
દુનિયાના સૌથી અમીર અને સૌથી ચમકદાર શહેરોમાંથી એક છે New York City. એક એવું શહેર, જ્યાં સપનાઓ પૂરાં થવાની આશા લઈને લાખો લોકો આવે છે. પરંતુ આ ચમકની પાછળ એક એવી સચ્ચાઈ છુપાયેલી છે, જેને મોટાભાગના લોકો નજરઅંદાજ કરી દે છે. ટાઈમ્સ સ્ક્વેરની ઝગમગતી લાઈટ્સ નીચે, સબવેની ભીની ગલીઓમાં અને ઊંચી ઇમારતોની છાયામાં હજારો લોકો એવા છે, જેમની પાસે સૂવા માટે પોતાનું ઘર પણ નથી.
ન્યૂયોર્કને દુનિયાભરમાં સપનાઓનું શહેર માનવામાં આવે છે. કોઈ અહીં અભિનેતા બનવા આવે છે, કોઈ શેફ, કોઈ ટેક પ્રોફેશનલ, તો કોઈ બિઝનેસ શરૂ કરવા. પરંતુ હકીકત એ છે કે દરેક સપનું પૂરું થતું નથી. દર વર્ષે હજારો લોકો અહીં આવે છે અને ધીમે ધીમે સંઘર્ષમાં ફસાઈ જાય છે. નોકરી નથી મળતી, ભાડું એટલું મોંઘું હોય છે કે બચત ઝડપથી ખતમ થઈ જાય છે, અથવા એક હેલ્થ ઇમરજન્સી આખી જિંદગી ઉથલપાથલ કરી દે છે. એક દિવસ ભાડું ભરવાના પૈસા નથી હોતા અને ત્યારથી રસ્તા પરનું જીવન શરૂ થાય છે.
આંકડાઓ ચોંકાવનારા છે. દરરોજ રાત્રે લગભગ 90,000થી વધુ લોકો ન્યૂયોર્કના શેલ્ટરોમાં સૂવે છે અને અંદાજે 4,000થી 5,000 લોકો ખુલ્લા રસ્તાઓ પર, ફૂટપાથ પર અથવા સબવે સ્ટેશનોમાં રાત વિતાવે છે. આમાં ફક્ત એકલા પુરુષો જ નથી. બાળકો, આખા પરિવારો, ઇમિગ્રન્ટ્સ, માનસિક બીમારીઓથી પીડાતા લોકો અને એવા લોકો પણ સામેલ છે, જેમણે ક્યારેય વિચાર્યું પણ નહોતું કે તેમની જિંદગી એક દિવસ કાર્ડબોર્ડ પર પસાર થશે.
ન્યૂયોર્કનું ભાડું દુનિયાના સૌથી મોંઘા ભાડાંમાં ગણાય છે. એક સામાન્ય સ્ટુડિયો એપાર્ટમેન્ટનું માસિક ભાડું $2000 થી $3000 સુધી પહોંચે છે. બ્રુકલિન કે ક્વીન્સ જેવી જગ્યાઓમાં પણ ભાડું $1700થી ઓછું નથી. બીજી તરફ, એક સામાન્ય વર્કરની કમાણી માત્ર $13 થી $18 પ્રતિ કલાક હોય છે. જ્યારે આવક અને ખર્ચ વચ્ચે એટલો મોટો તફાવત હોય, ત્યારે બચત કરવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે.
ભાડું, ખાવાનું, વીજળી, ઇન્ટરનેટ, મુસાફરી અને ફોન બિલ જોડીએ તો મહિને ખર્ચ $3000થી પણ વધારે થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં એક મેડિકલ બિલ, એક નોકરી છૂટી જવી કે એક અચાનક ઇમરજન્સી, આખી જિંદગી બદલી નાખે છે. ન્યૂયોર્કમાં ઘણા લોકો એક જ મહિનામાં બે કે ત્રણ નોકરી કરે છે. ક્યારેક ઓવરટાઇમ મળે છે, તો ક્યારેક કામ બિલકુલ નથી મળતું. અહીં નોકરી ગુમાવવી એટલે સીધું ઘર ગુમાવવું.
માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને નશાની સમસ્યા પણ ન્યૂયોર્કમાં બેઘરીનું મોટું કારણ છે. ઘણા બેઘર લોકો ડિપ્રેશન, એન્ઝાયટી અને અન્ય માનસિક બીમારીઓથી પીડાતા હોય છે. યોગ્ય સારવાર અને દવાઓ ના મળવાથી તેમની સ્થિતિ વધુ બગડે છે અને તેઓ રસ્તા પર પહોંચી જાય છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મોટી સંખ્યામાં નવા ઇમિગ્રન્ટ્સ પણ ન્યૂયોર્ક આવ્યા છે, પરંતુ દરેકને નોકરી અને રહેવા માટે યોગ્ય જગ્યા મળતી નથી. ઘણા લોકોને શેલ્ટરમાં જ જીવન પસાર કરવું પડે છે.
જો તમે સવારે ટાઈમ્સ સ્ક્વેર કે સબવે સ્ટેશનો પાસે જાઓ, તો તમે આવા દ્રશ્યો જોશો. કોઈ ફૂટપાથ પર કાર્ડબોર્ડ પર સૂઈ રહ્યો છે, કોઈ પોતાની બેગને જીવની જેમ પકડીને ખૂણામાં બેઠો છે, તો કોઈ પોતાની આખી જિંદગી એક શોપિંગ કાર્ટમાં લઈને ફરતો દેખાય છે. આ લોકો માત્ર બેઘર નથી, તેઓ અદ્રશ્ય બની ગયા છે. શહેરની ભીડમાં કોઈ તેમની તરફ નજર પણ નથી નાખતું.
શિયાળામાં ન્યૂયોર્કનું તાપમાન માઇનસ 10 ડિગ્રી સુધી પહોંચી જાય છે. એવી ઠંડીમાં બહાર ઊભા રહેવું પણ મુશ્કેલ લાગે છે, છતાં હજારો લોકો રસ્તા પર રાત વિતાવે છે. ઘણા લોકો ઠંડીના કારણે પોતાનો જીવ ગુમાવે છે, માત્ર એટલા માટે કે તેમની પાસે રહેવા માટે એક સુરક્ષિત ઓરડો નહોતો. શેલ્ટરો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ ઘણા બેઘર લોકો કહે છે કે ત્યાં સુરક્ષા નથી, ચોરી થાય છે, પ્રાઇવસી નથી અને મહિલાઓ ખાસ કરીને અસુરક્ષિત અનુભવે છે. ઘણા માટે રસ્તા પર સૂવું પણ શેલ્ટર કરતાં વધુ સુરક્ષિત લાગે છે.
એક ડોક્યુમેન્ટ્રીમાં એક વ્યક્તિએ કહ્યું હતું, “હું ન્યૂયોર્ક અભિનેતા બનવા આવ્યો હતો. શરૂઆતમાં કામ મળ્યું, પણ સતત નહીં. ભાડું વધતું ગયું, કમાણી ઘટતી ગઈ. એક દિવસ મેં મારી ચાવીઓ આપી દીધી અને એ જ દિવસથી મારી બેઘરી શરૂ થઈ.” તેની આંખોમાં આંસુ હતા અને હાથમાં તેની જૂની જિંદગીની એક તસવીર હતી. તે બોલ્યો, “આ શહેર સપના આપે છે અને એક દિવસ ચૂપચાપ છીનવી લે છે.”
સરકાર અને અનેક NGO સંસ્થાઓ નવા શેલ્ટરો, સસ્તા ઘરો અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ વધારવા સતત પ્રયત્ન કરી રહી છે. સ્ટ્રીટ આઉટરીચ ટીમો પણ કામ કરી રહી છે. છતાં બેઘર લોકોની સંખ્યા દર વર્ષે વધતી જાય છે, કારણ કે ન્યૂયોર્કની મોંઘવારી, લોકોની આવક અને જીવનનો સંઘર્ષ એકબીજાથી મેળ ખાતા નથી.
જ્યારે બેઘર લોકોને પૂછવામાં આવે છે કે તેઓ સૌથી વધુ શું ઈચ્છે છે, ત્યારે જવાબ ખૂબ સાદો હોય છે. એક ગરમ ઓરડો, એક સુરક્ષિત રાત અને એક તક. બસ એક તક. કોઈ એવું જે પૂછે કે તમે ઠીક છો? આ જવાબ આપણને અંદરથી હચમચાવી દે છે. કારણ કે જ્યાં અબજો ડોલરની ઇમારતો છે, એ જ શહેરમાં કેટલાક લોકો એક ધાબળા માટે તડપે છે.
ન્યૂયોર્ક સપનાઓનું શહેર છે, પરંતુ આ સપનાની કિંમત ઘણીવાર માણસ પોતાની આખી જિંદગી આપીને ચૂકવે છે. બેઘરી માત્ર ગરીબી નથી, તે આપણને યાદ અપાવે છે કે દુનિયા કેટલી અસમાન છે. જો આ વાર્તાએ તમને સ્પર્શી હોય, તો તેને શેર કરો, જેથી લોકો જાણે કે ચમકદાર ન્યૂયોર્ક પાછળ એક એવી સચ્ચાઈ પણ છે, જેને બહુ ઓછા લોકો જોવા માંગે છે.
આ વ્યક્તિ સંકટમોચન બનીને આવ્યો અને ભારત-યુએસ વચ્ચેના સંબંધો સુધર્યા