
પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશો પર એલપીજી માટેની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ભારત અમેરિકા પાસેથી વધુ આયાત કરવા વિચારણા કરી રહ્યું છે. ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, ભારત વર્ષ 2027માં અન્ય દેશોમાંથી ખરીદવામાં આવતા એલપીજીમાંથી ચોથા ભાગનો (25%) એલપીજી અમેરિકા પાસેથી આયાત કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. અહેવાલમાં સૂત્રોના હવાલેથી માહિતી આપવામાં આવી છે કે ભારતની સરકારી રિફાઇનર્સ ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ આગામી એક-બે મહિનામાં વર્ષ 2027માં અમેરિકાથી એલપીજી સપ્લાય માટે ટેન્ડર જારી કરી શકે છે.
સૂત્રોએ રોયટર્સને એ પણ જણાવ્યું કે સોર્સિંગ અંગે વાતચીત કરવા માટે આ કંપનીઓનું એક પ્રતિનિધિમંડળ આગામી મહિને અમેરિકા જઈ શકે છે. સૂત્રો દ્વારા આપવામાં આવેલી આ માહિતીની પુષ્ટિ માટે રોયકર્સે તેલ મંત્રાલય અને ત્રણેય કંપનીઓને ઈ-મેલ કર્યો હતો, પરંતુ કોઈ જવાબ આવ્યો નહોતો.
ભારતે નિકટના ભવિષ્યમાં અમેરિકા પાસેથી ઊર્જાની ખરીદી 10 અબજ ડોલરથી વધારીને 25 અબજ ડોલર કરવાનું વચન આપ્યું છે. બંને દેશો વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને 500 અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવા માટે સહમત થયા છે. અહેવાલ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયામાંથી ગેસનો પુરવઠો ખોરવાયા બાદ ભારતે અમેરિકા અને અન્ય દેશો પાસેથી એલપીજીની ખરીદી ઝડપી બનાવી દીધી છે. જૂન મહિનામાં પહેલીવાર ભારતે અમેરિકા પાસેથી દસ લાખ ટનથી વધુ એલપીજી આયાત કર્યો હતો. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે અમેરિકા પાસેથી થનારી આ એલપીજી આયાત ભારતના વર્ષ 2026ના વાર્ષિક કરાર (2.2 મિલિયન ટન)ના નક્કી કરેલા લક્ષ્યાંક કરતાં પણ વધુ હોઈ શકે છે.
સરકારી આંકડા અનુસાર, જાન્યુઆરીથી જૂન 2026 વચ્ચે ભારતમાં એલપીજીનો વપરાશ અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 8% ઓછો રહ્યો હતો. તે જ સમયે, એલપીજીની આયાત પણ લગભગ 28% ઘટીને આશરે 75 લાખ ટન રહી ગઈ હતી. એક સૂત્રએ જણાવ્યું કે ઓછો પુરવઠો મળવાના કારણે આ વર્ષે 2026માં ભારતમાં એલપીજીનો કુલ વપરાશ ઘટીને આશરે 3 કરોડ ટન રહી શકે છે.
જોકે, આગામી વર્ષે ભારતની એલપીજી જરૂરિયાત વધીને લગભગ 3.1 કરોડ ટન સુધી પહોંચી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં દેશને આશરે 2 કરોડ ટન એલપીજી વિદેશોમાંથી આયાત કરવો પડી શકે છે. વર્તમાન સમયમાં અમેરિકા પાસેથી ભારતની આયાત આશરે 45-50 અબજ ડોલરની આસપાસ છે. તેથી એ સવાલ ઊભો થવો સ્વાભાવિક છે કે જો વેપારને અનેક ગણો વધારવો હોય, તો અમેરિકા કયા ક્ષેત્રો માટે ભારત પાસેથી તેનું બજાર ખોલાવવા માંગે છે?