
ઈરાનના વધતા પ્રભાવ અને વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય ચેઇન પર ઊભા થયેલા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને હવે ગલ્ફ દેશો નવી દિશામાં વિચારતા થયા છે. વર્ષોથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિર્ભર રહેલો વિશ્વ હવે વિકલ્પોની શોધમાં છે. આ પરિસ્થિતિમાં ભારતનો મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) એક મહત્વપૂર્ણ ગેમ ચેન્જર તરીકે સામે આવી રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાને વધુ સુરક્ષિત અને સતત બનાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
દાયકાઓથી Strait of Hormuz વિશ્વ માટે તેલ પરિવહનનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે. પરંતુ તાજેતરના તણાવોએ તેની નબળાઈ સ્પષ્ટ કરી છે. કોઈપણ નાનું અવરોધ પણ વૈશ્વિક સપ્લાય પર ગંભીર અસર પાડી શકે છે. આ જ કારણે ગલ્ફ દેશો હવે પાઇપલાઇન, રેલવે અને રોડ નેટવર્ક જેવા વિકલ્પો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, જેથી આવનારા સમયમાં સંકટ ટાળી શકાય.
આ બદલાતી પરિસ્થિતિમાં ભારતની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બની રહી છે. વડા પ્રધાન Narendra Modi ના વિઝન હેઠળ IMEC પ્રોજેક્ટ ભારતને મધ્ય પૂર્વ મારફતે યુરોપ સાથે સીધું જોડશે. આ કોરિડોર માત્ર વેપાર માટે નહીં, પણ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને વધુ મજબૂત બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. ઉપરાંત, I2U2 જેવી ભાગીદારીઓ આ સહકારને વધુ ગતિ આપી રહી છે.
આ વચ્ચે Saudi Arabia એ પહેલેથી જ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. તેની પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇન તેલને સીધા લાલ સમુદ્ર સુધી પહોંચાડે છે, જેના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરની નિર્ભરતા ઘટે છે. સાથે જ, Haifa Port મારફતે નવા કનેક્ટિવિટી પ્લાન્સ પણ આગળ વધી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં એક મજબૂત વિકલ્પ બની શકે છે.
વૈશ્વિક રાજનીતિમાં પણ આ મુદ્દો કેન્દ્રસ્થાને આવી ગયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ દેશોને પોતાના ઊર્જા માર્ગો વધુ સુરક્ષિત બનાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો. બીજી તરફ, ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન Benjamin Netanyahu લાંબા ગાળાના ઉકેલ માટે માળખાકીય પરિવર્તનોને મહત્વપૂર્ણ ગણાવે છે.
એકંદરે જોવામાં આવે તો, વૈશ્વિક ઊર્જા વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારોની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. ભારતનો IMEC પ્રોજેક્ટ અને ગલ્ફ દેશોના નવા માર્ગો ભવિષ્યમાં તેલ પુરવઠાને વધુ સુરક્ષિત બનાવશે. આ માત્ર એક પ્રોજેક્ટ નથી, પરંતુ વિશ્વને ઊર્જા સંકટમાંથી બચાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
Middle East tention વચ્ચે અઢી કલાક ચાલી CCSની મહત્વપૂર્ણ બેઠક
Published On - 6:20 pm, Thu, 2 April 26