Breaking News : શું નેતન્યાહૂના 19 વર્ષના રાજકીય યુગનો આવશે અંત? ઇઝરાયલમાં મહાચૂંટણીનું મતદાન
ઇઝરાયલની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિએ આ ચૂંટણી નિષ્પક્ષ અને સરળતાથી યોજાય તે માટે વ્યાપક લોજિસ્ટિક વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકી છે. જેના પર આશરે 690 મિલિયન ઇઝરાયલી શેકેલ (NIS) નો ખર્ચ થયો છે.
આજે, 27 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ ઇઝરાયલના ઇતિહાસની સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાઈ રહી છે. દેશના 73 લાખથી વધુ નોંધાયેલા મતદારો મતદાન મથકો પર પહોંચી રહ્યા છે. જેથી તેઓ નક્કી કરી શકે કે બેન્જામિન નેતન્યાહૂ વડાપ્રધાન તરીકે યથાવત રહેશે કે પછી દેશને નવું નેતૃત્વ મળશે. આ ચૂંટણી માત્ર સામાન્ય રાજકીય મુકાબલો નથી. આ ચૂંટણીને નેતન્યાહૂના રાજકીય ભવિષ્ય અંગેના સીધા જનમતસંગ્રહ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે. સમગ્ર વિશ્વની નજર ઇઝરાયલની ચૂંટણીનાં પરિણામો પર છે. કારણ કે તેના પરિણામો મધ્યપૂર્વના ભૂરાજકારણ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાને લાંબા સમય સુધી અસર કરી શકે છે.
રાજકીય અસ્તિત્વ દાવ પર
વર્તમાન ચૂંટણી બેન્જામિન નેતન્યાહૂ માટે વ્યક્તિગત અને રાજકીય, બંને દૃષ્ટિએ નિર્ણાયક વળાંક છે. જો તેઓ અને તેમનું ગઠબંધન ચૂંટણીમાં હારી જાય, તો તેમણે સત્તા ગુમાવવી પડી શકે છે. તેની સાથે તેમનું રાજકીય વર્ચસ્વ પણ નબળું પડી શકે છે. સત્તા ગુમાવ્યા બાદ તેમના શાસનકાળ દરમિયાન લેવાયેલા નિર્ણયો અંગે જનતા અને ન્યાયતંત્રના વધુ કડક સવાલો ઊભા થઈ શકે છે. ખાસ કરીને 7 ઓક્ટોબર 2023 ના હુમલાઓ સાથે સંકળાયેલી ગુપ્તચર અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાની ગંભીર નિષ્ફળતાઓની તપાસ માટે સ્વતંત્ર રાજ્ય તપાસ પંચની રચનાનો માર્ગ મોકળો થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, નેતન્યાહૂ લાંબા સમયથી ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત કાનૂની કેસો અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણનો સામનો કરી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન પદ પર રહેવું તેમના માટે આ કાનૂની અને રાજકીય પડકારોનો સામનો કરવામાં એક પ્રકારના રક્ષણ સમાન રહ્યું છે.
મતદાનની વ્યાપક તૈયારીઓ અને મતદારોના આંકડા
ઇઝરાયલની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિએ ચૂંટણી નિષ્પક્ષ અને વ્યવસ્થિત રીતે યોજાય તે માટે વ્યાપક લોજિસ્ટિકનું આયોજન કર્યું છે. આ આયોજન પાછળ આશરે 690 મિલિયન ઇઝરાયેલી શેકેલ (NIS)નો ખર્ચ થયો છે. આ ચૂંટણીમાં કુલ આશરે 73,31,981 નાગરિકો મતદાન કરવા માટે પાત્ર છે. આ સંખ્યા ઇઝરાયેલની આશરે 1.03 કરોડ (10.3 મિલિયન) ની કુલ વસ્તીના લગભગ 71.15 ટકા જેટલી છે. દેશભરમાં કુલ 12,018 મતદાન મથકો ઊભાં કરવામાં આવ્યાં છે. આ મથકો સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 7 વાગ્યાથી રાત્રે 10 વાગ્યા સુધી રહેશે.
નેસેટ (સંસદ) નું ગણિત અને બહુમતીનો આંકડો
ઇઝરાયલની સંસદને નેસેટ કહેવામાં આવે છે. જેમાં કુલ 120 બેઠકો છે. સરકાર બનાવવા માટે અને બહુમત સાબિત કરવા માટે કોઈ પણ પક્ષ અથવા ગઠબંધનને ઓછામાં ઓછી 61 બેઠકોની જરૂર પડે છે. ઇઝરાયલના ચૂંટણી ઇતિહાસમાં આજ સુધી કોઈ એક રાજકીય પક્ષે પોતાના દમ પર 61 બેઠકો મેળવી નથી. આ જ કારણ છે કે દેશમાં સામાન્ય રીતે ગઠબંધન સરકારો રચાય છે. ચૂંટણીનાં પરિણામો પછી કયો નેતા વિવિધ રાજકીય પક્ષો સાથે સફળતાપૂર્વક વાટાઘાટો કરીને બહુમતીનો આંકડો મેળવી શકે છે, તેના પર સરકારનું ભાવિ નિર્ભર રહેશે.
બેન્જામિન નેતન્યાહૂની લાંબી રાજકીય સફર
ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં બેન્જામિન નેતન્યાહૂ અલગ-અલગ સમયગાળાઓને ગણતાં કુલ મળીને આશરે 19 વર્ષ ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન રહી ચૂક્યા છે. તેઓ ઇઝરાયલના ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબો સમય વડાપ્રધાનપદે રહેનારા નેતા છે. તેમણે દેશના સ્થાપક વડાપ્રધાન ડેવિડ બેન-ગુરિયનનો રેકોર્ડ પણ વટાવ્યો છે.
તેમનો કાર્યકાળ મુખ્યત્વે ત્રણ તબક્કામાં વહેંચાયેલો છે
- પ્રથમ કાર્યકાળ (1996–1999): આશરે 3 વર્ષ અને 18 દિવસ
- બીજો કાર્યકાળ (2009–2021): આશરે 12 વર્ષ અને 74 દિવસ
- ત્રીજો કાર્યકાળ (2022થી આજ સુધી): ડિસેમ્બર 2022માં ફરી વડાપ્રધાનપદ સંભાળ્યા બાદ શરૂ થયેલો કાર્યકાળ
નેતન્યાહૂએ પોતાની રાજકીય કારકિર્દીના મોટા ભાગના સમયગાળા દરમિયાન જમણેરી વિચારધારા ધરાવતી લિકુડ પાર્ટીનું (Likud Party) નેતૃત્વ કર્યું છે. તેમણે ઇઝરાયલની છ અલગ-અલગ સરકારોનું નેતૃત્વ કર્યું છે.
ઇઝરાયેલની ચૂંટણી પ્રણાલી કેવી રીતે કામ કરે છે?
ઇઝરાયેલમાં ચૂંટણી પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વની પદ્ધતિ હેઠળ યોજાય છે. આખો દેશ એક જ ચૂંટણી ક્ષેત્ર ગણાય છે. મતદારો કોઈ એક વ્યક્તિ કે સીધા વડાપ્રધાનપદના ઉમેદવારને મત આપતા નથી. પરંતુ રાજકીય પક્ષો દ્વારા અગાઉથી નક્કી કરવામાં આવેલી ઉમેદવારોની યાદીમાંથી એક પક્ષને પસંદ કરે છે. નેસેટમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે કોઈ પણ પક્ષે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓછામાં ઓછા 3.25 ટકા માન્ય મત મેળવવા જરૂરી છે. આ મતપ્રમાણના આધારે પક્ષોને સંસદમાં બેઠકો ફાળવવામાં આવે છે.
ચૂંટણીનાં પરિણામો જાહેર થયા પછી ઇઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિ ઇસાક હર્ઝોગ વિવિધ પક્ષોના નેતાઓ સાથે પરામર્શ કરે છે. ત્યારબાદ તેઓ એવા ઉમેદવારને સરકાર રચવા માટે આમંત્રિત કરે છે. જે ગઠબંધન રચીને બહુમતી મેળવવાની સૌથી વધુ સંભાવના ધરાવતા હોય. આથી, સૌથી વધુ બેઠકો મેળવનાર પક્ષનો નેતા જ વડાપ્રધાન બનશે તેની કોઈ ગેરંટી નથી. સરકાર રચવા માટે 120 માંથી ઓછામાં ઓછી 61 બેઠકોનું સમર્થન મેળવવું નિર્ણાયક છે.
ચૂંટણીનાં પરિણામો અને ઇઝરાયલના ભવિષ્યની દિશા
તાજા જનમત સર્વેક્ષણો અનુસાર, ચૂંટણીમાં બંને મુખ્ય રાજકીય જૂથો વચ્ચે કાંટાની ટક્કર જોવા મળી રહી છે. લેખમાં આપવામાં આવેલા અંદાજ પ્રમાણે, નેતન્યાહૂના વિરોધી ગઠબંધનને 51 થી 55 બેઠકો મળવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. જ્યારે નેતન્યાહૂના સમર્થક જૂથને 48થી 51 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે.
મતદાન પૂર્ણ થયા બાદ સ્થાનિક સમય મુજબ રાત્રે 10 વાગ્યે મુખ્ય ટેલિવિઝન ચેનલો એક્ઝિટ પોલ આપવામાં આવશે. બુધવારની સવાર સુધીમાં પ્રારંભિક વલણો સામે આવવાની અપેક્ષા છે. જ્યારે કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિ 4 નવેમ્બર, 2026ના રોજ સત્તાવાર અંતિમ પરિણામો જાહેર કરશે. જોકે, ગઠબંધન રચવાની પ્રક્રિયા જટિલ બને તો સરકાર રચવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે. આ ચૂંટણીનું પરિણામ માત્ર નેતન્યાહૂના રાજકીય ભવિષ્ય માટે જ નહીં, પરંતુ ઇઝરાયેલની સુરક્ષા નીતિ, ગાઝા સાથેના સંઘર્ષ, પ્રાદેશિક રાજદ્વારી સંબંધો અને મધ્યપૂર્વની સ્થિરતા માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
