
ભારતમાં, ધારાસભ્યોની ચૂંટણીઓ ઘણીવાર સ્થાનિક મુદ્દાઓ પર લડવામાં આવે છે. એક બંધ ગટર. પાણીની પાઇપલાઇન જે ક્યારેય ન નાખવામાં આવી હોય. દર ચોમાસામાં પાણી ભરાતો રસ્તો.મતદારો આ જ કારણોસર તેમના ઉમેદવારો પસંદ કરે છે, અને તે સંપૂર્ણપણે વાજબી છે. આ સમસ્યાઓ રોજિંદા જીવનને સીધી અસર કરે છે.પરંતુ તે ગટર અને મતદાન વચ્ચે ક્યાંક, કંઈક બીજું પણ છે, કંઈક ઘણું મોટું અને ઓછું ચર્ચામાં આવે છે.
એક ધારાસભ્યનું સૌથી સ્પષ્ટ કાર્ય તેમની રાજ્ય વિધાનસભાની અંદર થાય છે. તેઓ બંધારણ દ્વારા રાજ્યોને અનામત રાખવામાં આવેલા વિષયો, જેમ કે પોલીસ, કૃષિ, જાહેર આરોગ્ય અને જમીન પર કાયદો બનાવે છે. તેઓ મંત્રીઓને પ્રશ્નો પૂછે છે, રાજ્યના બજેટ પર ચર્ચા કરે છે અને વિધાનસભામાં તેમની સંખ્યાના આધારે, નક્કી કરે છે કે કોણ મુખ્યમંત્રી બને છે અથવા કોણ રહેતું નથી.આ બધું અપેક્ષિત છે. મોટાભાગના લોકોને આશ્ચર્ય થાય છે તે કંઈક અલગ છે.
ભારતમાં દરેક ધારાસભ્ય દેશના રાષ્ટ્રપતિને ચૂંટાતી ચૂંટણી કોલેજના સભ્ય પણ છે. દરેક ચૂંટાયેલા સાંસદ પણ આ કોલેજનો ભાગ છે. જ્યારે ભારત નવા રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી કરે છે, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકો સીધા મતદાન કરતા નથી. તેના બદલે, તેમના ધારાસભ્યો અને સાંસદો તેમના મતદાન કરે છે, બંધારણ દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક રચાયેલી એક પ્રણાલીમાં રાષ્ટ્રપતિને રાષ્ટ્રીય મતદાનને બદલે દરેક રાજ્ય અને સંસદના બંને ગૃહોના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પ્રત્યે જવાબદાર બનાવવા માટે.આ તે સ્થાન છે જ્યાં વાત ખરેખર રસપ્રદ બને છે. દરેક ધારાસભ્યના મતનું મૂલ્ય સમાન હોતું નથી.
દરેક ધારાસભ્યના મતને એક ચોક્કસ સંખ્યાત્મક મૂલ્ય સોંપવામાં આવે છે, જે તેમના રાજ્યની વસ્તી અને તે વિધાનસભામાં કુલ ધારાસભ્યોની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. તાજેતરની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં, ઉત્તર પ્રદેશના ધારાસભ્યનો મત 208 હતો. સિક્કિમના ધારાસભ્યનો મત ફક્ત 7 હતો. તેની તુલનામાં, એક સાંસદનો મત 700 હતો, પછી ભલે તે ગમે તે રાજ્યમાંથી ચૂંટાયો હોય.
આટલો તફાવત શા માટે? મોટી વસ્તી અને સમાન સંખ્યામાં વિધાનસભા બેઠકો ધરાવતા રાજ્યોમાં, દરેક ધારાસભ્યના મત મહત્વનો છે. જેથી રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી કરતી વખતે મોટી વસ્તીનો અવાજ ઓછો ન થાય, ભલે દરેક રાજ્ય પોતાની વિધાનસભા અને પોતાનો અવાજ જાળવી રાખે. આ પસંદગી નહીં, પરંતુ સંતુલન માટેનું સૂત્ર છે, અને તે 1971 ની વસ્તી ગણતરીના ડેટા પર આધારિત છે. જેથી જે રાજ્યોએ પછીના દાયકાઓમાં સફળતાપૂર્વક તેમની વસ્તી વૃદ્ધિ ધીમી કરી છે તેમને મૌન નુકસાન ન સહન કરવું પડે.
વિચાર કરો કે લખનૌ કે ગંગટોકના મતદાતા માટે આનો શું અર્થ થાય છે. બંનેમાંથી કોઈ પણ ક્યારેય રાષ્ટ્રપતિનું મતદાન કરતું નથી. પરંતુ તેમણે જે વ્યક્તિને તેમની શેરીનું સમારકામ કરાવવા અથવા વિધાનસભામાં આરોગ્ય યોજના પસાર કરાવવા માટે પસંદ કરી છે તે દર પાંચ વર્ષે એક મોટા નિર્ણયનો પક્ષ પણ છે. રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં કોણ કબજો કરશે તે નક્કી કરવાનો નિર્ણય.
આ કોઈ નાની ઔપચારિકતા નથી, જે બંધારણના કોઈ ખૂણામાં દફનાવવામાં આવે છે. આ ભારતીય લોકશાહીનો ખરેખર કાર્યાત્મક ભાગ છે, જે દરેક રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ચુપચાપ પુનરાવર્તિત થાય છે, અને મોટાભાગના નાગરિકો ક્યારેય તેને તેમના પોતાના સ્થાનિક મતના સંબંધમાં ધ્યાનમાં લેતા નથી.
આનો અર્થ એ નથી કે, સ્થાનિક મુદ્દાઓ મહત્વપૂર્ણ નથી, અથવા મતદારો તેમની શેરીની કાળજી લેવા માટે ખોટા છે. તેમના ઘરની નજીક ભરાયેલ ગટર બાજુમાં રહેતા પરિવાર માટે કોઈ નાની બાબત નથી. પરંતુ એક ધારાસભ્ય એક જ પદ પર બે સંપૂર્ણપણે અલગ જવાબદારીઓ સંભાળે છે. એક જે તેમના મતવિસ્તારની સીમા પર સમાપ્ત થાય છે, અને બીજી જે સીધી ભારતના રાષ્ટ્રપતિ સુધી પહોંચે છે.મોટાભાગના ચૂંટણી પ્રચાર ફક્ત પ્રથમ પ્રકાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. બીજાનો લગભગ ક્યારેય ઉલ્લેખ કરવામાં આવતો નથી.કદાચ કારણ સરળ છે. તમે ભરાયેલા ગટર તરફ નિર્દેશ કરી શકો છો. પરંતુ દર પાંચ વર્ષે બંધ પ્રક્રિયામાં નાખવામાં આવતા ઇલેક્ટોરલ કોલેજના મતને તે જ રીતે બતાવી શકાતા નથી.
આગલી વખતે જ્યારે તમારા રાજ્યમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ હોય, ત્યારે એ યાદ રાખવું યોગ્ય છે કે, તમે ફક્ત તમારી શેરી સુધારવા માટે કોઈને ચૂંટતા નથી. તમે પ્રક્રિયાના એક નાના પરંતુ મહત્વપૂર્ણ ભાગમાં પણ ભાગ લઈ રહ્યા છો. જે આખરે નક્કી કરે છે કે સમગ્ર દેશના રાષ્ટ્રપતિ કોણ બનશે.આ મતદાન પ્રત્યેનો એક વિચિત્ર અભિગમ છે. જે મોટાભાગના લોકો ફક્ત એક જ રસ્તાને ધ્યાનમાં રાખીને આપે છે.
સ્ત્રોતો: PRS લેજિસ્લેટિવ રિસર્ચ, “ભારત તેના આગામી રાષ્ટ્રપતિને કેવી રીતે પસંદ કરશે”; હકીકતમાં, “ભારતના રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે એક ડમીઝ માર્ગદર્શિકા”; ભારતનું બંધારણ, કલમ 54, અને રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી અધિનિયમ, 1952; 84મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, 2001, જે 1971ની વસ્તી ગણતરીના ડેટાના ઉપયોગ સાથે સંબંધિત છે.