
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યું છે. અહેવાલો મુજબ, બંને દેશો વચ્ચે વચગાળાના પરમાણુ કરારને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ હવે નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. આ સંભવિત કરાર સાથે ₹28 લાખ કરોડના રોકાણ અને પાકિસ્તાનની સંભવિત ભૂમિકાને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, જો પરમાણુ કરાર સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થાય તો અમેરિકા ઈરાનમાં અંદાજે 300 અબજ ડોલર, એટલે કે લગભગ ₹28 લાખ કરોડનું રોકાણ કરી શકે છે. આ રોકાણ મુખ્યત્વે તેલ, ગેસ અને માળખાગત વિકાસ જેવા ક્ષેત્રોમાં થવાની શક્યતા છે.
અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે આ પ્રસ્તાવ અગાઉ ઓમાનમાં યોજાયેલી વાટાઘાટો દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. લાંબા સમયથી આર્થિક પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહેલું ઈરાન વિદેશી મૂડીરોકાણ દ્વારા પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા માંગે છે.
સાઉદી મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, પ્રસ્તાવિત વચગાળાના કરારમાં પાકિસ્તાનને ગેરંટર દેશ તરીકે સામેલ કરવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે. માનવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાન બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
જોકે અત્યાર સુધી ઈરાન અને પાકિસ્તાન તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ મેહર ન્યૂઝ એજન્સીએ પાકિસ્તાની સૂત્રોના હવાલાથી જણાવ્યું છે કે આ કરાર અંગેની ચર્ચાઓ નોંધપાત્ર રીતે આગળ વધી રહી છે.
અહેવાલો મુજબ, સંભવિત કરાર હેઠળ ઈરાન 30 દિવસની અંદર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો મૂકવા માટે સંમત થઈ શકે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે, જ્યાંથી દરરોજ લાખો બેરલ ક્રૂડ ઓઈલનું પરિવહન થાય છે.
કરાર અનુસાર, આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજો પર કોઈ વધારાના પ્રતિબંધો અથવા ટોલ લાગુ કરવામાં આવશે નહીં. તેના બદલામાં, ઈરાનને વિદેશમાં જપ્ત કરાયેલા પોતાના ભંડોળનું વળતર મળી શકે છે. અહેવાલો મુજબ આ ભંડોળ હાલમાં કતારમાં રાખવામાં આવ્યું છે.
રિપોર્ટ્સમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઈરાને પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં તેવી ખાતરી આપી છે. જોકે, હાલમાં તેની પાસે રહેલા સમૃદ્ધ યુરેનિયમના જથ્થા અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી.
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે જો આ કરાર સફળ થાય છે તો તે માત્ર મધ્ય પૂર્વમાં જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ તણાવ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં સ્થિરતા આવવાની અને ઊર્જા ક્ષેત્રને રાહત મળવાની શક્યતા પણ વધશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પાકિસ્તાનની સંભવિત ભૂમિકા આ કરારને વધુ ચર્ચાસ્પદ અને મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.