
ગણેશ ચતુર્થી પર ઘરમાં ગણપતિ સ્થાપના કરવા માટે લોકોમાં વિશેષ ઉત્સાહ હોય છે. આ વખતે બજારમાંથી મૂર્તિ ખરીદવાને બદલે તમે ઘરે જ માટીમાંથી ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણેશજીની નાની પ્રતિમા બનાવી શકો છો. આ માટે તમે ચીકણી માટી (ક્લે) નો ઉપયોગ કરી શકો છો. આ DIY રીત બાળકો અને પરિવાર સાથે મળીને મૂર્તિ તૈયાર કરવાનો ઉત્તમ વિકલ્પ છે. નિષ્ણાતોના મતે, કુદરતી માટીમાંથી બનેલી મૂર્તિ પર્યાવરણની દ્રષ્ટિએ પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ (POP) ની મૂર્તિ કરતાં વધુ શ્રેષ્ઠ અને સુરક્ષિત છે.
મૂર્તિ બનાવવા માટે ચીકણી માટી, થોડું પાણી, નાળિયેરનું તેલ અને જરૂર મુજબ એક્રેલિક રંગો રાખો. માટીમાં થોડું પાણી ઉમેરીને તેને સારી રીતે ગૂંથી લો. જ્યારે માટી નરમ થઈ જાય અને સરળતાથી આકાર પકડી શકે તેવી બને, ત્યારે મૂર્તિ બનાવવાનું શરૂ કરો.
સૌપ્રથમ એક પ્લેટ પર માટીનું જાડું પડ લગાવીને બેઝ તૈયાર કરો. તેની ઉપર થોડું નાનું ગોળ પડ બનાવો. એક નાની વાટકી કે ગ્લાસમાં માટી ભરીને વચ્ચે એક નાનો ઉપસેલો ભાગ બનાવી શરીરનો આકાર આપો. આ સિવાય સૂપની ચમચી (Spoon) ની મદદથી પગનો આકાર સરળતાથી આપી શકાય છે.
હવે માટીની પાતળી પટ્ટી બનાવી વસ્ત્રો (ખેસ) અને ગોળ-લાંબી માટી વાળીને માળા તૈયાર કરો. હાથને યોગ્ય આકાર આપી પાણીની મદદથી બંને બાજુ જોડી દો. ચહેરા માટે માટીનો નાનો ગોળો બનાવો અને અંગૂઠાથી હળવું દબાણ આપી આંખોની જગ્યા બનાવો. વચ્ચે માટી લગાવી સૂંઢ બનાવો અને તેના પર હળવી લાઈનો દોરો. ત્યારબાદ કાન અને છેલ્લે પાઘડી તૈયાર કરો.
મૂર્તિ તૈયાર થઈ જાય પછી પાઘડી અને માળાને સાબુદાણા ચોંટાડીને ડેકોરેટ કરી શકો છો. આ રીતે ઘરના સાદા સામાન અને માટીની મદદથી ગણેશ ચતુર્થી માટે સુંદર ઇકો-ફ્રેન્ડલી ગણપતિ તૈયાર થઈ જશે. મૂર્તિ બનાવતી વખતે ધારદાર સાધનોના બદલે સલામત ઘરગથ્થુ વસ્તુઓનો જ ઉપયોગ કરો.