Breaking news: દુનિયા ભરમાં તેલનું ભારે સંકટ! યુદ્ધ વચ્ચે કાચા તેલનો ભાવ $115 ને પાર, સપ્લાય પણ થઈ ઓછી
મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ અને તણાવને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલનું મોટું સંકટ સર્જાયું છે. પુરવઠામાં વિક્ષેપોના કારણે કિંમતો $115 ને વટાવી ગઈ છે. જો પરિસ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય તો પેટ્રોલ અને ડીઝલથી લઈને રોજિંદા વસ્તુઓ સુધીની દરેક વસ્તુ વધુ મોંઘી થશે, જેની સીધી અસર તમારા ખિસ્સા પર પડશે.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને ઈરાનની આસપાસના વધતા તણાવે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા બજારના પાયા હચમચાવી નાખ્યા છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધી રહ્યા છે, જે પ્રતિ બેરલ $115 ના ખતરનાક સ્તરને પાર કરી રહ્યા છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ નિયંત્રણ બહાર જાય છે, ત્યારે વિશ્વભરમાં ફુગાવાનો નવો મોજું શરૂ થાય છે. મોંઘા માલસામાનના ભાવ દરેક દૈનિક ચીજવસ્તુના ભાવમાં વધારો કરે છે, જેનો અંતિમ બોજ સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર પડે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ છે
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફક્ત દરિયાઈ પાણીનો સાંકડો માર્ગ નથી; તે વૈશ્વિક અર્થતંત્રની જીવનરેખા છે. વિશ્વના તેલ વપરાશનો આશરે 20 ટકા હિસ્સો તેમાંથી પસાર થાય છે. ઈરાન યુદ્ધથી ઉભી થયેલી તાજેતરની પરિસ્થિતિએ આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગને લગભગ બંધ કરી દીધો છે.
સંભવિત હુમલાઓના ડરથી, મોટી ટેન્કર કંપનીઓ અને જહાજ માલિકો આ વિસ્તારમાંથી તેમના જહાજો પસાર કરવામાં અચકાતા હોય છે. પરિવહન બંધ થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની તીવ્ર અછત ઊભી થાય છે. જ્યારે આ રીતે પુરવઠા શૃંખલાઓ ખોરવાઈ જાય છે, ત્યારે ઉપલબ્ધતામાં ઘટાડો થવાને કારણે ભાવ આપમેળે આસમાને પહોંચે છે.
1983 પછીનો સૌથી મોટો ઉછાળો
બજારના આંકડા આ કટોકટીની ગંભીરતા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે. યુએસ વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં 28 ટકાનો આશ્ચર્યજનક વધારો થયો છે, જે પ્રતિ બેરલ $116 ની નજીક પહોંચી ગયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ પણ પાછળ નથી; તેમાં 26 ટકાનો વધારો થયો છે અને તે પ્રતિ બેરલ $117 ની આસપાસ ટ્રેડિંગ પણ કરી રહ્યું છે. 1983 પછી ફ્યુચર્સ માર્કેટના ઇતિહાસમાં આ સૌથી મોટો સાપ્તાહિક ઉછાળો છે. ઉર્જા નિષ્ણાતો માને છે કે જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ટૂંક સમયમાં પુનઃસ્થાપિત કરવામાં નહીં આવે, તો આ કટોકટી મોટા સંકટમાં ફેરવાઈ શકે છે.
ભારે ઉત્પાદન કાપ
આ કટોકટી ફક્ત પરિવહનની નથી; ઉત્પાદન પણ વધુ ખરાબ થઈ રહ્યું છે. ખાડી ક્ષેત્રના મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશોએ ખતરાને સમજીને પાછા ખેંચવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
- કુવૈત: જહાજોના સલામત માર્ગ અંગે ઈરાન તરફથી ધમકીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, કુવૈતે સાવચેતીના પગલા તરીકે તેના તેલ ઉત્પાદન અને રિફાઇનરી કામગીરીમાં ઘટાડો કર્યો છે.
- ઇરાક: અહીંની પરિસ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે. યુદ્ધ પહેલા તેના દક્ષિણ તેલ ક્ષેત્રોનું ઉત્પાદન, જે 4.3 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ હતું, તે હવે ઘટીને માત્ર 1.3 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ ગયું છે. આ લગભગ 70 ટકાનો નોંધપાત્ર અને ખતરનાક ઘટાડો છે.
- સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE): અનામત પરના દબાણને જોતાં UAE એ પણ તેના ઓફશોર ઉત્પાદનને અત્યંત સાવધાની સાથે સંચાલિત કરવાનું નક્કી કર્યું છે.
