અમેરિકાના ઈતિહાસનું એ ‘કાળું પાનું’: જ્યારે ઈરાને 444 દિવસ સુધી સુપરપાવરને ઘૂંટણિયે લાવી દીધું હતું!
ટ્રમ્પ ભલે ઈરાનને તબાહ કરવાની ધમકી આપે, પણ ઈતિહાસ કંઈક અલગ જ વાર્તા કહે છે. 1979માં જ્યારે અમેરિકાએ પોતાના બંધકોને છોડાવવા ગુપ્ત મિશન મોકલ્યું, ત્યારે રણની રેતીમાં અમેરિકી સૈનિકો અને વિમાનોનો કચ્ચરઘાણ નીકળી ગયો હતો. વાંચો, અમેરિકાની એ સૌથી મોટી હારની અત્યાર સુધીની અજાણી વિગતો.
હાલમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધની જ્વાળાઓ ચરમસીમા પર છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દાવો કરી રહ્યા છે કે તેઓ ઈરાનને નેસ્તનાબૂદ કરી દેશે, પરંતુ ઈરાની મીડિયાએ 1979ના એક નિષ્ફળ અમેરિકી મિશનની તસવીરો શેર કરીને અમેરિકાના જખમ પર મીઠું ભભરાવ્યું છે. આ એ સમય હતો જ્યારે અમેરિકા જેવી મહાસત્તા 444 દિવસ સુધી લાચાર બનીને જોતી રહી હતી.
શું હતી 1979ની એ ઘટના?
4 નવેમ્બર, 1979ના રોજ તેહરાન સ્થિત અમેરિકી દૂતાવાસ પર ઉગ્રવાદી વિદ્યાર્થીઓએ કબજો કરી લીધો અને 52 અમેરિકી રાજદ્વારીઓને બંધક બનાવી લીધા. આખી દુનિયા સ્તબ્ધ હતી. બંધકોને છોડાવવા માટે તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ જિમી કાર્ટરે એક ગુપ્ત સૈન્ય ઓપરેશનને મંજૂરી આપી, જેનું નામ હતું ‘ઓપરેશન ઈગલ ક્લો’.
રણની રેતીમાં અમેરિકાનો ‘ફ્લોપ શો’:
આ ઓપરેશન અમેરિકા માટે કલંક સાબિત થયું. અમેરિકાએ 6 હર્ક્યુલસ C-130 વિમાનો અને 8 હેલિકોપ્ટરો સાથે ઈરાનના રણમાં ઉતરાણ કર્યું હતું. પ્લાન મુજબ, સૈનિકોએ ત્યાંથી ટ્રકો દ્વારા તેહરાન જવાનું હતું. પરંતુ કુદરતને કંઈક અલગ જ મંજૂર હતું. ભયાનક રેતીના તોફાનો અને વિમાનોની અંદરોઅંદર ટક્કરને કારણે આ મિશન ખરાબ રીતે નિષ્ફળ ગયું. અમેરિકાએ પોતાના 8 સૈનિકો ગુમાવ્યા અને 4 હેલિકોપ્ટર ઈરાનમાં જ છોડીને ભાગવું પડ્યું.
પરિણામ: સત્તા પરિવર્તન અને શરમજનક હાર
આ નિષ્ફળતાની જવાબદારી જિમી કાર્ટરે લેવી પડી અને તેઓ ચૂંટણી હારી ગયા. નવા રાષ્ટ્રપતિ રોનાલ્ડ રીગને શપથ લીધા ત્યારે જઈને આ બંધકો મુક્ત થયા. ઈરાને અત્યારે ફરી એ જ જૂની તસવીરો જાહેર કરીને અમેરિકાને તેની તાકાતની યાદ અપાવી છે.
હાલની સ્થિતિમાં પણ ઈરાને અમેરિકી વિમાન તોડી પાડીને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે પોતાની સીમાઓની રક્ષા કરવા માટે આજે પણ સક્ષમ છે. શું ટ્રમ્પ આ ઈતિહાસમાંથી પાઠ ભણશે કે ફરી એકવાર સંઘર્ષની આગમાં કૂદશે? એ તો સમય જ કહેશે.
