્સપ્રેસ ટ્રેનોમાં ખાસ આરક્ષિત કોચમાં મુસાફરી કરવાની મંજૂરી આપી છે. ચાલો આની વિગતવાર ચર્ચા કરીએ.

માન્ય UDID કાર્ડ ધરાવતા વિકલાંગ વ્યક્તિઓ

રેલવેએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે વિકલાંગ વ્યક્તિઓના સશક્તિકરણ વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા માન્ય UDID કાર્ડ ધરાવતા વ્યક્તિઓને વિકલાંગ વ્યક્તિઓ માટે નિયુક્ત કોચમાં મુસાફરી કરતી વખતે “બોનાફાઈડ” મુસાફરો ગણવામાં આવશે.

આ સુવિધા વિકલાંગ વ્યક્તિઓને પણ લાગુ પડે છે જેઓ રાહત દરે રેલ ભાડા મેળવવા માટે હકદાર છે અને રેલવે નિયમો હેઠળ જાહેર કરાયેલા માન્ય ઓળખ કાર્ડ ધરાવે છે.

અનધિકૃત મુસાફરો સામે કડક કાર્યવાહી

ભારતીય રેલવેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે અનામત કોચમાં મુસાફરી કરતા કોઈ પેસેન્જર જોવા મળતા અનધિકૃત મુસાફરો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આવી કાર્યવાહી રેલવે અધિનિયમ 1989 ની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવશે.

દિવ્યાંગ કાર્ડ સાથે ઉપલબ્ધ લાભો

રેલવેએ “દિવ્યાંગજન કાર્ડ” ના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો છે, જેને “ઈ-ટિકિટિંગ ફોટો ઓળખ કાર્ડ” (EPICS) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ ઓળખ કાર્ડ દિવ્યાંગ લોકોને રેલ મુસાફરી પર છૂટછાટ મેળવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે, જો તેમની પાસે જરૂરી દિવ્યાંગ અથવા છૂટછાટ પ્રમાણપત્ર હોય.

મુસાફરોની માસ્ટર લિસ્ટમાં દિવ્યાંગ મુસાફરને કેવી રીતે ઉમેરવો?

• તમારા IRCTC યુઝરનેમ અને પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરીને લોગ ઇન કરો.
• ‘My Account’ મેનૂ હેઠળ ‘My Profile’ વિભાગમાં ઉપલબ્ધ ‘Add/Modify Master List’ લિંક પર જાઓ.
• ‘Passenger Type’ વિકલ્પમાંથી ‘Person with Disability/Escort’ રેડિયો બટન પસંદ કરો.
• ‘Travel Type’ વિકલ્પમાંથી ‘Person with Disability’ રેડિયો બટન પસંદ કરો અને મુસાફરની વિગતો ભરો, જેમ કે તેમનું નામ, જન્મ તારીખ, કન્સેશન કાર્ડ નંબર, ID કાર્ડ માન્યતા તારીખ, વગેરે.
• ‘Master List’ માં માહિતી સાચવવા માટે ‘Submit’ બટન પર ક્લિક કરો.
• ‘Master List’ મોડ્યુલમાં ઉમેરાયેલા બધા મુસાફરો ‘Passenger List’ વિકલ્પ હેઠળ પ્રદર્શિત થશે.

દિવ્યાંગ લોકો આ છૂટનો લાભ કેવી રીતે મેળવી શકે?

1. ભારતીય રેલવેના નિયમો અનુસાર IRCTC ઈ-ટિકિટિંગ વેબસાઇટ પર ટિકિટ બુક કરાવનારા દિવ્યાંગ મુસાફરો ભાડામાં છૂટ મેળવવાને પાત્ર છે.
2. તમારા IRCTC યુઝરનેમ અને પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરીને લોગ ઇન કરો.
3. લોગ ઇન કર્યા પછી, તમારી મુસાફરીની વિગતો આપો અને હોમ પેજ પર ‘પર્સન વિથ ડિસેબિલિટી કન્સેશન’ (Person with Disability concession) ચેકબોક્સ પસંદ કરો.
4. જેથી તમે પર્સન વિથ ડિસેબિલિટી કન્સેશન સાથે બુકિંગ આગળ વધારી શકો.
5. એક કન્ફર્મેશન પોપ-અપ મેસેજ દેખાશે; બુકિંગ ચાલુ રાખવા માટે ‘Ok’ પર ક્લિક કરો.
6. ‘Search’ બટન પર ક્લિક કરો અને બુકિંગ ચાલુ રાખવા માટે આગલા પેજ પર તમારી પસંદગીની ટ્રેન પસંદ કરો.
7. પસંદ કરેલી ટ્રેન માટે ‘Check Availability and Fare’ બટન પર ક્લિક કરો અને પછી બુકિંગ ચાલુ રાખવા માટે ‘Book Now’ બટન પર ક્લિક કરો.
8. તમને પેસેન્જર માહિતી પેજ પર રીડાયરેક્ટ કરવામાં આવશે, જ્યાં તમે દિવ્યાંગ મુસાફરની વિગતો જાતે દાખલ કરી શકો છો અથવા ‘Add/Modify Master list’ વિભાગમાં બનાવેલ ‘Saved Passenger List’માંથી વિગતો પસંદ કરી શકો છો.
9. વિગતો દાખલ કર્યા પછી, બુકિંગ review પેજ પર દેખાશે. અહીં, વિગતોની કાળજીપૂર્વક review કરો અને પેમેન્ટ પેજ પર આગળ વધવા માટે ‘Continue’ બટન પર ક્લિક કરો.
10. પેમેન્ટ પર તમારા પસંદગીના ચુકવણી વિકલ્પને પસંદ કરો. પેમેન્ટ વિકલ્પો પેજના મધ્ય-ડાબા ખૂણામાં ઉપલબ્ધ છે. તમારા પસંદ કરેલા ચુકવણી વિકલ્પ માટે ‘Pay Now’ બટન પર ક્લિક કરો.
11. તમને તમારી બેંકના પેજ પર રીડાયરેક્ટ કરવામાં આવશે.
12. એકવાર બેંકના પેજ પર ચુકવણી સફળતાપૂર્વક પ્રક્રિયા થઈ જાય, પછી બુકિંગ પુષ્ટિકરણ પેજ દેખાશે, જેમાં મુસાફર અને મુસાફરીની વિગતો હશે.

ભારતીય રેલવે એ મોટી રેલવે લાઈન છે. આ દૂનિયાની ચોથા ક્રમ પર આવતી રેલવે સેવા છે. ભારતમાં રેલવેની કુલ લંબાઈ 1,15,000 કિલોમીટર સુધીની છે. રેલવેના આવા અન્ય સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો..