
સાંજના ચાના સમય સાથે જો કંઈક નવું અને ચટપટું ખાવાનું મન હોય, તો લખનૌનો પ્રખ્યાત ગોળ સમોસો એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. પરંપરાગત ત્રિકોણાકાર સમોસાથી અલગ, આ પોટલી સ્ટાઇલ ગોળ સમોસો દેખાવમાં જેટલો સુંદર લાગે છે, ખાવામાં તેટલો જ ક્રિસ્પી અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે. ભારતીય સ્નેક્સની વાત હોય અને સમોસાનું નામ ન આવે, એવું ક્યારેય બની શકે નહીં. પરંતુ દર વખતે એક જ આકારનો ત્રિકોણાકાર સમોસો ખાઈને જો તમારો પરિવાર કંટાળી ગયો હોય, તો હવે કંઈક નવું ટ્રાય કરવાનો સમય આવી ગયો છે. લખનૌનો પ્રખ્યાત ગોળ સમોસો તેના અનોખા આકાર અને અદ્ભુત સ્વાદ માટે ખૂબ જ પસંદ કરવામાં આવે છે.
બહારથી કડક (ક્રિસ્પી) પડ અને અંદર કાજુ-દ્રાક્ષ તથા બાફેલા બટાકા-વટાણાનો ચટપટો મસાલો આ સમોસાને દરેક બાઇટમાં શાહી સ્વાદ આપે છે. પ્રખ્યાત શેફ પૂનમ દેવનાનીએ આ પરંપરાગત લખનવી રેસિપીને ખૂબ જ સરળ રીતે રજૂ કરી છે. આ સમોસા બનાવવાની ખાસ વાત એ છે કે તેને તૈયાર કરવામાં માત્ર 30 મિનિટનો જ સમય લાગે છે.
એક મોટા વાસણમાં 1/2 કપ ઘઉંનો લોટ અને 1/2 કપ ઝીણી સૂજી (રવો) લો. તેમાં સ્વાદ મુજબ મીઠું, અજમો અને 1/4 કપ દેશી ઘી અથવા તેલ ઉમેરો. આ બધી વસ્તુઓને બરાબર મિક્સ કર્યા પછી, થોડું થોડું પાણી ઉમેરીને કડક (ટાઇટ) લોટ બાંધી લો. આ બાંધેલા લોટને ઢાંકીને 10 થી 15 મિનિટ માટે સેટ થવા માટે મૂકી દો.
મસાલો તૈયાર કરવા માટે મિક્સર જારમાં 1 નાની ચમચી વરિયાળી, આખા ધાણા, 1/2 નાની ચમચી જીરૂ, 2-3 લીલા મરચાં, 2-3 લાલ મરચાં, આદુ અને 1 મોટો ચમચો લીંબુનો રસ મિક્સ કરો. પાણી ઉમેર્યા વગર આ બધી વસ્તુઓને દરદરી પીસી લો. આ પીસેલો મસાલો જ સમોસાને અસલી લખનવી સ્વાદ આપે છે.
કડાઈમાં થોડું તેલ ગરમ કરો અને તેમાં એક ચપટી હીંગ તથા તૈયાર કરેલો દરદરો મસાલો નાખીને સાંતળો. ત્યારબાદ કશ્મીરી લાલ મરચું, હળદર, જીરા પાવડર, ધાણા પાવડર, સંચળ (કાળું મીઠું), સાદું મીઠું અને આમચૂર પાવડર ઉમેરો. પછી 1 કપ બાફેલા લીલા વટાણા અને 4 મોટા બાફેલા બટાકા મેશ કરીને ઉમેરો. છેલ્લે લીલા ધાણા અને હળવા સાંતળેલા કાજુ-દ્રાક્ષ ઉમેરીને મિશ્રણને બરાબર મિક્સ કરી લો અને ઠંડું થવા દો.
બાંધેલા લોટમાંથી નાની-નાની લુઈ (ગુલ્લા) બનાવો અને તેને પૂરીની જેમ ગોળ વણી લો. વણેલી પૂરીને વચ્ચેથી કાપીને બે અડધા ભાગ કરી લો. હવે કાપેલા ભાગ પર તૈયાર કરેલું બટાકા-વટાણાનું સ્ટફિંગ ભરો. ત્યારબાદ કિનારીઓને ઉપરની તરફ એકસાથે ભેગી કરીને વાળો અને પોટલી કે ગોળ આકાર આપીને બરાબર સીલ કરી દો.
કડાઈમાં મધ્યમ ગરમ તેલ તૈયાર કરો. હવે તૈયાર કરેલા ગોળ સમોસાને ધીમા તાપે ત્યાં સુધી તળો જ્યાં સુધી તે સુવર્ણ (ગોલ્ડન) અને એકદમ ક્રિસ્પી ન થઈ જાય. જો તમે ઓછું તેલ ખાવાનું પસંદ કરતા હોવ, તો આ સમોસાને બેક અથવા એર ફ્રાય પણ કરી શકો છો.
ગરમા-ગરમ ગોળ સમોસાને પ્લેટ કે દોનામાં કાઢો. તેને વચ્ચેથી થોડા તોડીને ઉપરથી દહીં, લીલી ચટણી, મીઠી આમલીની ચટણી અને કાપેલા કાંદા નાખીને લખનવી ચાટ સ્ટાઇલમાં પીરસો. સાંજના ચાના નાસ્તા સાથે આ ઝટપટ બનતી ડિશ બાળકો અને વડીલો તમામ લોકોને ખૂબ જ પસંદ આવશે.