Breaking News: ઈરાન બાદ હવે અમેરિકાએ હોર્મુઝ પર કરી નાકાબંધી, ટ્રમ્પે કહ્યુ એકપણ જહાજને આવવા-જવા નહીં દઈએ
ઈસ્લામાબાદ શાંતિ સંમેલન નિષ્ફળ રહેતા ટ્રમ્પે હોર્મુઝમાં જહાજો રોકવાનો આદેશ આપ્યો. જહાજોની અવરજવર બંધ થવાથી, તેલના ભાવમાં થશે ભડાકો? ઈરાનના પરમાણુ પ્રોગ્રામ મુદ્દે દુનિયામાં ખળભળાટ. જાણો ભારત પર શું થશે અસર.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો તણાવ હવે ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલેલી 20 કલાકની મેરેથોન શાંતિ મંત્રણાઓ કોઈ પણ પરિણામ વગર નિષ્ફળ રહી છે. આ નિષ્ફળતા બાદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વને ચોંકાવી દેતું મોટું એલાન કર્યું છે. ટ્રમ્પે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ માં જહાજોની નાકેબંધી કરવાની જાહેરાત કરી છે, જેનાથી વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય અને વેપાર પર મોટું જોખમ ઉભું થયું છે.
સમુદ્રમાં બિછાવેલી બારૂદી સુરંગો અને ટ્રમ્પની ચેતવણી
ટ્રમ્પે અમેરિકી નૌસેનાને તાત્કાલિક અસરથી હોર્મુઝમાં પ્રવેશતા અથવા ત્યાંથી બહાર નીકળતા તમામ જહાજોને રોકવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ટ્રમ્પનો સૌથી મોટો આરોપ છે કે ઈરાન આ આંતરરાષ્ટ્રીય જળક્ષેત્રમાં જહાજો પાસેથી ગેરકાયદેસર ‘ટોલ’ વસૂલી રહ્યું છે, જેને તેમણે ‘જબરન વસૂલાત’ ગણાવી છે. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ ઈરાની સૈનિક અમેરિકી જહાજો પર ગોળીબાર કરશે, તો તેને ‘નરકમાં મોકલી દેવામાં આવશે’. સમુદ્રમાં બિછાવેલી બારૂદી સુરંગો (માઈન્સ) ને કારણે જહાજ માલિકો પહેલેથી જ ફફડાટમાં છે, અને હવે અમેરિકાની આ નાકેબંધીથી સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે.
શા માટે નિષ્ફળ રહી ઈસ્લામાબાદ મંત્રણા?
ઈસ્લામાબાદમાં જેડી વેન્સ અને ઈરાની નેતાઓ વચ્ચે લાંબી ચર્ચા ચાલી હતી. ઘણા મુદ્દાઓ પર સહમતી બની હોવા છતાં, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર પેચ ફસાયો હતો. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહી દીધું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન પોતાના પરમાણુ હથિયાર બનાવવાના પ્લાન પર રોક નહીં લગાવે, ત્યાં સુધી કોઈ પણ સમજૂતી શક્ય નથી. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતા પહેલેથી જ નબળી પડી ગઈ છે અને હવે નાકેબંધી દ્વારા તેની આર્થિક કમર તોડવામાં આવશે.
ભારત અને વિશ્વ પર શું થશે અસર?
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ વિશ્વનો સૌથી મહત્વનો તેલ માર્ગ છે. જો અહીં નાકેબંધી થાય, તો ભારત જેવા દેશો માટે તેલની આયાત મોંઘી થઈ શકે છે અને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ભડકો થઈ શકે છે. ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યા છે કે આ નાકેબંધી અભિયાનમાં અન્ય શક્તિશાળી દેશો પણ જોડાઈ શકે છે. શું આ સંઘર્ષ ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત છે? તે સવાલ અત્યારે આખા વિશ્વને સતાવી રહ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ઈરાન આ નાકેબંધીનો જવાબ કેવી રીતે આપે છે અને શું આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ સંકટને ટાળી શકશે.
