
ભારતીય વપરાશકર્તાઓની ગોપનીયતાને લઈને WhatsApp અને Meta ને વધતી જતી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ડેટા શેરિંગ અંગે વોટ્સએપ અને મેટા પાસેથી સ્પષ્ટ સોગંદનામું માંગ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ગોપનીયતા નીતિઓ પર કડક વલણ અપનાવતા કહ્યું છે કે ડેટા શેરિંગના નામે નાગરિકોના ગોપનીયતા અધિકારો સાથે ચેડા સહન કરવામાં આવશે નહીં.
વોટ્સએપની ગોપનીયતા નીતિ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે મેટા પ્લેટફોર્મ્સને કડક ચેતવણી આપી છે. મેટા અને વોટ્સએપ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓ પર સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે ડેટા ગોપનીયતા અને ડેટાના નાણાકીય મૂલ્ય અંગે મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. આ કેસમાં OTT મેસેજિંગ માર્કેટમાં તેના વર્ચસ્વનો દુરુપયોગ કરવા બદલ મેટા પર CCI દ્વારા લાદવામાં આવેલા ₹213 કરોડના દંડને સમર્થન આપતા NCLATના આદેશને પડકારવામાં આવ્યો છે. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે નાગરિકોના અધિકારોના ભોગે કોઈપણ વ્યાપારી સાહસને કામ કરવાની મંજૂરી આપી શકાતી નથી. કોર્ટે કંપનીઓને ડેટા સુરક્ષા નિયમોનું કડક પાલન કરવાની જરૂરિયાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટે ડેટા ગોપનીયતા અને વપરાશકર્તા અધિકારો અંગે મેટા અને વોટ્સએપને સખત ઠપકો આપ્યો છે. કોર્ટે રાહત માંગતા પ્લેટફોર્મ્સને લેખિત સોગંદનામું રજૂ કરવા સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ આપ્યો છે જેમાં જણાવ્યું છે કે તેઓ વપરાશકર્તા ડેટા શેર કરશે નહીં. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી હતી કે જો આમ કરવામાં નહીં આવે, તો અરજી ફગાવી દેવામાં આવશે. કોર્ટે ગોપનીયતા નીતિ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો પણ ઉઠાવ્યા હતા, તેને જાહેર જનતા માટે મૂંઝવણભર્યું ગણાવ્યું હતું.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે સ્પષ્ટપણે વોટ્સએપ અને મેટાને એક સોગંદનામું રજૂ કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો જેમાં જણાવ્યું હતું કે વપરાશકર્તા ડેટા શેર કરવામાં આવશે નહીં. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય નાગરિકોના અધિકારો સાથે કોઈપણ સમાધાન અસ્વીકાર્ય છે. બેન્ચે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કંપનીઓ આ સંદર્ભમાં સ્પષ્ટ અને લેખિત ખાતરી આપવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તેમની અરજીઓ ફગાવી શકાય છે. કોર્ટનું વલણ દર્શાવે છે કે ડેટા સુરક્ષા અને ડિજિટલ ગોપનીયતાને હવે મૂળભૂત અધિકારો તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે WhatsApp ની ગોપનીયતા નીતિની ભાષા અને માળખા સામે પણ સખત વાંધો ઉઠાવ્યો. CJI એ જણાવ્યું કે આ નીતિ એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે કે સામાન્ય વ્યક્તિ અથવા ઓછું શિક્ષિત વ્યક્તિ તેને સરળતાથી સમજી શકતો નથી. ઉદાહરણો ટાંકીને, તેમણે પૂછ્યું કે એક ગરીબ વૃદ્ધ મહિલા, રસ્તાની બાજુમાં વિક્રેતા, અથવા ફક્ત પ્રાદેશિક ભાષા જાણતો વપરાશકર્તા કંપનીની શરતો અને ઇરાદાઓને કેવી રીતે સમજી શકશે. કોર્ટે જણાવ્યું કે જાણકાર સંમતિ અને ગોપનીયતાનો અધિકાર સર્વોપરી છે, અને કોઈપણ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ બંધારણના દાયરામાં કાર્ય કરવું જોઈએ.
સોલિસિટર જનરલ (SG) તુષાર મહેતાએ કહ્યું, “જેમ તમે કહ્યું છે, મારા ડેટાનું નાણાકીય મૂલ્ય છે.” ન્યાયાધીશ બાગચીએ DPDP કાયદાના સંદર્ભમાં આ પ્રશ્ન કર્યો. તેમણે પૂછ્યું કે જો કોઈ નિશ્ચિત કિંમત ન હોય તો વ્યક્તિગત ડેટાનો ઉપયોગ અને શેરિંગ કેવી રીતે ન્યાયિક રીતે વાજબી ઠેરવી શકાય. બેન્ચે એમ પણ કહ્યું કે ડેટાના દરેક ભાગનું એક મૂલ્ય હોય છે, અને પ્લેટફોર્મ ટ્રેન્ડ્સ, લક્ષિત જાહેરાતો અને મુદ્રીકરણ માટે ડેટાનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરે છે તેની તપાસ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
દેશભરના સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો
Published On - 1:35 pm, Tue, 3 February 26