Breaking News : રશિયન તેલ અંગે જયશંકરનું મોટું નિવેદન, ભારતના નિર્ણયથી અમેરિકા સહિત પશ્ચિમી દેશોમાં ચર્ચા

ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધો તથા રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવી છે. યુક્રેન યુદ્ધ બાદ ભારતે રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ મુદ્દે અમેરિકા સહિત પશ્ચિમી દેશો તરફથી ભારત પર સતત દબાણ જોવા મળ્યું છે. જોકે, ભારતે પોતાના ઊર્જા હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને રશિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવાનો સંકેત આપ્યો છે.

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે રશિયન તેલ અંગે ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ કરતાં કહ્યું છે કે બાહ્ય દબાણ છતાં ભારત મોસ્કો સાથેના સંબંધોને જાળવી રાખવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વિદેશ મંત્રાલયની સલાહકાર સમિતિની બેઠક દરમિયાન ભારતની રશિયા પર ક્રૂડ ઓઇલ માટેની નિર્ભરતા, યુક્રેન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં મોટો વધારો

યુક્રેન યુદ્ધ પહેલાં ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો ખૂબ ઓછો હતો. એક સમયે ભારતીય ઓઇલ બાસ્કેટમાં રશિયન ક્રૂડનો હિસ્સો 2 ટકાથી પણ ઓછો હતો. જોકે, યુદ્ધ બાદ પશ્ચિમી દેશો દ્વારા રશિયન તેલ પર પ્રતિબંધો અને વૈશ્વિક બજારમાં બદલાયેલા સપ્લાય પેટર્ન વચ્ચે ભારતે રશિયા પાસેથી સસ્તા ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીમાં વધારો કર્યો.

બેઠક દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો આશરે 52 ટકા સુધી પહોંચ્યો હોવાનું જણાવાયું હતું. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે પરંપરાગત તેલ સપ્લાયરો પાસેથી પુરવઠા પર અસર પડતી હોવાના કારણે પણ રશિયા ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા ભાગીદાર બન્યું છે.

યુરોપ પણ રશિયન ઊર્જા પર નિર્ભર

ચર્ચા દરમિયાન એ મુદ્દો પણ સામે આવ્યો કે યુક્રેન યુદ્ધ ચાલુ હોવા છતાં કેટલાક યુરોપિયન દેશો પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે રશિયા પાસેથી ચોક્કસ ઊર્જા ઉત્પાદનોની આયાત ચાલુ રાખી રહ્યા છે. ભારતનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારની વાસ્તવિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાના રાષ્ટ્રીય હિત મુજબ ઊર્જા ખરીદીના નિર્ણયો લેવા જરૂરી છે.

ભારતે અનેક વખત સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ભારતીય ગ્રાહકો અને અર્થતંત્ર માટે ઊર્જાની સુરક્ષા જાળવવાનો છે. વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ અને પુરવઠામાં અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત માટે સસ્તા અને સ્થિર ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે.

યુક્રેન મુદ્દે ભારતનું વલણ શું છે?

જયશંકરે બેઠક દરમિયાન યુક્રેન સંઘર્ષ અંગે પણ ભારતનું વલણ રજૂ કર્યું હતું. ભારત સતત કહી રહ્યું છે કે યુદ્ધનો ઉકેલ વાતચીત અને રાજદ્વારી દ્વારા શોધવો જોઈએ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન તેમજ યુક્રેનના નેતૃત્વ સાથે પણ વાતચીત કરી ચૂક્યા છે.

ભારતનો પ્રયાસ રશિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવાની સાથે યુક્રેન સંઘર્ષના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ માટે રાજદ્વારી પ્રયાસોને સમર્થન આપવાનો રહ્યો છે. ભારતે બંને પક્ષો વચ્ચે સંવાદ અને કૂટનીતિને આગળ વધવાનો માર્ગ ગણાવ્યો છે.

જયશંકરે X પર શું કહ્યું?

જયશંકરે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પરની એક પોસ્ટમાં ભારત-રશિયા સંબંધો અંગે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, કનેક્ટિવિટી, સંસ્કૃતિ અને લોકો વચ્ચેના સંબંધો સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં વ્યાપક જોડાણ છે. તેમણે યુક્રેન સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે સંવાદ અને રાજદ્વારીને ભારતના સક્રિય સમર્થનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

આ બેઠકમાં રશિયન તેલની આયાત કરતા દેશો પર 100 ટકા ટેરિફ લાદવાના અમેરિકાના પ્રસ્તાવ અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. સાંસદોએ આવા સંભવિત પગલાની ભારત-રશિયા વેપાર અને ઊર્જા સંબંધો પર થનારી અસર અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.

બેઠકમાં કોંગ્રેસના સાંસદ મનીષ તિવારી, મુકુલ વાસનિક અને ગુરજીત ઔજલા, ભાજપના સાંસદ વિનોદ તાવડે, વિક્રમજીત સાહની અને કે. સુધાકર, એઆઈટીસીના સાંસદ બાબુલ સુપ્રિયો તથા સીપીએમના સાંસદ પી. સંતોષ કુમાર સહિતના સભ્યો હાજર રહ્યા હતા.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે ભારતે ફરી એકવાર સંકેત આપ્યો છે કે તેની વિદેશ નીતિ અને ઊર્જા સુરક્ષાના નિર્ણયો મુખ્યત્વે દેશના રાષ્ટ્રીય હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવશે. રશિયા સાથેના સંબંધો, ક્રૂડ ઓઇલની આયાત અને યુક્રેન સંઘર્ષને લઈને ભારતનું સંતુલિત વલણ આગામી સમયમાં પણ વૈશ્વિક રાજદ્વારીમાં મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની રહેશે.