Breaking News: અમેરિકા-ઈઝરાયેલ પર સીઝફાયર તોડવાનો આરોપ, ઈરાને ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ ફરી બંધ કર્યો હોવાનો દાવો
પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ પર સીઝફાયરના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવીને ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગ 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ'ને બંધ કરી દીધો હોવાનો દાવો કર્યો છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ફરી એકવાર વધતો જોવા મળી રહ્યો છે. ઈરાનની ટોચની સંયુક્ત સૈન્ય કમાન ખાતમ અલ-અંબિયા સેન્ટ્રલ હેડક્વાર્ટર દ્વારા દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે, તેણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની) ને જહાજોની અવરજવર માટે બંધ કરી દીધી છે.
ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી મેહરના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ પર સીઝફાયર એગ્રીમેન્ટ (યુદ્ધવિરામ કરાર) ના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવતા આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
ઈરાને આપી ‘ચેતવણી’
રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાને આને પોતાની પ્રતિક્રિયાનું “પ્રથમ પગલું” ગણાવ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે, જો કથિત આક્રમક પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રહેશે, તો આગળ વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવી શકે છે. જો કે, આ દાવાની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ શકી નથી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
શું છે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને કેમ છે મહત્વની?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક, કુવૈત, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને ઇરાન જેવા અગ્રણી તેલ ઉત્પાદક દેશોનું ક્રૂડ ઓઇલ (કાચું તેલ) આ જ જળમાર્ગ દ્વારા વૈશ્વિક બજારો સુધી પહોંચે છે. આ જ કારણ છે કે, આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારનો તણાવ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર ખરેખર ખોરવાય છે, તો ક્રૂડ ઓઇલનો સપ્લાય પ્રભાવિત થઈ શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતોમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.
સીઝફાયર ઉલ્લંઘનનો ‘આરોપ’
મેહરના રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાનની સૈન્ય કમાનનો આક્ષેપ છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે સીઝફાયર એગ્રીમેન્ટ હેઠળ આપેલા વચનોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આના જવાબમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ઈરાને એમ પણ કહ્યું છે કે, આ માત્ર પ્રારંભિક પ્રતિક્રિયા છે અને જો “આક્રમકતા” ચાલુ રહેશે, તો આગળના પગલાં લેવામાં આવશે. જો કે, ઈરાને કથિત ઉલ્લંઘનો અંગેની વિગતવાર માહિતી જાહેર કરી નથી.
તેલ બજાર પર શું અસર થશે?
ઊર્જા બજાર માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અત્યંત સંવેદનશીલ વિસ્તાર છે. વિશ્વના તેલ નિકાસનો લગભગ પાંચમો ભાગ આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. આવી સ્થિતિમાં અહીં કોઈપણ પ્રકારની અડચણ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન પર અસર કરી શકે છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, જો આ સ્થિતિ લાંબી ચાલશે, તો બ્રેન્ટ ક્રૂડ અને અન્ય બેન્ચમાર્ક તેલની કિંમતોમાં તેજી આવી શકે છે.
