નરેન્દ્ર મોદી જે શબ્દનો વારંવાર પ્રયોગ કરે છે તે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ શું છે ? શું ભારત હાલ તેનુ લીડર બનીને ઉભરી રહ્યુ છે?

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ શબ્દ વૈશ્વિક રાજનીતિમાં કેન્દ્રસ્થાને આવ્યો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, G20, BRICS અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર આ શબ્દ માત્ર ચર્ચાનો વિષય નથી રહ્યો, પરંતુ વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલન બદલાતું હોવાનો સંકેત બની ગયો છે. ખાસ કરીને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ગ્લોબલ સાઉથના મુદ્દાને સતત ઉઠાવવામાં આવતા, ભારત આ વિકાસશીલ દેશોના સમૂહના અવાજ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. G20 સમિટ હોય, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર હોય કે પછી ‘Voice of Global South Summit’ જેવી પહેલ, ભારત ગ્લોબલ સાઉથની વાતને કેન્દ્રમાં રાખીને આગળ વધી રહ્યું છે. ગ્લોબલ સાઉથ શું છે? ‘ગ્લોબલ સાઉથ શબ્દનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આર્થિક રીતે ઓછા વિકસિત દેશો અથવા વિકાસશીલ રાષ્ટ્રો માટે થાય છે. આ દેશો મુખ્યત્વે એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકામાં સ્થિત છે. આ શબ્દનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ શીત યુદ્ધ દરમિયાન થયો હતો. ગ્લોબલ સાઉથ દેશો સામે મુખ્યત્વે આર્થિક અને સામાજિક પડકારો છે,જેમ કે ગરીબીનું સ્તર સતત વધવું, વસ્તી વધારો, ઓછી આવક, રહેઠાણની જમીનની અછત, શિક્ષણ માટેના મર્યાદિત સંસાધનો, અપૂરતી...